12 Eylül Darbesi

1970'li yılların sonlarında terör olaylarının artmasıyla, Türkiye'nin bir kan gölüne dönmesini neden gösteren Silahlı Kuvvetler emir komuta zinciri içinde 12 Eylül 1980 günü yönetime el koydu. Demokrasiye ara verilen o sonbahar sabahına nasıl gelindi

12 Eylül DarbesiGenelkurmay başkanı Kenan Evren'in TRT'de darbe açıklaması
?? 1970'li yılların sonlarında terör olaylarının artmasıyla,
1970 yılında meydana gelen olaylar, doğumlar ve ölümler.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Türkiye'nin bir kan gölüne dönmesini neden gösteren Silahlı Kuvvetler emir komuta zinciri içinde
Türkiye Cumhuriyeti, Kuzey yarımkürede, Avrupa ve Asya kıtalarının kesişme noktasında bulunan bir ülke. Ülke topraklarının büyük bir bölümü Anadolu yarımadasında, kalanı ise Balkan Yarımadası'nın uzantısı olan Trakya'da bulunur. Ülkenin üç yanı Akdeniz, Karadeniz ve bu iki denizi birbirine bağlayan Boğazlar ile Marmara Denizi ve Ege Denizi ile çevrilidir. Komşuları Yunanistan, Bulgaristan, Gürcistan, Ermenistan, İran, Irak ve Suriye'dir.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
12 Eylül
12 Eylül Gregorian Takvimine göre yılın 255. günüdür. Sonraki sene için 110 (Artık yıllarda 111) gün var.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
1980 günü yönetime el koydu.
1980 yılında meydana gelen olaylar, doğumlar ve ölümler.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
ara verilen o sonbahar sabahına nasıl gelindi?

1980 yılının ilk ayı içinde ölü sayısı 2000'i aştı. İskenderun'da bir polis karakoluna,
İskenderun, Hatay'ın en büyük ilçesidir.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Adana'da da bir askeri araca düzenlenen silahlı saldırılarda 3 polis ve 2 er öldürüldü. Mart ayında
Adana Türkiye'nin güney bölgesinde 'Beyaz Altın' (Pamuk) ambarı ve en bereketli toprakları bağrında bulunduran bir il. Türkiye'nin yüzölçümü bakımından dokuzuncu, nüfus bakımından dördüncü büyük şehridir. Doğu Akdeniz bölgesinde; Kayseri, Kahramanmaraş, Gaziantep, Niğde, İçel (Mersin), Osmaniye ve Hatay illeri ile çevrilidir.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Zile'de çıkan
Zile, Orta Karadeniz Bölgesi'nde Tokat il merkezine 70 km. uzaklıkta olup, Anadolu'nun en eski yerleşim merkezlerinden birisidir. M.Ö. 50 yıllarında yaşayan ve coğrafyanın piri sayılan Amasya'lı Strabon, bu şehrin Ninova Melikesi meşhur Semiramis tarafından M.Ö. 1600 yıllarında kurulduğunu kaydeder. Bu tarihi kayda göre Zile'nin 4000 yıllık tarihi bir geçmişi bulunmaktadır. Tarih boyunca çeşitli kültürlerin etkisi altında kalan Zile, son olarak Türklerin eline geçene kadar Hitit, Frig, Pe
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
1 kişinin ölümüyle sonuçlandı.

Aynı ay içinde Urfa'da kurşuna dizilen 8 kişiden 6'sı öldü, İstanbul'da da bir bankanın önünde nöbet tutan 2 er soyguncuların kurşunlarıyla can verdi. Nisan ayında İstanbul'da yazar Ümit Kaftancıoğlu silahlı saldırıyla öldürüldü.

Mayıs ayında düzenlenen saldırılarda ise Tümgeneral Sabri Demirağ yaralanırken,
İstanbul, Marmara Bölgesi'nde il ve Türkiye'nin en büyük kenti. Tarih boyunca çeşitli imparatorluklara başkentlik yapan şehir, 133 milyar dolarlık yıllık üretimiyle Dünyada 34. sırada yer alır. Türkiye'nin kültür ve finans merkezidir. İstanbul, 41° K, 29° D koordinatlarında yer alır. Marmara kıyısı ve İstanbul Boğazı (Boğaziçi) boyunca, Haliç'i de çevreleyecek şekilde Türkiye'nin kuzeybatısında kurulmuştur.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
MHP Genel Başkan Yardımcısı
bkz. Milliyetçi Hareket Partisi


...Tümünü okumak için linke tıklayınız.

Gün Sazak yaşamını yitirdi. Haziran ayında İstanbul'da
Devlet ve siyaset adamı. 26 Mart 1932'de Ankara'da doğdu. Babası Eskişehir'in Mihalıççık ilçesinin Sazak köyünden Emin Sazak bey, annesi Kayı köyünden Ayşe Hanımdır. İlk, orta ve lise tahsilini Ankara'da yaptı. Ankara Maarif Koleji'nden mezun oldu. California State Polytekhnic'de eğitim gördü.

1971'de Milliyetçi Hareket Partisi'nde görev aldı. 1977 seçimlerinden sonra kurulan üçlü koalisyon hükümetinde Gümrük ve Tekel Bakanı oldu. Kaçakçılıkla mücadele etti.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
CHP'nin Beyoğlu
CHP kısaltma. CHP ile ilgili başlıklar:

  • Cumhuriyet Halk Partisi
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    • MHP'nin de
    bkz. Milliyetçi Hareket Partisi
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    Gaziosmanpaşa ilçe başkanları öldürüldü.

    Temmuz ayında

    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    Çorum'da patlak veren olaylarda 26 kişi yaşamını yitirdi, İstanbul'da da eski başbakanlardan
    Çorum Karadeniz bölgesinin Orta Karadeniz bölümü ile Anadolu’yu bağlayan geçit bölgede kurulmuş olan il. Güneybatıda Kırıkkale, kuzeyde Sinop, Kastamonu ve Samsun, güneyde Yozgat, doğuda Amasya, batıda Çankırı ile çevrilmiştir. 39°51’ ve 41°20’ kuzey enlemleri, 34°04’ ve 35°28’ doğu boylamları arasında yer alır. Orta Anadolu platosunun kuzey kısmındadır. Denizden yük
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    Nihat Erim, sendikacı
    Nihat Erim Türk siyâset adamı ve hukukçu. 1912 yılında Kocaeli’nin Kandıra ilçesinde doğdu. Galatasaray Lisesini ve İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesini bitirdi. 1936-39 seneleri arasında Paris Hukuk Fakültesinde doktora yaptı. Yurda döndükten sonra Ankara Hukuk Fakültesinde öğretim üyesi olarak vazifeye başladı. 1942’de profesör oldu. Dışişleri Bakanlığı hukuk danışmanlığı vazifesine getirildi. 1945’te San Francisko Konferansına katılan Türk heyetinde danışman olarak yer aldı.
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    Kemal Türkler ve CHP milletvekili Abdurrahman Köksaloğlu silahlı saldırıya uğrayarak hayatını kaybetti.

    Ağustos ayında Ankara'da bir sendika başkanı, otomobiline açılan yaylım ateşi sonucu can verdi. 1980 yılının Temmuz-Ağustos aylarında doruk noktasına çıkan ve bir yılda 10 binli rakamları bulan şiddet olayları 12 Eylül darbesinden sonra birden bire azalarak 1983'te 185'e kadar düştü.

    Siyasi kaos yılları

    1970'li yıllar sona ererken Türkiye ağır bir siyasal ve ekonomik bunalımla karşı karşıyaydı. 1977 seçimlerinden sonra istikrarlı bir hükümet kurulamadığı gibi, iki büyük parti CHP ve
    Kemal Türkler (1926 - 1980)

    Kemal Türkler, 1926 yılında Denizli'de doğdu. İlk ve orta öğrenimini Denizli'de tamamladıktan sonra 1947'de İstanbula giderek İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesine girdi. İki yıl sonra eğitimini terketmek zorunda kaldı. Bu yıllarda sendikal çalışmaların içine girerek, 1951'de daha sonra DİSK'in kurucu sendikalarından biri olacak Demir ve Madeni Eşya İşçileri Sendikası'na(sonraki adıyla Türkiye Maden-İş Sendikası) üye oldu. Sendikanın Bakırköy şubesinin 13 Eylül
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    AP arasındaki diyalog neredeyse tamamıyla ortadan kalkmıştı.

    Avrupa Parlamentosu (AP), AB'nin demokratik denetlemeden sorumlu organıdır. AB karar alma mekanizmasında yer almakla birlikte daha çok danışma meclisi gibi çalışmaktadır. AP, doğrudan ve genel oyla 5 yıllığına seçilen 626 temsilciden meydana gelir. Üye ülkelerin nüfus sayısına göre...
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    1979 Kasım'ında Demirel başkanlığında, dışarıdan MHP ve
    1979 yılında meydana gelen olaylar, doğumlar ve ölümler.
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    MSP destekli AP azınlık hükümetinin kurulması da siyasal istikrarsızlığı sona erdirmeye yetmedi. Bu arada günde 25-30 kişinin yaşamına mal olan siyasal ve toplumsal şiddet olayları da bütün hızıyla sürüyordu.

    İstikrarsızlığın yanı sıra giderek artan şiddet olaylarından tedirgin olan ordunun üst kademesi,
    bkz. Milli Selamet Partisi


    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.

    27 Aralık 1979'da Milli Güvenlik Kurul Başkanı sıfatıyla Cumhurbaşkanı
    27 Aralık Gregorian Takvimine göre yılın 361. günüdür. Sonraki sene için 4 (Artık yıllarda 5) gün var.


    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    Fahri Korutürk'e bir uyarı mektubu gönderdi.

    Korutürk'ün

    Türkiye Cumhuriyeti altıncı cumhurbaşkanı olan Korutürk İstanbul'da doğdu. 1916 yılında Bahriye Mektebi'ne girdi. 1923 yılında Deniz Harp Okulu'nu, 1933 yılında Deniz Harp Akademisi'ni bitirdi. Deniz Kuvvetleri'nin çeşitli kademelerinde görev aldı. Roma, Berlin ve Stokholm'de Deniz Ataşesi olarak hizmet verdi.
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.

    2 Ocak
    2 Ocak Gregorian takvimine göre yılın 2. günüdür. Sonraki sene için 363 gün var (Artık yıllarda 364).
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    1980'de kamuoyuna duyurduğu uyarı mektubunda, ülkenin içinde bulunduğu durumun değerlendirilmesi yapıldıktan sonra şöyle deniliyordu:

    "Türk Silahlı Kuvvetleri ülkemizin bugünkü hayati sorunları karşısında siyasi partilerimizden bir an önce, milli menfaatlerimizi ön plana alarak, anayasamızın ilkeleri doğrultusunda ve Atatürkçü bir görüşle biraraya gelerek anarşi, terör ve bölücülük gibi devleti çökertmeye yönelik her türlü hareketlere karşı bütün önlemleri müştereken almalarını ve diğer anayasal kuruluşların da bu yönde yardımcı olmalarını ısrarla istemektedir."

    Uyarı gözardı eidldi

    Cumhurbaşkanı
    1980 yılında meydana gelen olaylar, doğumlar ve ölümler.
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    Fahri Korutürk'ün kamuoyuna duyurduğu, terör ve bölücülük olaylarının artışıyla ilgili uyarı mektubu gerek iktidar gerekse muhaletef partileri tarafından görmezden gelindi. Her iki taraf da bu mektubun muhatapları olmadıklarını açıkladılar. Bu durum öteden beri bir müdahale hazırlığı içinde olan ordunun üst kademesinin bu yöndeki hazırlıklarını hızlandırdı.

    Ordunun mektubu adresini bulamadan ortada kalırken, 6 Nisan 1980'de Cumhurbaşkanı Fahri Korutürk'ün görev süresinin dolması mevcut bunalımlara bir yenisinin eklenmesine yol açtı. Siyasi partiler bir isim üzerinde uzlaşmaya varamayınca yeni cumhurbaşkanını seçmek bir türlü mümkün olmadı.

    Bu görevi Cumhuriyet Senatosu Başkanı

    Türkiye Cumhuriyeti altıncı cumhurbaşkanı olan Korutürk İstanbul'da doğdu. 1916 yılında Bahriye Mektebi'ne girdi. 1923 yılında Deniz Harp Okulu'nu, 1933 yılında Deniz Harp Akademisi'ni bitirdi. Deniz Kuvvetleri'nin çeşitli kademelerinde görev aldı. Roma, Berlin ve Stokholm'de Deniz Ataşesi olarak hizmet verdi.
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.

    İhsan Sabri Çağlayangil aylarca vekaleten yürüttü. 1980 sonbaharına gelindiğinde kriz bütün hızıyla sürüyordu ve birçok ilde sıkıyönetim ilan edilmiş olmasına rağmen şiddet olayları her geçen gün tırmanıyordu. Bu arada bazı kesimler ordunun duruma bir an önce müdahale etmesi için sabırsızlık gösteriyorlardı.

    Ordu yönetimde

    12 Eylül 1980 günü sabah saatlerinde Türk Silahlı Kuvvetleri, emir-komuta zinciri içinde yönetime doğrudan el koydu. Darbeyle birlikte Genelkurmay Başkanı Orgeneral
    1932'de Hukuk Fakültesi'ni bitirdi.Emniyet Genel Müdürlüğü'nün çeşitli kademelerinde görev yaptı.1948'de Yozgat, 1950'de Antalya, 1953'de Çanakkale, 1954'de Sivas valisi oldu.Aynı yıl getirildiği Bursa valiliği görevini 1960'a değin sürdürdü.1961'de siyasete...
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    Kenan Evren, Kara Kuvvetleri Komutanı Orgeneral
    1918 yılında Manisa ilinin Alaşehir ilçesinde doğdu. İlk ve orta öğrenimini Alaşehir, Manisa, Balıkesir ve İstanbul'da sürdürdü ve Maltepe Askeri Lisesi'nden mezun oldu.
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    Nurettin Ersin, Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Tahsin Şahinkaya, Deniz Kuvvetleri Komutanı Oramiral Nejat Tümer ve Jandarma Genel Komutanı Orgeneral
    GÖREV SÜRESİ:
    1 Temmuz 1983 - 6 Aralık 1983

    Orgeneral ERSİN; 1918 yılında Çanakkale'nin Gelibolu ilçesinde doğdu. 1935 yılında Bursa Işıklar Askeri Lisesi'nden, 1937 yılında Piyade Asteğmen rütbesi ile Harp Okulu'ndan mezun oldu. 1938 yılında Piyade Sınıf Okulu'nu bitirdi. 1945 yılına kadar çeşitli birliklerde Takım ve Bölük Komutanlığı görevlerinde bulundu. 1945 yılında girdiği Harp Akademisi'ni 1948 yılında bitirerek Kurmay oldu. 1964 yılına kadar çeşitli karargah ve birlikl
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    Sedat Celasun'dan oluşan 5 kişilik bir Milli Güvenlik Konseyi kuruldu.

    MGK Başkanı Kenan Evren darbenin gerekçelerini aynı gün öğle saatlerinde yaptığı radyo ve televizyon konuşmasında kamuoyuna açıkladı. Yine aynı gün yayımlanan 1 numaralı MGK bildirisi şu satırları içeriyordu:

    "MGK devlet yönetimine doğrudan el koymuştur. Her türlü siyasi faaliyet her kademede durdurulmuş, parlamento ve hükümet feshedilmiş, bütün parlamenterlerin yasama dokunulmazlıkları kaldırılmıştır. Bütün yurtta sıkıyönetim ilan edilmiş, ikinci bir emre kadar sokağa çıkmak yasaklanmış, yurtdışına çıkışlar durdurulmuştur. Yasama ve yürütme yetkileri MGK tarafından kullanılacak ve kısa zamanda bir bakanlar kurulu oluşturularak yürütme sorumluluğu bu kurula bırakılacaktır."

    Bu arada siyasi parti başkanları MGK kararıyla, "can güvenliklerinin sağlanması amacıyla
    Sedat Celasun, (d. 1915, İstanbul, Türkiye - ö. 17 Temmuz 1998, Çanakkale, Türkiye), Türk emekli orgeneral, eski Jandarma Genel Komutanı
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    Türk Silahlı Kuvvetleri'nin koruma ve gözetiminde" belirli yerlerde ikamete tabii tutuldular.
    Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK), Türkiye Cumhuriyeti devletini içten ve dıştan gelebilecek olan tehditlere karşı savunma vazifesini üstlenmiş olan silahlı Devlet kuvvetidir. Yaptırım gücünü, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'ndan alır.
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    Süleyman Demirel ve
    Süleyman Demirel (1 Kasım, 1924 doğum) politikacı, eski başbakan (5 kere) ve Türkiye'nin 9. cumhurbaşkanı.

    1 Kasım 1924'te Isparta'nın Atabey ilçesine bağlı İslamköy'de doğdu. İlköğrenimini doğduğu köyde, ortaokul ve liseyi Isparta ve Afyon'da bitirdi. Şubat 1949'da İstanbul Teknik Üniversitesi İnşaat Fakültesi'nden mezun oldu.
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    Bülent Ecevit,
    Bülent Ecevit 1925'te İstanbul'da doğdu. 1944 yılında İstanbul Amerikan Koleji'ni bitirdi. 1944'te çalışma yaşamına girdikten sonra, işten ayırabildiği zamanlarda Ankara Üniversitesi'nde İngiliz dil ve edebiyatı, Londra Üniversitesi'nde Sanskrit, Bengalce, sanat tarihi bölümlerine devam etti.
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    Gelibolu Hamzakoy'a,
    Gelibolu Çanakkale Boğazı ile Saros Körfezi arasında, güneye doğru genişleyerek uzayen yarımadaya verilen isim. Gelibolu'nun antik ismi Khersonesos'tur.
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    Necmettin Erbakan'da İzmir Uzunada'ya gönderilirken, bazı milletvekilleri ile DİSK'in üst düzey yöneticileri gözaltına alındı.

    Aynı gün yayınlanan 2 numaralı bildiriyle ülke genelinde saptanan 13 sıkıyönetim bölgesine 13 general sıkıyönetim komutanı olarak atandı. Yine aynı günkü 7 numaralı bildiriyle Türk Hava Kurumu, Çocuk Esirgeme Kurumu ve Kızılay dışındaki bütün derneklerin faaliyetlerinin durdurulduğu kamuoyuna duyuruldu.

    Bülent Ulusu Başbakan

    Emniyet Müdürlüğü bütün örgütüyle birlikte Jandarma Genel Komutanlığı'nın emrine verildi. MGK Başkanı Evren, 20 Eylül 1980'de aynı yılın ağustos ayında normal prosedür gereği emekliye sevkedilen Deniz Kuvvetleri Komutanı Bülend Ulusu'yu Başbakan olarak görevlendirdi.

    Ulusu hazırladığı bakanlar kurulu listesini 21 Eylül 1980'de MGK'nın onayına sundu ve liste aynı gün onaylandı. Bakanlarını olağanüstü bir hızla belirleyen Ulusu, hükümetin programını da aynı hızla tamamladı.

    Programın belirlediği hedefler, saptadığı sorunlar, önerdiği çözümler ve öngördüğü faaliyetler tamamen MGK'nın bildiri ve kararlarındaki görüşler doğrultusunda hazırlanmıştı. Ekonomi yönetimi ise bir önceki dönemde uygulanmaya başlayan 24 Ocak kararlarının mimarı o dönemin Başbakanlık Müsteşarı Turgut Özal'a bırakıldı. Özal hükümette Başbakan Yardımcısı olarak yer aldı. MGK kısa bir süre içinde önceki dönemden kalan sivil yöneticileri de büyük ölçüde tasfiye etti.

    25 Eylül 1980'de bütün il genel meclisleriyle, belediye meclisleri feshedildi. Belediye başkanlarının görevlerine son verildi. Yerlerine MGK'ya yakın kamu görevlileri veya ordudan emekli olmuş kişiler atandı. 67 ilden 27'sinin valileri değiştirildi ve yine bu görevlere orduya yakın olanlar getirildi.

    Liderler Ankara'ya döndü

    Gelibolu Hamzakoy'daki askeri dinlenme tesislerinde "güvence altına alınmış" bulunan CHP Genel Başkanı Bülent Ecevit ve AP Genel Başkanı Süleyman Demirel 10 Ekim'de Ankara'ya getirildi. Siyasi amaçlı olmamak kaydıyla ziyaretçi kabul etmelerine izin verildi.

    Buna karşılık MHP lideri Alpaslan Türkeş ve bazı MHP yöneticileri 11 Ekim'de , MSP lideri Necmettin Erbakan ve bazı MSP yöneticileri 15 Ekim'de tutuklandı. Öte yandan MGK, ekim ayı başında ve daha önceki tarihlerde mahkemelerce verilmiş olup TBMM'nin onayını bekleyen sağ ve sol görüşlü mahkumların idamlarını onaylamaya başladı.

    7 Ekim'den başlayarak bu cezalar infaz edildi. 27 Ekim'de MGK, geçici anayasa işlevini taşıyacak olan 2324 sayılı "Anayasa düzeni hakkındaki kanun"u kabul etti. Yasaya göre 1961 Anayasası'nın TBMM'ye verdiği bütün görev ve yetkiler MGK'ya, cumhurbaşkanına verdiği görev ve yetkiler de MGK Başkanı'na devrediliyordu.

    Başka bir anayasa hazırlanana kadar yürürlükte kalacak olan bu geçici anayasa, 12 Eylül döneminin başka bir çok yasası gibi yayımlandığı tarihten itibaren değil, 12 Eylül 1980 itibariyle yürürlüğe girdi.

    1970'li yılların ortalarında başlayıp yıllarca Türkiye'yi kasıp kavuran siyasal şiddet olayları 12 Eylül askeri müdahalesiyle birlikte "bir gün" içerisinde hissedilebilir bir biçimde azaldı ve kısa bir süre büyük ölçüde durdu.

    Özellikle yasadışı sol örgütler hızla çökertilerek etkisiz hale getirildi. 1983 seçimlerinin ertesine kadar süren 12 Eylül dönemi boyunca binlerce kişi tutuklandı ve yine binlerce kişi sıkıyönetim mahkemelerince çeşitli hapis cezalarına çarptırıldı.

    Cumhurbaşkanı Kenan Evren, 1 Temmuz 1983’te askerlik vazifesinden ayrıldı. MGK’nin varlığı da TBMM Başkanlık Dîvânının 7 Aralık 1983’te toplanmasıyla sona erdi. Emekliye ayrılan öteki MGK üyeleri Nurettin Ersin, TahsinŞahinkaya, Nejat Tümer ve Sedat Celâsun altı yıl süreyle Cumhurbaşkanlığı Konseyi üyeliklerine getirildiler. Cumhurbaşkanı Kenan Evren’in ve Cumhurbaşkanlığı Konseyi üyelerinin görev sürelerinin bitmesiyle Oniki Eylül Dönemi fiilen sona ermiş oldu.

    İlgili başlıklar

  • 12 Eylül Ara Rejimi
  • Turgut Özal
  • Kenan Evren
  • Askeri Darbe

    12 Eylül Darbesi Resimleri


    • ‎"Coup/Darbe - A Documentary History of the Turkish Military Interventions" belgeselinin DVD kapağı

    • 12 Eylül Darbesinin hemen ardından Kenan Evren Ankaragücü kaptanı Adil Eriç'e Türkiye Kupasını veriyor


    • Bülent ve Rahşan Ecevit, Nazmiye ve Süleyman Demirel (Hamzakoy, Gelibolu)

    • 12 Eylül 1980 darbesinin Newsweek haber dergisinin 22 Eylül 1980 tarihli sayısının kapağında yansıması.

    • 24 Ocak Kararlarının mimarı "Sandalyesiz Bakan" Turgut Özal

    • Deniz Kuvvetleri Komutanı Bülend Ulusu

    • 24. CHP kurultayında Ali Topuz ve Deniz Baykal grupları, "parti meclisinin" tekrar kurulmasını savunuyorlardı (24 Mayıs 1979)

    • 6. Cumhurbaşkanı Fahri Korutürk

    • Genelkurmay başkanı Kenan Evren'in TRT'de darbe açıklaması


    Yorumlar - Lütfen konu (12 Eylül Darbesi) ile ilgili faydalı olabilecek bilgilerinizi yazarak internette Türkçe bilginin gelişmesine katkıda bulunun. Teşekkür vb. yorumlar yayınlanmamaktadır. Hata bildirme ve diger mesajlariniz için bu linki kullaniniz.

    kağızmanlı: 12 eylül darbesi gerekliydi ama verilen cezalar insan onurunu ayaklar altına almıştır.Adeta tutuklulara hayvan gözüyle bakılmıştır.darbe belki olayları durdurmuştur ama aynı zamanda haddini aşmış insan haklarını ihlal etmiştir. - 14 ay, 14 gün önce yazıldı.
    bu yorumu bildir
    a_k: 12 eylül darbesini eleştirenlere sesleniyorum.bugün bu olaya katliam gibi bakabilirsiniz ama o dönemin şartlarında gerekli olan birşeydi ve yapıldı.bugün 12 eylül darbesinin suçlularını cezalandırmaya çalışan kişiler önce o dönemi anlamaya çalışsınlar.o zamanlar hiç kimse özgür değildi.dışarı çıkanlar sol kaldırımdan yürüdün solcusun diyerek sağcılar tarafından, sağ kaldırımda yürüyorsun sağcısın diyerek öldürüldü. - 15 ay, 18 gün önce yazıldı.
    bu yorumu bildir
    Rüştü CAN: 12 eylül 1980 darbesi tamamen ülkenin üzerinde oynanan oyunların tezahürüydü. Sağcıların elinede silahı verenlerle solcuların eline verenler aynıydı,bu olayların gelişmesinide terör olaylarının artmasınıda bekleyen o zamanki silahlı kuvvetlerde bu siahı verenlerin ellerinde oyuncak olmuşlardır. 12 eylül darbesini yapanlar terör olaylarını bitirmek adı altında ülkemizin ileri gitmesinin önünü tıkamışlardır.Hepimiz sağcıyız hepimizde solcuyuz bir şekilde, aslolan varlığımızsa bu ülkenin çocukları insanları olmamızdı. Ayrışmayalım, bölünmeyelim bilelimki sağcılık solculuk , alevilik sünnilik, Türklük kürtlük herzaman bizi bölmek için kullanılmıştır kullanılacaktır, izin vermeyelim, uyanık olalım.... - 1 yıl, 8 ay önce yazıldı.
    bu yorumu bildir
    VATANDAS: EĞER 12 EYLUL 1980 DE ORDU YONETIME EL KOYMASAYDI BIR DUSUNUN DEVLET, VATAN, MILLET OLARAK BOLUNECEKTIK. BINLERCE INSAN SEN SAĞCISIN, SOLCUSUN DIYE BIRBIRINI OLDURMUS VE BUNA DUR DIYEMEMIS O DONEMDEKI DEVLET, ORDUNUN BASKA CARESI KALMAMIS. SIMDIKI HUKUMET EGER BIR SEKILDE VAR ISE VE BU ANAYASAYI BILE DEGISTIRMEYE GUCU YETIRYOR ISE BUNU 12 EYLUL 1980 ORDUYA BORCLUDUR. BEN DARBE YANLISI DEGILIM OLMASINIDA ISTEMEM FAKAT ORDUYA DIPLOMATLARDAN DAHA ÇOK GUVENIRIM. EN AZINDAN KANUNLA YONETILEN BIR ORDUMUZ VAR. - 1 yıl, 8 ay önce yazıldı.
    bu yorumu bildir
    darbeci: 12 eylül darbesi olmasıydı şuan hiç biriniz yoktunuzzz ya sağcıydınız yada solcu özgür bir düşünceniz olmıcaktıııı siz yaşadınızmı o günleri nerden biliyorsunuz ne çektiklerini burdan kuru konuşmak kolay - 1 yıl, 8 ay önce yazıldı.
    bu yorumu bildir
    Misafir: 12 EYLÜL DÖNEMİNDE SİYASİ VE EKONOMİK İSTİKRARDAN YOKSUN ÜLKE GURUPLARA AYRILMIŞ TERÖR OLAYLARI KATLANMIŞ HERGÜN ASKER POLİS VE SİVİL VATANDAŞLAR ÖLÜYOR ETNİK ÇATIŞMALAR BİRTARAFTAN OLAYLARI KÖRÜKLEYENLER BİRTARAFTAN ÖNÜ ALINMADIĞINDA BÖLÜNMEYE DOĞRU BİR GİDİŞAT.BİŞEYLER YAPILMASI GEREKTİĞİ KESİN AMA BU DARBE OLMAMALIYDI.TAM DEMOKRATİK VE SAGLAM BİR ANAYASASI OLAN BİR ÜLKEDE SORUNLAR ÇÖZÜLÜR.GEÇMİŞTE YAŞANANLARDAN DERS ALINMALI BU CENNET VATAN HEPİMİZİN... - 1 yıl, 10 ay önce yazıldı.
    bu yorumu bildir
    cüneyt: bügün önümüze konuşmuş olan 12 eylül 2010 referandumu tam bir referandum örneğidir ve gerçekten bunur ileri demokrasi dediğimiz şey olduğuna inanıyorum ve şunu demek istiyorum eğer halk olarak bu tür kara leke sayılabilecek darbelerin önüne geçmek istiyorsak referandumda ewet oyu kullanmalıyız böylece istediğimizi ne adam öldürerek nede sokaklarda protestolar ederek yapmış olacağız darbecilerin ününe geçmek için 12 eylül 2010 herkesi ewet demeye bekliyorum... - 1 yıl, 10 ay önce yazıldı.
    bu yorumu bildir
    ÜLKE DOSTU: O zaman 12 eylül senaryoları oynanırken şimdi balyoz ayışığı yakamoz senaryoları oynanıyor tarih tekerrür ediyor yani,bizler halk olarak görmezden gelip tekrar söylüyorum görmezden gelir(TÜRK MİLLETİ ÇOK ÇABUK UNUTAN BİR MİLLET)işin ucunu bırakırsak belki şimdi değil ama ileride bir kaç yıl 3-5 yıl sonra yine yapmayı planlayabilirler ve belkide bu kirli planlarında başarılı olabilirler bunu için halkın artık bir yerde dur demesi gerekir çeşitli protestolarla basın yayın organlarıyla yani yapabileceğimiz hertürlü faaliyetle, ancak o zaman belki bu sözde paşa geçinen vatan hainleri cezalandırılabilir artık suçsuz günahsız insanlar değilde gerçek suçlular cezalandırılır da Türkiye gerçek demokrasiye kavuşur. - 1 yıl, 3 ay önce yazıldı.
    bu yorumu bildir
    sungulu gençler guru: türkiye bence diğer ülekeler arasında bir güneş gibidir fakat 12 eylül darbesiyle omükemmel güneşi balçıkla sıvadılar onlarca masum insan katledildi onlarca asker. polis ve devlet görevlileri öldürüldü peki bu kime ne yarar sağladı hiç kimseye sadece olan orada canveren lere ve ailelerine oldu sadece acı ve sadece keder bende 12 eylül darbesini bir çok büyüklerimden dinledim ama hiçbirinin söylediği beni tatmin etmedi neden mi çünkü herkes kendince yorumluyor işine nasıl gelirse öyle at koşturuyrdu ve şu anda onlarca pılan ele geçirildi yok işte fatih camii bombalanacak tı kendi uçakları düşürülecekti masum insanlar tekrar katledileceklerdi ama buna müsade etmediler tabi bu yüzden sayın başbakanımız recep teyyip erdoğana binlerce müteşekkiririz iyi varsın erdoğan iyiki varsın akp - 1 yıl, 4 ay önce yazıldı.
    bu yorumu bildir
    susdevpusrim: 12 eylül darbesi insanlık dışı bir olaydır bizim insanlarımıza yakışmayan hareketler 12 eylülde görülmüştür tarihmizde bir çamur gib yatar utanç kaynağımzdır tek temennimiz böyle bir olayın bir daha yaşanmamasıdır - 2 yıl, 8 ay önce yazıldı.
    bu yorumu bildir
    Misafir: çok kritik bi dönemdeyiz....bi 12 eylül daha yaşanacak zeminler hazırlanıyor istenmeden.....ama bunun bedeli daha ağır olur..kayıp daha çok olur - 2 yıl, 8 ay önce yazıldı.
    bu yorumu bildir
    TAHSİN8808: 12 EYLÜL - 12 EYLÜL TÜRKİYE NİN SON 27 YILINDA EN ÇOK KONUŞULAN EN ÇOK TARTIŞILAN BİR OLAYDIR.12 EYLÜL CUNTASININ YAPTIKLARI ÇOK KONUŞULDU .FAKAT İYİ BİR ŞEKİLDE İNCELENEMEDİ.12 EYLÜL 27 MAYIS VE 12 MART ÇOK FARKLIDIR.ÖZELİKLE 27 MAYISTAN .ÇÜNKÜ 27 MAYIS ANAYASASINA KARŞI YAPILMIŞTIR.12 MART TAN FARKI İSE SADECE SOLU DEĞİL ÜLKÜCÜLERİ DE EZMİŞTİR.BUNUN YERİNE İSE İSLAMCILARI GÜÇLENDİRMİŞTİR.CUNTANIN YAPTIĞI EN ÖNEMLİ HATADIR.ÇÜNKÜ O DÖNEMDE YAVAŞ YAVAŞ KOMÜNİZM ÇÖKMEYE BAŞLAMIŞTI.12 EYLÜLE EN ÇOK DESTEK VEREN DIŞ GÜÇ ABDDİR.BUNUN NEDENİ İSE SOVYETLERİN AFGAN İŞGALİ VE İRAN İSLAM DEVRİMİ.BU OLAYLAR ABD NİN BÖLGEDEKİ GÜCÜNÜ SARSMIŞ .KALELERİ YIKILMIŞTI.TÜRKİYE NİN DE İSTİKRARA İHTİYACI VARDI.İSTİKRARDA DARBE YAPTIRILARAK TÜRKİYEYİ KURTARMIŞ OLDULAR SOVYETLERDEN.TABİ KENDİ FİKİRLERİNCE.KISACASI 12 EYLÜLÜN NE ŞİLİ NE DE DİĞER CUNTALARDAN FARKI YOKTUR.SONUÇ OLARAK 27 YIL ÖNCE GEÇEN TANKLARIN ETKİSİ HALA TOPLUMUN ÜZERİNDE. - 4 yıl, 10 ay önce yazıldı.
    bu yorumu bildir
    naphyse: 6 mayıs 1980 doğumluyum ve her ne kadar bebek olup hissedemesem de bir ihtilal çocuğu olarak dünyaya geldim ve hiçbir zaman darbenin nedeni olan günleri görmedim,fakat içimdeki merak ile o korkunç günler hakkında bilgilenmeye çalıştım.Babama sorduğumda aldığım yanıt gayet yüzeysel ve somuttu.Dışarıdayken asker tutup soru soruyormuş ve bilemezsen direkt tutukluyormuş.Tabi daha sonra bu olayın ne kadar büyük çapta,derinden ve kanlı olduğunu idrak etmiştim.12 eylülü hazırlayan çok fazla neden var,ama büyük işlerin altından para neden olarak çıkar.Para doğrudan olmasa da 60'larda ve 70'lerde gelişmemiş ve anasaya deliklerinden faydalanan bankacılık sisteminin getirdiği sosyo-ekonomik sorunlar,ırkçı düşünceler ve tepkisi olan terörizm,siyasal bütünsüzlük,yolsuzluk,anayasa açıkları gibi birçok sorunla birleşerek kanlı 12 eylülü yarattı.12 Eylül olmayabilirdi?Keşke olmasaydı...Ama 12 Eylül kaçınılmazdı ve hala günümüz türkiyesinde izleri derin devlet içinde de varolan bir gerçek ve kara günümüz... - 6 yıl, 8 ay önce yazıldı.
    bu yorumu bildir
    Anonim : benim en cok merak ettıgm konulardan birıydı 12 eylül olayı fakat hıc bı zaman tam anlamıyla ogrenemedm cunku kıme sorsam kendı tarafından anlattı kımse yansız anlatmadı bunun uzerıne kıtablar okudum tek anladıgım su aslında her ıkı tarafında dusuncesnın ortak bı noktası varken bıle o kadar cok bırbırlernden yozlasmıslarkı ne dedklerını algılamamıslar o zaman sıyasetını gelınce bence ulu onderımızn ardnda herkes bı bosluga dusmus cunku bu durumu kavramak ıcın oncelıkle işin ozunu bılmek gerekır dıye dusunuyorum fakat herkes bunu kendı tarafından kendı ıstedıgı gıbı algıladıktan sonra yuruluge koymus burda işte milletce en buyuk sorunumuz ortaya cıkıyo bencıllıgımz sadece kendımızı ve bızımle aynı fıkırde olanları dınleyıp genıs cercevelı gozluklerımızı bı hıc ugruna bı kenara atıp sadece ego tatmınınden baska bısy olmamıs cunku artk bugune dondugumuzde ne o saglarn dusuncesı ne o solcuların dusuncesı kalmıs tuttugunun tersını bıle yapan var;bunun en yakın sahıtlerındenm o yuzden bu olay cok bencıllıge dayanp bı hıc ugruna bırcok aılenın yok olusuna sebep olmaktan baska bır ıse yaramamıs ama su varkı hala hatalarımız devam etmekte ozaman ocakları sondurenlerı hala bugun el ustunde tutabılosak bence bunun tek sebebı yıne bızlerden baskası deil. - 6 yıl, 11 ay önce yazıldı.
    bu yorumu bildir