Cebelitarık

Cebelitarık İberik Yarımadasının güney ucunda Cebelitarık Boğazının Akdeniz tarafında aynı adı taşıyan yarımada üzerinde kurulmuş olan İngiliz sömürgesi.

CebelitarıkCebelitarık 2006.
Cebelitarık (İng. Gibraltar), Akdeniz ile
Akdeniz dünyanın en büyük iç denizidir. Kuzeyinde Avrupa, güneyinde Afrika, doğusunda Asya'nın yer alır. Çanakkale Boğazı ile Marmara Denizine buradan İstanbul Boğazı ile Karadeniz'e, Cebelitarık Boğazı ile Atlas Okyanusuna, Süveyş Kanalı ile Kızıldeniz'e, dolayısıyla Hind Okyanusuna bağlanır. Yüzölçümü 2.971.000 kilometrekaredir. Batıdan doğuya uzunluğu 3755 km, kuzeyden güneye genişliği 741 kilometredir. Düzgün bir derinliğe sahip olup, ortalama derinliği 1400 metredir.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Atlas Okyanusu'nu birleştiren 60 km uzunluğunda ve 44 km genişliğinde bir boğazdır. Derin bir boğaz olan Cebelitarık'ın en sığ yeri 324 metredir. Boğazın yüzünde batıdan doğuya doğru giden kuvvetli bir akıntı vardır. Boğazın iki kıyısı da sarp ve kayalıktır.

Eski çağdaki adı Calpe'dir. Şimdiki adı ise Arap komutanı
ATLAS OKYANUSU Alm. atlantischer Ozean, Fr. Océan Atlantique, İng. Atlantic Ocean. Dünyanın ikinci büyük denizi. Büyüklük bakımından Büyük Okyanustan sonra gelir. Doğusunda Avrasya ve Afrika, batısında Amerika (kuzey ve güney) bulunur. Bu okyanus, eski dünya ile yeni dünyayı birbirinden ayırır.

Bazıları Kuzey Buz Denizi ile Antarktika Okyanusunu da Atlas Okyanusuna dahil ederler. Umumi kanaat, Kuzey Buz Denizi ile Antarktika Okyanusunun buraya dahil olmadığı
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Tarık bin Ziyad'ın adını taşır. Tarık boğazın güvenliğini sağlamak için burada bir kale yaptırmıştır. Cebelitarık
711 tarihinde İspanya'nın fethine başlayan Müslüman komutan. Cebelitarık Boğazı'nın ismi, Tarık bin Ziyad'dan gelmektedir.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
1462'de Araplardan İspanyollara geçmiş,
1462 yılı olayları, ölümler, doğumlar ve diğer önemli gelişmeler
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
1502'de resmen İspanyol topraklarına katılmıştır.
1502 yılı olayları, ölümler, doğumlar ve diğer önemli gelişmeler
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
24 Temmuz
24 Temmuz Gregorian Takvimine göre yılın 205. günüdür. Sonraki sene için 160 (Artık yıllarda 161) gün var
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
1704'te
1704 yılı olayları, ölümler, doğumlar ve diğer önemli gelişmeler
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
İngiltere-
Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı, İngiltere Avrupa’nın kuzeybatı kıyısında yer alan Britanya Adalar Topluluğu üzerinde, dört ülkeden müteşekkil bir devlet. Bu adalar topluluğu Büyük Britanya ve İrlanda Adalarıyla birlikte, 5000 küçük adadan meydana gelmiştir. Batısında İrlanda Denizi, doğusunda Kuzey Denizi, kuzeyi, güneybatısı ve kuzeybatısı Atlas Okyanusu ile çevrilidir.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Hollanda deniz kuvvetleri tarafından ele geçirilmiştir.
Hollanda ya da Hollanda Krallığı (Hollandaca: Nederland), Hollanda, Aruba ve Hollanda Antillerinden oluşur. Hollanda, kuzey ve batıda Kuzey Denizi, güneyde Belçika, doğuda ise Almanya ile komşudur. Ülke topraklarının çoğunluğu deniz seviyesinin altındadır. Hollanda, Belçika ve Lüksemburg ile birlikte Benelüks ülkelerinden bir tanesini oluşturur. Hollanda'nın Rotterdam kenti, Avrupa'nın en büyük limanlarından biridir.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
1705 tarihindeki
1705 yılı olayları, ölümler, doğumlar ve diğer önemli gelişmeler
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
yla İspanya kaleyi İngiltere'ye iade etmeyi kabul etmiştir.

Cebelitarık'ın statüsü iki ülke, İspanya ile İngiltere arasında hala tartışılıyor. Kendi isteğiyle
İspanya İber Yarımadasının beşte dördünü kaplayan bir Avrupa devleti. Doğu ve kuzeydoğusunda Akdeniz, kuzey, kuzeybatı ve güneybatısında Atlas Okyanusu, kuzeydoğusunda Fransa ve Andoro Cumhûriyeti, batısında Portekiz bulunmaktadır. Akdeniz’deki Balear, Atlas Okyanusundaki Kanarya Adaları İspanya’ya aittir.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
İngiliz sömürgesi olarak kalmak isteyen Cebelitarık, 6 km² yüzölçümü, 35.000 nüfusuyla dünya üzerinde küçük bir alan zaptetmesine rağmen iki ülke arasında büyük sorunlara neden oluyor.

Cebelitarık'ın stratejik konumu Birleşik Krallık'ın kolonisi haline geldiği ilk zamanlar çok önemliymiş. Bu nedenle bağımsızlık istememesi ve İspanya tarafına geçmeyi düşünmemesi için İngiliz Krallığı tarafından çok iyi bakılmış. Bugün İngiliz sömürgesi olmaya devam etse de diğer sömürge ülkelerle karşılaştırıldığında asker sayısının en aza indirilmiş olmasıyla dikkat çekiyor.

Cebelitarık'ın geleceği için son günlerdede İspanya ve İngiltere şimdilik dostane görünen görüşmeleri sürdürüyorlar. Halkı kendilerini Britanyalı, Cebelitarık'ı da küçük Britanya olarak nitelendiriyor.

Cebelitarık Köprüsü Projesi

14 km'lik Cebelitarık Köprüsü Cebelitarık Boğazı'nın üzerinde inşaa edildiğinde, şimdiye kadar yapılmış en uzun ve en yüksek köprü ünvanını alacak. Bu köprü tamamlandığında Müslüman bir ülkenin kültürüyle, Hristiyan bir ülkenin kültürü arasında bağ oluşturacağı ve Afrika ile Avrupa arasında ekonomik bağlantıların artmasına yardımcı olacağı düşünülüyor.

İberik Yarımadasının güney ucunda Cebelitarık Boğazının Akdeniz tarafında aynı adı taşıyan yarımada üzerinde kurulmuş olan İngiliz sömürgesi.

Tarihi

Eski çağlarda ismi Calpe olan bu yer, Müslümanların Avrupa kıtasında ilk fethettikleri bölgedir. 711 senesinde Emevi kumandanlarından Tarık bin Ziyad Kuzeybatı Afrika sahillerine kadar İslamiyeti yaymak için gelmişti. Buradan gemilerle o zamandan beri kendi adıyla anılan Cebelitarık Boğazını geçerek fetihlerde bulunmuştur. İslamiyetin yayılması ile gelişmeye başlayan bölge bu tarihten itibaren de önemli bir liman durumuna geldi. 1039’da Guzman tarafından alındıktan sonra 1299 senesinde tekrar Müslümanlar tarafından alınmıştır. Bir devre adını vermiş olan Endülüs medeniyetinin başlangıç noktası olan bu yer ve Graneda 1462’ye kadar Müslümanların elinde kaldı. Bütün Hıristiyan aleminin Müslümanlar üzerinde bilhassa Endülüs Müslümanlarına yaptıkları eziyet ve saldırılar neticesinde bölge tamamen İspanya’ya geçti. İslamiyetle beraber getirdikleri medeniyet, ilim ve fenne rağmen Hıristiyanlık alemi gözü kapalı olarak sadece kalplerine yerleşmiş kin ve garez yüzünden Müslümanlara işkence ve eziyette ısrar ettiler. Bunun üzerine 1540 senesinde büyük Osmanlı Kaptan-ı Deryası Barbaros Hayreddin Paşa donanmasıyla Müslümanlara yardım etmek için buraya geldi. Barbar Avrupalı Hıristiyanlardan kaçan binlerce Müslümanı gemilerle Kuzey Afrika sahillerine çıkarttı.

1704 senesinde İspanya veraset savaşında İngiliz Hollanda ortak donanması Cebelitarık’ı işgal etti. 1713 senesinde yapılan Ütrecht Antlaşması ile İspanya bu işgali kabul etti. Hollanda ise burayı İngilizlere tamamen bıraktı. O tarihten beri İngilizlerin sömürgesidir.

Fiziki Yapı

Cebelitarık en yüksek noktası 405 m yükseklikteki Gun Tepesi olan kireçtaşından meydana gelen bir dağ kütlesidir. 800 m enindeki bu yassı kaya kütlesinin doğu ve kuzeyi diktir. Sarp yamaçlarda çok az kaynak bulunan bölgede su ihtiyacını karşılamak için özellikle doğu kesimlerde 15,5 hektarlık yağmur depolama havuzları vardır. Cebelitarık şehri bölgenin nisbeten daha düz olan kuzeybatı kesimindedir. Yirmi beş tür memeli hayvan yaşamakta olup, Avrupa’da maymunların serbest olarak yaşadıkları biricik noktadır.

İklim

Yazları sıcak ve hemen hemen yağışsız, kışlar yaza oranla daha ılık ve yağışlı geçer. Sonbahar ve ilkbahar mevsimleri de ılık ve yağışlıdır. Büyük ağaçlar ve ormanlık yerlerin bulunmadığı bölgede ancak çiçek açan bitkiler yetişmektedir. Bu çiçeklerden İberiz gibraltarice isminde olanı, Avrupa’nın başka yerinde yetişmemektedir.

Nüfus ve Sosyal Hayat

31.300 civarında olan bir nüfûsa sahiptir. 1704’te İngilizlerin işgali üzerine halk İspanya’ya kaçmıştır. Daha sonra serbest bölge ilan edilmesi üzerine Cenovalılar, İspanyollar ve Yahûdiler gelip yerleşmişlerdir. Süveyş Kanalının açılmasıyla önemli bir liman halini almıştır. 5-15 yaş arasında öğrenim parasız ve mecbûridir. Ülkede 14 ilk ve 7 yüksek devlet okulu vardır. İngilizce resmi dili olmasına rağmen halkın büyük bir kısmı İspanyolca konuşmaktadır. % 8’i Müslüman olan halkın kalanı Katolik mezhebinde olan Hıristiyanlardır. Üç tane hastanesi vardır. Bunlardan biri akıl hastanesidir. Genellikle İngiliz kanunları uygulanır. Bir radyo ve televizyon istasyonu vardır. Günlük gazetelerin en büyüğü 3000 tirajlıdır.

Siyasi Hayat

İngiliz sömürgesi olan Cebelitarık’ın mevcut anayasası 1964’te hazırlanmıştır. Bölge aynı zamanda garnizon komutanlığı vazifesini de yapan Genel Vali tarafından yönetilir. Yürütme yetkileri vali başkanlığındaki 9 üyeli bir hükûmet tarafından icra edilir. Yasama meclisi 11 üye ile bir sözcüden meydana gelmektedir. Bu meclislere seçilebilmek için rüştünü ispat etmiş İngiliz vatandaşı olmak ve bir sene (12 ay) Cebelitarık’ta ikamet etmiş olmak gereklidir. Halen faaliyet gösteren iki siyasi parti mevcuttur.

Ekonomi

Toprakları hem küçük hem de verimsiz olan Cebelitarık’ta bütün gıda maddeleri ile mamul eşya ithal edilir. 1705-1955 seneleri arasında serbest bir liman şehri olan Cebelitarık bu zamandan sonra bir turizm şehri ve gemiler için ikmal limanı vazifelerini görmektedir. Yakıt ikmali yapan gemilerden elde edilen kazanç turizm gemilerinin yanısıra ekonominin temel direği İngiltere’nin yaptığı yardımlardır. Cebelitarık tarih boyunca ve halen dünyanın en iyi tahkim edilmiş bölgelerinin başında gelmektedir.

Kaynak: Rehber Ansiklopedisi

...Tümünü okumak için linke tıklayınız.

Cebelitarık Resimleri


  • Cebelitarık 2006.



Yorumlar - Lütfen konu (Cebelitarık) ile ilgili faydalı olabilecek bilgilerinizi yazarak internette Türkçe bilginin gelişmesine katkıda bulunun. Teşekkür vb. yorumlar yayınlanmamaktadır. Hata bildirme ve diger mesajlariniz için bu linki kullaniniz.