Bermekiler

BERMEKİLER Abbasi Devletinin meşhur vezirlerinin mensub olduğu bir aile. Belh’teki Nevbahar budist tapınağı rahiplerinden olan Bermek, astronomi ve tıp ilimlerinde yetişmiş bir kimseydi. Horasan Valisi Kuteybe bin Müslim’in bölgeye gelmesinden sonra Bermek’in hekimliğinden istifade yoluna gidildi. Bermek Şam’a götürülüp sarayda hekimlik yaptı. Bermek’in Müslüman olan oğlu Halid, Ebu Müslim Horasani'nin maiyetinde bulunup, Abbasi Devletinin kurulmasında büyü

Bermekiler hakkında ansiklopedik bilgi

Abbasi Devletinin meşhur vezirlerinin mensub olduğu bir aile. Belh’teki Nevbahar budist tapınağı rahiplerinden olan Bermek, astronomi ve tıp ilimlerinde yetişmiş bir kimseydi. Horasan Valisi Kuteybe bin Müslim’in bölgeye gelmesinden sonra Bermek’in hekimliğinden istifade yoluna gidildi. Bermek Şam’a götürülüp sarayda hekimlik yaptı. Bermek’in Müslüman olan oğlu Halid, Ebu Müslim Horasani'nin maiyetinde bulunup, Abbasi Devletinin kurulmasında büyük gayret gösterdi. Bu sebeple, ilk Abbasi halifesi Ebü’l-Abbas-es-Seffah onu önce baş katipliğe, sonra Beytülmalin idaresine ve daha sonra da vezirlik makamına tayin etti. Halid bin Bermek; isabetli görüşleri, başarılı idaresi ve askeri işlerdeki muvaffakiyetiyle meşhur oldu. Ebu Müslim’in komutasında savaşlara katıldı. 765 senesinde Taberistan valiliğine tayin edildi. Burada 4 sene valilik yaptı. Bizans üzerine yapılan seferlere de katılıp, bazı kalelerin alınmasında çok başarıları görüldü. Bağdat şehrinin kuruluşunda önemli vazifeler aldı. Bağdat’ta pekçok bina yaptırdı. Mansur’un halifeliğinin son yıllarında, Musul valiliğine tayin edildi. Musul valisiyken halk tarafından çok sevildi. Meziyetleri ve faziletleriyle herkesin takdirini kazandı. 781 senesinde vefat etti.

Halid’in oğlu Yahya, Halife Mansur zamanında Azerbaycan ve Ermeniye valiliklerinde bulunmuştu. Halife Mehdi Yahya’yı vezirliğin yanında oğlu Hurun Reşid’i yetiştirmekle de vazifelendirdi.

Harun Reşid halife olunca, Yahya bin Halid’i vezirlikte bıraktı ve Beytülmalin idaresini de verdi. Yahya bin Halid, on yedi sene vezirlik makamında kaldıktan sonra oğlu Fazıl vezir oldu. Fazıl, 793 senesinden 797 senesine kadar Taberistan, Ermeniye, Azerbaycan ve Horasan eyaletlerini idare etti. Horasan’da valiyken kurduğu kalabalık ordu ile zaferler kazandı. Bu ordudan 20.000 kişilik bir grubu Bağdat’a, halifenin emrine gönderdi. İdare ettiği yerlerde camiler, büyük binalar yaptırdı. Kanallar açtırdı. Büyük başarılar gösterip itibar kazandı.

Bermeki ailesinden dördüncü ve son vezir olan Cafer bin Yahya’nın Harun Reşid ile çok yakın bir dostluğu vardı ve gece-gündüz beraberdiler. Bu sebeple uzun müddet vezirlik yaptı. Pekçok servete ve imtiyaza sahib olan Cafer, babası ve kardeşinden daha çok meşhur oldu. Vezarati zamanında kendisi, babası ve kardeşleri son derece müreffeh bir hayat yaşadılar. Pekçok servete sahib oldular. Muhtaçları, alimleri, sanatkarları görüp gözettiler ve sayılamayacak derecede hayır kurumları yaptılar. Böylece Bermeki ailesi, Abbasi Devletinin hem idaresinde ve hem de memleketin imarında, ilmin yayılmasında, ziraat, sanat, ticaret ve diğer alanların gelişmesinde çok hizmet ettiler.

Bermeki ailesinin Abbasi Devleti içinde önemli bir nüfuza ve itibara ve bunun yanında fevkalade bir servete sahib olması dikkati çekiyordu. Hatta, devlete tamamen hakim olacakları düşüncesi yaygın bir hale gelmişti. Bütün bunlar, birtakım fitnelerin çıkmasına sebeb oldu ve Cafer bin Yahya 803 (H.187) senesinde öldürüldü. Cafer’in babası Yahya bin Halid ve kardeşleri Fazıl, Muhammed ve Musa hapsedildiler. Yahya 804, Fazıl 805 senesinde hapisteyken vefat ettiler. Bermeki ailesi, bu hadiselerden sonra bir daha devlet işlerine karışmayarak tarih sahnesinden çekildi.

Kaynak: Rehber Ansiklopedisi



Yorumlar - Lütfen konu (Bermekiler) ile ilgili faydalı olabilecek bilgilerinizi yazarak internette Türkçe bilginin gelişmesine katkıda bulunun. Teşekkür vb. yorumlar yayınlanmamaktadır. Hata bildirme ve diger mesajlariniz için bu linki kullaniniz.

COLCOP: BEN ELAZIĞIN MADEN İLÇESİ GOROZ KÖYÜNDENİM AĞANLAR SÜLALESİNDENİM BİZMİDE DEDEMLERİN ANLATIĞINA GÖRE KARACA DAĞ TARAFINDAN GELDİĞİMİZİ SÖYLERLER BİZLERİNDE BERMEKİLERDEN OLDUĞUMUZ SÖYLENİR - 2 yıl, 5 ay önce yazıldı.
zaza : benim soyumda bermekilerden geliyor hepimiz uzaktan akrabayız bingol solhanlyım biz bektasi inancında deglz - 2 yıl, 7 ay önce yazıldı.
soğlu memet.: ben de bermeki aşiretindenim adana da oturuyorum aslen bigöllüyüm bingölün sançak beldesi şoğ arıcılar köyündeniz lek ağalarındanız bermekiler her tarafa ayrılmışlar ve her birinin bir aile köken hatırası var bizimkide mesh dir.. - 2 yıl, 7 ay önce yazıldı.
Bermekiler: Bermeki ailesi çok geniş ve secereli bir aile olup bir kolu İran Şahı Rıza Şah Pehlevi ailesine dayanıyor...Yahya Bermeki'nin torunu Yahşi Bermeki ailesindeniz...İran'da rejim değişikliği olmadan önce İran Devletinin kuruluş yıldönümü törenlerinde büyükbabam Murat Bermeki Şah Rıza Pehlevi tarafından hep İran'a davet almıştır törenler için ve dedeme İran halısı göndermiştir...Bizlerde ailemizin kökenlerini bulma çabası içerisindeyiz...ailenin kökeninin Afganistan olabileceğini düşünüyorum ve İran Horasan 'a geçtiklerini ve oradan da bir çok kolunun Anadolu'ya dağıldığını...Lütfen bağlantılar var ise bilgilerimizi bu platformda paylaşalım...İlgili ailelerden Bermekiler ile ilgili herhangi bir zaman ve her hangi bir ilde belirli dönemlerde toplantılar yapılıyor mu haberleşelim... Bermeki ailesi bilgisi ile,kültürü ile ve öncülüğü ile ayrıcalıklı bir aile...Budist tapınağının ilk kurucuları ve kanun enstrümanını ilk icad eden aile...çocuklarımıza ve torunlarımıza topladığımız bilgileri paylaştıralım...onların da birer bermeki torunu olduklarını unutturmayalım... - 2 yıl, 9 ay önce yazıldı.
ehmed: bende licenın yamaçlı köyündenim yeni yeni araştırıyorum amcamdan öğrendımki bermekilymişiz bizde lütfen sağlam kaynağı olanlar bizleri bilgilendirsin... - 3 yıl, 11 ay önce yazıldı.
A.O. Baylaz: Bermekilerin kokeni İran krallarına dayaniyor rivayeti doğru olmadığına inaniyorum. Bir çok kaynakta belirtiliyorki Bermekilerin kökeni Sasani devletinin son krali olan Arduvana dayaniyor, bir çok araştırmaciya göre Sasani günümüzün Zaza kelimesiyle eş anlamdadir, bu nedenle Kürt lehçelerinden Zaza'ca Saray dili olarak kabul görüyor. Burda Arduvan ismini dikate alırsak Kürtçe bir isimdir(Ar-du-van) Ar(Ateş)Du (duman) Van (çoğul ekidir) yani Arduvan türkçe karşılığı Ateşi dumanliyan anlamındadir.

Bermekilerin ezici çoğunluğu Zazaca konuşuyorlar özeliklede Bermekilerin merkezi durumunda olan Bingöl, Dersim ve Sörek. Kürtçe konuşan koları ise yine Dimili kabilesi olarak tanımlaniyorlar.

Yasin bayanay'a ait bir makaledeki Bermekiler üç ana kola ayrıliyor 1 Sıweydi. 2 Pazuki. 3 Xelıkan. bu üçleme dikatımı çekti çünkü bir çok kaynak bu paralelde bilgi aktariyor. Yazar Pazuki ve Xelıkanlar hakında kısa vurgu yaparak geçıştıriyor fakat Sıweydi beylerinin asaletini günümüzden başlayarak kesintisiz bir şekilde 12 yy kadar isim sıralamasını yapiyor. Bence bu isim sıralaması etrafında geniş çalışmak lazım ve bir çok bağlantiyi kurmaya yardımcı olacağına inaniyorum özeliklede Bingöl koları için önemli kaynaktır...

- 3 yıl, 11 ay önce yazıldı.
Misafir: selamu aleykum benim kafam karıştı valla bi kardeşimiz ehli beyt olduğumuzu ansiklobedide belh teki nevbahar budist tapınağı rahiplerinden olduğunu bende mardinliyim bizde bermekiyiz derinlere inilirse baya bi dağılmışız.. - 3 yıl, 1 ay önce yazıldı.
Misafir: salam man arif azarbaycandanam soyum eslim bermekilardandi tatam azerbaycanda bermekilar dagli adlanirlar man burdan butun bermekilara salam diyiram. - 3 yıl, 3 ay önce yazıldı.
Kiyé'ma: Bermekilerin ana kaynaği sıweydi beyleridir ve ikinci büyük kolu pazukilerdir.

sıweydi beyleri bağdat'tan gelip Bingölün genç ilçesine yerleşen ve daha sonra o bölgeye dağılan geniş bir aşirettir. dögü ve güneydoğünun il ,ilçe ve köylerinde Bermekileri izlerine raslanır, ağırlık olarak bingöl ve çevre köylerinde yaşiyorlar.

Kurdukları Beylik 1515'te değil 1200'li yılarında bölgede kürt emirliğini kurmüşlar. 1515 Te Osmanliya ilhak edilmiş ve beylikleri 1650lere kadar devam etmiş.

Bermekilerin sıweydi beylerinin kolu ezici çoğunluğu Şafii mezhebinden olmalarına rağmen ehlibeyt yanlılarıdır, tabiki soy olarak Hz. Hüseyine falan dayanmiyorlar. az sayıda bektaşi inancında olanlar var. sıweydi kolu merkezi Bingöl olmak üzere Elazığ, Diyarbakır, Midyat, Erzurum ,Karacadağ, Aksaray ve Konyaya ilerinde yaşamaktadirler.

Bermekilerin Pazuki kolu ise Çoğunluk Bektaşi inancından olup, Solhan,Kıği, Ahlat, İran, Urfa, Malatya,Adiyaman, Maraş, Dersim, Sivas ve Erzıncan da ikame ediyorlar.

- 3 yıl, 4 ay önce yazıldı.
kucurbey: bermekilerin esas kolu sıweydi beyleridir bunlarda bingöl,ün solhan ilçesi arduşen ve eski genç köylerinde kalmaktalr bunlar osmanlı döneminde genç eyaletini kurup ve yönetmişlerdir l4l5 yılında bu eyaleti kurmuşlar - 3 yıl, 6 ay önce yazıldı.
Misafir: SELAM ALEYKÜM BENDE DAYIMDAN BERMEKİLER'DEN OLDUĞUMUZU DUYDUM IRAKTAN KAHRAMANMARAŞ'IN ELBİSTAN İLÇESİNE BAĞLI BÜYÜKYAPALAK KÖYÜNE YERLEŞMİŞ DEDELERİMİZ. - 3 yıl, 8 ay önce yazıldı.
Misafir: ben bermeklilkerdenim zannedersem çermikliyim hacı kamber sülalesindenim yalnız bildiğim kadarıyla bizim ehlibeyt olduğumuzu zannediyorduk öle olmalıyani soyumuz hz hüseyine dayanıyoruz bir yorum yazın - 3 yıl, 9 ay önce yazıldı.