Vücut yapılarım tanımlarken bazı temel terim ve yönlerin iyi bilinmesi gerekir. Bu anlamda kullanılan anatomi terimleri bütün dünyada ortak bir dil halinde karşımıza çıkmaktadır. Bugün sağlık alanında kullanılan terminolojinin büyük kısmını anatomi terimleri oluşturmaktadır.

Anatomik Terimler hakkında bilgiler

Vücut yapılarım tanımlarken bazı temel terim ve yönlerin iyi bilinmesi gerekir. Bu anlamda kullanılan anatomi terimleri bütün dünyada ortak bir dil halinde karşımıza çıkmaktadır. Bugün sağlık alanında kullanılan terminolojinin büyük kısmını anatomi terimleri oluşturmaktadır. Bu terimler Nomina Anatomica (anatomik terimler) isimli bir kitapta toplanmıştır.

Anatomik Pozisyon

Anatomik olarak yapıların yerlerini tarif ederken, temel bir pozisyona ihtiyaç duyulur. Bu pozisyona anatomik pozisyon adı verilir (Şekil 1-1).

Ayakta dik duran bir şahsın, gözleri ve el ayaları karşıya bakacak şekilde, kollan gövdenin yanlarında sarkık ve ayak topukları bitişik duruşuna anatomik pozisyon denilir.

Yön Bildiren Terimler

Superior/Inferior (Üst/Alt): İnsan vücudunda başın en üst noktası superior; ayak tabanı ise inferior'dur. Buna göre kalp, midenin superior'undadır. Çünkü başa daha yakındır. Bazen cranialis terimi superior yerine, caudalis terimi de inferior yerine kullanılır.

Anterior/Posterior (Ön/Arka): Vücudun önde bulunan yapıları anterior veya ventralis, arkada yer alan yapıları ise posterior veya dorsalis olarak isimlendirilir. Örneğin; mide, omurgaya göre anterior (ventral) durumdadır. Omurga, kalbe göre posterior (dorsal) durumdadır.

Median/Medialis/Lateralis (Ortada olan/İç yan/Dış yan): Vücudu tam ortadan ikiye bölen düzleme median düzlem adı verilir. Bu düzleme yakın olan yapılar medial, uzak olan yapılar ise lateral olarak isimlendirilir. Örneğin; kulaklar, gözlerin lateralindedir.

Proximalis/Distalis (Yakın/Uzak): Bu terim özellikle kol ve bacak gibi uzuvlarda bulunan yapıların tarifinde kullanılır. Yapı; uzvun başlangıç yerine veya gövdeye yakınsa proksimal, uzaksa distal olarak adlandırılır. Örneğin; el bileği, parmakların proksimalindedir.

Superficialis/Profundus (Yüzeyel/Derin): Vücut yüzeyine yakın olan yapılar superfisiyal, daha derinde olan yapılar ise profundus olarak isimlendirilir. Örneğin; deri, kaslara göre superfisiyaldir.

Centralis/Peripheralis: Merkeze yakın oluşumlar için merkezi (santral, centralis) terimi, merkezden uzak olanlar için de perifer (peripheralis) terimi kullanılır.

Hareket Bildiren Terimler

Abduksiyon/Adduksiyon (Abduction/Adduction): Bir uzvun vücut orta hattından uzaklaşmasına abduksiyon; vücut orta hattına yaklaşmasına ise adduksiyon denilir. Her iki harekette frontal düzlem üzerinde gerçekleşir (Şekil 1-2).

Fleksiyon/Ekstansiyon (FIexion/Extension): Bu hareketler sagittal düzlem üzerinde yapılır. Fleksiyon hareketinde bükülme veya eklem açısının küçülmesi, ekstansiyonda ise gerilme ya da eklem açısının büyümesi söz konusudur (Şekil 1-3).

Sirkumdiksiyon (Circumduction): Dairesel bir hareket olup; abduksiyon, adduksiyon, fleksiyon ve ekstansiyon hareketlerinin kombinasyonu ile ortaya çıkar.

Rotasyon (Rotation): Bir uzvun veya vücut kısmının uzun eksen boyunca dönmesi anlamında kullanılan bir terimdir. İçe dönme hareketine iç rotasyon. Dışa dönme hareketine ise dış rotasyon denir. Bu hareketlere önkolda özel olarak pronasyon ve supinasyon ismi verilir. Radius'un ulnae etrafında içe döndürülmesi pronasyon; dışa döndürülmesi ise supinasyon adım alır.

Inversion/Eversion: Ayağın hareketlerini tarif ederken kullanılan bu terimlerden inversiyon; ayak tabanının içe döndürülmesi anlamında, eversiyon ise ayak tabanının dışa döndürülmesi manasında kullanılan bir terimdir.
İlgili Konu Başlıkları Tümü

Filogenetik

filogenetik çeşitli organizma grupları (örneğin türler veya topluluklar) arasındaki evrimsel ilişkinin araştırmasıdır. Bu ilişkiler filogeni olarak adlandırılır. ''Filogenetik'' terimi Yunanca kökenlidir, "kabile, ırk" anlamına gelen ''file'' veya ''filon'' (φυλή/φῦλον) ...

Halk Latincesi

Halk Latincesi veya Vulgar Latince (Latince sermo vulgaris, "halk konuşması") Latin dilinin halk lehçelerinin ve sosyolektlerini kapsayan bir genel terimdir. Bu farklı lehçeler Orta Çağların başlarında birbirlerinden farklılaşarak 9. yy'da Roman dillerine dönüştüler.

Teofrastos

Lesbos adasında doğan (M.Ö. 380-287) ve Atina'ya gittikten sonra, önce Akademi'ye ve daha sonra da Lise'ye devam eden Teofrastos, eğitimini Aristoteles'in gözetimi altında tamamlamıştır.

İbn-i Heysem

İbn-i Heysem ( 965 - 1038 ) 10. ve 11. yüzyıllarda yetişen Müslüman fizik, matematik ve astronomi alimi. İsmi, Hasan bin Hasan bin Heysem, künyesi Ebu Ali'dir. Batı ilim dünyasında Alhazen adıyla tanındı. İbn-i Heysem, 965 (H.354) senesinde Basra şehrinde doğdu. 1038 ...

Dolaşım Sistemi

Dolaşım sistemi (veya kardiyovasküler sistem) maddelerin vücuttaki dolaşımını sağlayan organ sistemidir. Ayrıca, vücut sıcaklığını ve pH'yi dengelemeye yardımcı olur. İki tip dolaşım sistemi vardır: açık dolaşım sistemleri ve kapalı dolaşım sistemleri. Hiç dolaşım ...

İbn-i Heysem

Tahsile Basra'da başladı. Zamanının yüksek din ve fen ilimlerini de burada öğrendi. Tahsilinin bir kısmını tamamladıktan sonra, Bağdat'a giderek bilhassa; matematik, fizik, mühendislik, astronomi, metalurji gibi fen ilimlerini

Akut Idiyopatik Polinörit

Akut idiyopatik polinörit, tıp literatüründe Guillain-Barré sendromu için kullanılabilen ve bu sendromu nedensel ve etkilediği anatomik bölge açısından tanımlamaya çalışan bir terimdir.

Akut Idiyopatik Poliradikülonörit

Akut idiyopatik poliradikülonörit, tıp literatüründe Guillain-Barré sendromu için kullanılabilen ve bu sendromu nedensel ve etkilediği anatomik bölge açısından tanımlamaya çalışan bir terimdir.

Akut Enflamatuvar Demiyelinize Edici Polinöropati

Akut enflamatuvar demiyelinize edici polinöropati, tıp literatüründe Guillain-Barrí© sendromu`nun yerine kullanılabilen ve bu sendromu nedensel ve etkilediği anatomik bölge açısından tanımlamaya çalışan bir terimdir.