Engelliler

Engelli, doğuştan veya sonradan meydana gelen hastalıklar, sakatlıklar (vücudun görsel/işlevsel/zihinsel/ruhsal farklılıkları) öne sürülerek, toplumsal - yönetsel tutum ve tercihler sonucu yaşamın birçok alanında kısıtlanan, engellerle karşılaşan kişi demektir.

E ngelli, doğuştan veya sonradan meydana gelen hastalıklar, sakatlıklar (vücudun görsel/işlevsel/zihinsel/ruhsal farklılıkları) öne sürülerek, toplumsal/yönetsel tutum ve tercihler sonucu yaşamın birçok alanında kısıtlanan, engellerle karşılaşan kişi demektir.

Engelli (mi?) Özürlü (mü?)

...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Sakat (mı?):

Her biri farklı anlam ifade etse de, toplumun geneli tarafından aynı anlamdaynış gibi kullanılmaktadırlar.

Oysa 'sakat' kelimesi vücudunda hasta veya eksik bir uzuv/organ olma halini (yani fizyoanatomik bir durumu) ifade ederken, 'engelli' kavramı, günlük yaşama dair temel (eğitim, ulaşım, erişim vb) planlamalar yapılırken (herkesin göz önüne alınmaması sonucu) sakatların mağdur duruma düşürülmesini ifade eder. Bir başka ifadeyle, herkesin kolayca yararlandığı (Negatif) haklardan (toplu ulaşım, eğitim, kamu binalarından/hizmetlerinden vb.) yararlanamama durumunda sakatlığın değil, engellenmişliğin/engelleyenin sorunsallaştırılması için 'engelli' kavramı yaratılmıştır.

Günümüz sosyal bilimlerinde konuyla ilgili iki temel bakış açısı vardır. Bunlardan biri Medikal Model, diğeri ise Sosyal Model'dir.

Medikal Model, 'sakatlığı olan bireye' ya da sakat kişinin yaşantısına değil, 'sakatlığa' odaklanır. Yani sakatlığı daha en baştan sorun olarak ele alır ve sakatlığı düzeltmeye çalışır. Sosyal Model'de ise sakatlık hali ikinci plana itilerek, 'çevresel, fiziksel, mekansal koşullar toplumsal tutumlarla birlikte bireyi engelli kılmaktadır' denir. Yani Sosyal Model sakatlığı değil, engellenme halini sorunsallaştırır ve o hali düzeltmeye çalışır. Bir anlamıyla Sosyal Model, Medikal Model'in antitezi gibidir.

Engellilerin yaşadığı sorunlara dikkat çekmek için 3 Aralık Dünya Engelliler Günü, 10-16 Mayıs da Türkiye Sakatlar Haftası olarak ilan edilmiştir.

Engelli Hakları/Hareketi


...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Engelli hakları kavramı engelli kişilerin yaşam kalitesini artırmayı amaçlar. Amerika'da 1970'lerde ortaya çıkıp başka ülkelere yayılan

...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
(Independent Living) hareketi, engelli kişilerin kendileri hakkındaki imajlarını, örgütlenmelerini ve ülkelerinin toplumsal politikalarını etkilemiştir. Bu yönde mücadele veren bazı kişiler, sağlıklı pek çok kişinin de hayatlarının bir noktasında kaza, hastalık veya geç gelişen kalıtsal bir durumdan dolayı engelli duruma düşebileceğini hatırlatmak için "geçici olarak gücü kuvveti yerinde" (İngilizce temporarily able-bodied) terimini kullanırlar.

Kalkınmış ülkelerde engellilikle ilgili gündemde artık engellilerin bakımının mali boyutu değil, onların toplum hayatının her boyutuna katılıp katkıda bulunabilmesine olanak sağlama konusu vardır.

M.E.B. Özel Eğitim Kurumları

Milli Eğitim Bakanlığı, (tüm öğrencilerin birarada olduğu Karma Eğitim veren okulların yanı sıra) aşağıda temel başlıkları sıralanan kurumlarda özel eğitim ve rehabilitasyon hizmeti vermektedir.

Bu kurumlarla ilgili tüm bilgilere ulaşmak için http://orgm.meb.gov.tr/Kurumlarimiz/kurumlarindex.htm|buraya tıklayabilirsiniz

  • - Görme Engelliler Okulları

  • - İşitme Engelliler İlköğretim Okulları

  • - İşitme Engelliler Meslek Liseleri

  • - Ortopedik Engelliler İlköğretim Okulları

  • - Ortopedik Engelliler Meslek Liseleri

  • - Eğitilebilir Zihin Engelliler Okulları

  • - Öğretilebilir Zihin Engelliler Okulları

  • - Yetişkin Zihin Engelliler İş Eğitim Merkezleri

  • - Otistik Çocuklar Eğitim Merkezleri

  • - Kaynaştırma Okulları

  • - Bilim ve Sanat Merkezleri (BİLSEM)

  • - Hastane İlköğretim Okulları

  • - Rehberlik ve Araştırma Merkezleri (RAM)

    Türkiye'de Engelliler

    Engellilerin engelsiz yaşama taleplerinin artması ve toplumun giderek bilinçlenmesine paralel olarak toplum hayatına katılmalarını kolaylaştıracak kanun, yönetmelik ve kurumlar çoğalıp gelişmektedir. Türkiye Sakatlar Derneği toplumu bilinçlendirmek ve bilgilendirmek üzere çalışan başlıca kuruluştur, sakat haklarına yönelik kanunların yürürlüğe girmesinde önemli rolü olmuştur. Bu kanunlardan bazıları şunlardır:

  • Tarihçesi


    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.

    , orta boy işletmelere, engelli işçilere uygun iş verme zorunluluğu getirir;

  • , özürlülerin oy kullanmasına yönelik kolaylıkları düzenler;

  • 25369 sayılı yönetmelik, işyeri bina ve eklentilerinde alınacak sağlık ve güvenlik önlemlerini belirtir.

    İstanbul'da Bakırköy ve Kadıköy yerel yönetimleri engellilere yönelik hizmetler sunmaktadır.

    Türkiye Bedensel Engelliler Spor Federasyonu ve
    Türkiye Bedensel Engelliler Spor Federasyonu; 2000 yılında kurulan ve bedensel engelli insanları spor ile tanıştırmayı amaçlayan federasyondur. TBESF çatısı altında 12 spor branşı bulunmaktadır. Yelken ve oturarak voleybol hariç 10 branşta spor faliyetleri yapılmaktadır.


    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.

    engellilerin spor faaliyetlerine katılmalarına önayak olan kuruluşlardır. ve de engellilerin spor faaliyetlerine olanak sağlayan kurumlar arasındadır.

    Türkiye'de engellilere yardım amacıyla kurulmuş pek çok vakıf mevcuttur ( ).

    Tıp

    Tıpta fizik tedavi (fizyoterapi rehabilitasyon) sakatlıkların fiziksel yolla,
    Fizik Tedavi Alm. Pysikalische Therapie (f), Fr. Thérapie (f) physique, İng. Physical therapy. Hastalıkların tedâvisinde fizik ajanların (ısı, hareket ışın, elektrik) kullanıldığı bir tıp dalı. Fizik tedâvi, vücudun motor (hareketle ilgili) fonksiyonlarını etkileyen hastalık veya ağrıların tedâvisini, hastaların rehabilitasyonunu (eski hâle getirilmesini) sağlayarak yapan bir uzmanlık dalıdır. Bu sebeple “fizik tedâvi-rehabilitasyon” bilim dalı olarak da adlandırılır. Fizik tedâvi hastala
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    ortopedi de cerrahi yolla tedavisiyle ilgilenir.
    Ortopedi genel cerrâhinin bir dalı. Ortopedi daha çok, insan vücûdunun şekil bozuklukları ile uğraşmayı kendilerine iş edinmiş olan genel cerrahların, bu konudaki değerli çalışmalarıyla doğmuş ve gelişmiştir. Burada adı geçen şekil bozuklukları, hareket sistemiyle yâni gövde ve uzuvlarla ilgili şekil bozukluklarıdır.
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    Biyomedikal mühendisliğin ilgi alanlarından biri sakatlar için
    Biyomedikal Mühendisliği, geleneksel mühendisliğin analitik deneyimlerinden yararlanarak, biyoloji ve tıpta karşılaşılan problemlerin çözümü için çalışan ve sağlık bakımı konusunda genel anlamda ilerlemeler sağlamayı hedefleyen bir mühendislik dalıdır.
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    protez tasarımıdır. Engelli kişilerin yapamadıkları işleri yapmalarına olanak sağlayan cihazlar
    Protez, eksik olan vücut uzuvlarını taklit edecek şekilde yapılmış aygıtların genel adıdır. Yaralanmalar, tümör cerrahileri, kangren, iltihap ve benzeri organ hasarları sonucu vucudun geri kalanının sağlığını korumak amacıyla hasar gören organ çıkartılır. Bu organın fonksiyonunu ve şeklini taklit eden protezler bu organdan geriye kalan vücut boşluğuna yardımcı materyaller kullanılarak takılır.


    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.

    nin konusudur. (occupational therapy) engelli kişilere gündelik hayatlarını bağımsız bir şekilde yaşamaları için yetenekler kazandırır.

    Engel Türleri :

    Engelliliğin çeşitli şekilleri olabilir. Bunlar arasında , , , , , gıda alerjisi sayılabilir.

    Gıda allerjisine 3 yaşından küçüklerde %8, erişkinlerde ise %2 sıklığında rastlanır. Gıda allerjisinden sorumlu birkaç özel gıda vardır: çocuklarda süt, yumurta, yer fıstığı, balık ve fındık; erişkinlerde ise yer fıstığı, fındık, balık ve kabuklu deniz hayvanları gibi. Gıda ile ortaya çıkan allerjilerde, deri, mide barsak sistemi ve solunum sistemi bulguları ortaya çıkabilir; bunlar allerji ile ilgili antikor olan IgE aracılığı olabildiği gibi, IgE’ den bağımsız da oluşabilirler.
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    Dünya Sağlık Örgütü, hastalık ve sakatlığın sonuçlarını sınıflandırmak için 2001 yılında
    Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ); İngilizce: World Health Organization (WHO) 1945 yılında ABD’nin San Francisco kentinde toplanan Birleşmiş Milletler Konferansı, bu dönemde bütün halkların sağlığının, dünyada barış ve güvenliğin sağlanması açısından temel önem arz ettiğini kabul ederek Çin ve Brezilya’lı delegelerin bir "Uluslararası Sağlık Örgütü" kurulması amacıyla toplantı düzenlenmesi oybirliğiyle kabul edilmiştir.
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    İşlevsellik, Sakatlık ve Sağlığın Uluslararası Sınıflandırması (International Classification of Functioning, Disability and Health) ile bu konuda standart bir dil oluşturup sağlık sorunlarını hem bireysel hem toplumsal düzeyde sınıflandırmaya başlamıştır.

    Fizyolojik Engelli

    Genel hatlarıyla ele alınırsa 3 ana türde engellilik durumu söz konusudur. Ama tıbbi açıdan olay inceledendiği zaman vücudun bütünselliği anlamında bir engelin dolaylı olarak bir çok farklı ve değişik şekillerde bireye engeller oluşturduğu görünmektedir.

    Kişi doğuştan veya sonradan geçirdiği hastalık veya kaza nedeniyle

    vücut içerisinde yer alan hayati organların fonksiyon yetersizliği nedeniyle oluşan durumunda

    kişi fizyolojik olarak engelli olmaktadır.

  • Mobilite bozuklukları

  • Solunum bozuklukları

  • (çeşitli) organ yetmezliği ,, örnek ;

    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    böbrek yetmezliği

    Psikolojik algı ve nörolojik-
    Böbrek Genel Bilgiler

    Böbrek karnın arka bölgesinde bulunan 100-150 gram ağırlığında bir organdır. Normal kişilerde sağ ve solda olmak üzere iki adet böbrek bulunur. Toplumda yaklaşık 1000 kişinin bir tanesinde tek böbrek vardır. Tek böbrekli olmanın önemli bir sakıncası yoktur.

    Böbreklerin işlevi

    Böbreğin başlıca işlevleri vücut su, tuz, kalsiyum dengesinin sağlanması, idrar aracılığı ile zararlı maddelerin ve ilaçların vücuttan atılması ve hormon, şeker metabolizmasına olan ka
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.

    engellilik durumları

    Doğuştan veya sonra işitme veya görme engelli veya daha geniş kapsamda beyin ile ilgili algılama ve algıladığını doğru yorumlayamama durumları, algısal engellilik sınıfına girer.

  • Öğrenme Bozuklukları

  • Dikkat yetersizlikleri/eksiklikleri

  • Görme bozuklukları ; körlük

  • İşitme bozuklukları ;

    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    sağırlık

  • Duygusal algı bozuklukları ;

    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    nörolojik

  • Sosyal bozukluklar ; algılananları
    Sinir sisteminin anatomi, fizyoloji ve hastalıkları ile ilgilenen tıp dalı. Nörologlar, beyin, omurilik ve çevre sinirlerin rahatsızlıklarının tedâvisi ile ilgilenirler.
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    yorumlayamama sorunları (
    Yorum (fr. commentaire): Bir konuyu, bir sorunu ya da bir yazıyı ayrıntılarına değin gözden geçirerek anlatma, yorumlama ve çözümleme işi.(GÜNAY, V. Doğan (2003) Metin Bilgisi, İstanbul: Multilingual Yayınları)


    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.

    psikolojik)

  • ergenlik sürecinde yanlış dürtülenme ; (
    Psikolji, Psykhe (ruh) ve logos (bilgi) kelimelerinin birleştirilmesi ile türetilmiş bir sözcüktür, insan ruhunun, özünü, değişik durumlarını inceleyen, duyum, coşku ve düşünme gibi olguların kurallarını bulmaya çalışan bilim dalıdır.
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    Psikolojik) hastalıklar

    Fiziksel engelli

    Teknik olarak vücut yaşam fonksiyonlarını fazla etkilemeyen el ayak gibi uzuv kaybı veya uzuv felçi gibi durumlarda fiziki hareket özgürlüğünün kısıtlandığı durumların genel olarak adlandırılmış engel kategorisidir.

  • Yürüme Engelli


  • ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    Ortopedik Engellilik

    Ünlü engelliler

    Engelli pek çok kişi gerekli desteğin sağlanması sayesinde topluma değerli katkılarda bulunmuştur.

  • ABD başkanı Franklin D. Roosevelt,

  • Fizikçi Stephen Hawking,

  • Müzisyen Stevie Wonder,

  • Yazar ve siyasi eylemci Hellen Keller örnek verilebilir.

    Malûlen erken emeklilik :

    Malûlen emeklilik : http://www.tbmm.gov.tr/kanunlar/k5489.html (25. MADDE)

    Dış bağlantılar

  • http://www.engelliler.biz Engelliler.Biz Platformu

  • http://www.tsd.org.tr Türkiye Sakatlar Derneği

  • http://www.ozida.gov.tr T.C. Başbakanlık Özürlüler İdaresi Başkanlığı

  • http://www.shcek.gov.tr/portal/dosyalar/hizmetler/ozurlu/idx_ozurlu.asp T.C. Başbakanlık Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu - Özürlülere Yönelik Hizmetler

  • http://www.ozida.gov.tr/ozveri/ov2/ov2makaleler.htm Özveri dergisi

  • http://www.tsd.org.tr/index.php?option=com_content&task=view&id=334&Itemid=313 5378 sayılı Özürlüler yasası

  • http://www.calisma.gov.tr/mevzuat/4857_is_kanunu.htm 4857 Sayılı İş Kanunu (30. madde)

  • http://www.maliye.gov.tr/mm/smmudurlugu/duyurular/2022.Say.Kan.deg Sakatlara aylık bağlanmasına ilişkin 2022 sayılı kanun

  • http://www.hayatadahiliz.biz HayataDahiliz.Biz - Haber, Bilgi ve Destek Hizmeti


    Bu sayfa, online kullanıcı topluluğu tarafından oluşturulan ve düzenlenen özgür ansiklopedi projesi Wikipedia'nın Türkçe versiyonu Vikipedi'deki maddesinden faydalanılarak veya ilgili madde birebir kopyalanarak hazırlanmıştır. Bu makale, GNU Özgür Belgeleme Lisansı ilkeleri kapsamında, Vikipedi sitesindeki ilgili madde kaynak gösterilerek özgürce kullanılabilir.



    Yorumlar - Lütfen konu (Engelliler) ile ilgili faydalı olabilecek bilgilerinizi yazarak internette Türkçe bilginin gelişmesine katkıda bulunun. Teşekkür vb. yorumlar yayınlanmamaktadır. Hata bildirme ve diger mesajlariniz için bu linki kullaniniz.

    Misafir: BU ÜLKEDE ENGELLİ KARDEŞLERİMİZE DESTEK OLMUYORLAR ENGELLİ BİRİSİ OLARAK ENGELLİ SAHİP ÇIKMASI İSTİYORUM BU KARDEŞLERİMİZE DESTEK İSTİYORUZ - 3 yıl, 6 ay önce yazıldı.
    Sümeyye R. Alkılıç: Engelliler bizim hayatımız için çok önemlidir.Onları sevmeli ve ilgi göstermeliyiz.BİRKERE ONLARIN YERİNDE OLDUĞUNU DÜŞÜNÜN.Size iyi davranmasalar ne hissederdiniz? - 3 yıl, 7 ay önce yazıldı.
    can konuk: engelliler hayataçok iyi yönden bakar ve hiç hayata küsmezler. Görmüyorum diye içine kapanmazlar hayata sımsıkı sarılırlar.LÜTFEN ONLARLA İYİ GEÇİNİN:) - 3 yıl, 7 ay önce yazıldı.
    gizem akkaş: ya engelliler hakkında bilgileri nerden bulabilirim - 4 yıl, 1 ay önce yazıldı.