Atasözü

Atasözleri, halk tarafından söylenen ve kendi içinde kapalı bir manası bulunan, eğitici ve öğretici bir muhteva taşıyan özlü sözlerdir. Atasözlerinde muhteva derinliği ve güzelliği yanında şekil güzelliği de dikkati çeker.Atasözleri ezberlemesi, hafızada tutulması kolay, unutulması zaman isteyen değerli ve düşündürücü sözlerdir. Her birinde bizleri doğruya iyiye ve güzele götüren, yönlendirici ışıklar vardır. Fikir yüklüdürler, geniş tecrübelerin ve denemelerin sonucu ortaya çıkmışlar

Atasözü hakkında ansiklopedik bilgi

Atasözleri, halk tarafından söylenen ve kendi içinde kapalı bir manası bulunan, eğitici ve öğretici bir muhteva taşıyan özlü sözlerdir. Atasözlerinde muhteva derinliği ve güzelliği yanında şekil güzelliği de dikkati çeker.

Atasözleri ezberlemesi, hafızada tutulması kolay, unutulması zaman isteyen değerli ve düşündürücü sözlerdir. Her birinde bizleri doğruya iyiye ve güzele götüren, yönlendirici ışıklar vardır. Fikir yüklüdürler, geniş tecrübelerin ve denemelerin sonucu ortaya çıkmışlardır. Az kelime ile çok şey ifade ettikleri için vecizdirler. Hemen hemen hepsinin hakiki manasının altında mecazi bir mana vardır; asıl olan da bu manadır. Atasözüne eskiden darb-ı mesel denirdi.

Türk atasözleri

Divanü Lugat-it Türk’te “sav”, daha sonraki kaynaklarda ise “atalar sözü”, “atasözü”, “mesel”, “darb-ı mesel” (çokluk: “dürub-ı emsal”) kavramlarında ifadesini bulan ve atalarımızın tecrübelerini gayet açık ve güzel ifadelerle günümüze taşıyan atasözlerimizin her biri birer hazine kıymetindedir. Bunlardan bazıları il ve bölge sınırlarını aşmış, millî bir değer hâline gelmiştir. Türk dilinin ilk yazılı kaynaklarıyla beraber örneklerine rastladığımız atasözleri, Türk kültürünün tarihî ve coğrafî açıdan yaygınlığına rağmen büyük ölçüde benzerlikler göstermektedir. Türk şivelerinde “takmak”, “takpak”, “nakıl”, “makal”, “comak”, “söspek”, “ülgercomak”1 gibi değişik terimlerle karşılanan atasözlerimiz arasındaki ortaklık, küçük bir mukayese neticesinde bile hemen ortaya çıkabilir.

Özellikleri

  • Söyleneni belli değildir.
  • Kısa ve özlü sözlerdir.
  • Kalıplaşmış sözlerdir.

    Örnek: “Duvarı nem, insani gam yıkar atasözünde “gam” yerine “üzüntü” kullanılmaz.
  • Genellikle geniş zaman ve emir kipi kullanılır,
  • Mantığa dayanarak bir öğüt verir.

    Bugünkü işi yarına bırakma!

    Mart kapıdan baktırır, kazma kürek yaktırır”

  • Genellikle mecaz anlamlıdırlar, bir olayı direk anlatmazlar.

    Damlaya damlaya göl olur

    Besle kargayı, oysun gözünü”

  • Kimi atasözleri bilimselliğe haykırıdır.

    Akar su pislik tutmaz

  • Kimi atasözleri töre ve gelenekleri bildirir.

    Kızını dövmeyen dizini döver

    Bir fincan kahvenin kırk yıl hatırı vardır




    Yorumlar - Lütfen konu (Atasözü) ile ilgili faydalı olabilecek bilgilerinizi yazarak internette Türkçe bilginin gelişmesine katkıda bulunun. Teşekkür vb. yorumlar yayınlanmamaktadır. Hata bildirme ve diger mesajlariniz için bu linki kullaniniz.