Faşizm ve Nazizm

Bir otoriteye yaslanan ve diktatörlük rejimi kurmayı amaçlayan siyasi akımlardır. 1919'da İtalya'da Mussolini'nin kurduğu faşizm ile 1923'te Almanya'da Hitler'in kurduğu nazizm sadece, XX. yy.ın ilk yarısında tarihi karartan akımlar olmakla kalmamıştır; bunlar aynı zamanda, bir şefe tapınmağa ve bireyin özgürlüklerinin, siyasal bir diktatörlük düzeni yararına kısıtlanmasına dayanan akımlardı.

Faşist İtalya

Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra İtalya bir siyasal düzensizlik, top

Faşizm ve Nazizm hakkında ansiklopedik bilgi

Bir otoriteye yaslanan ve diktatörlük rejimi kurmayı amaçlayan siyasi akımlardır. 1919'da İtalya'da Mussolini'nin kurduğu faşizm ile 1923'te Almanya'da Hitler'in kurduğu nazizm sadece, XX. yy.ın ilk yarısında tarihi karartan akımlar olmakla kalmamıştır; bunlar aynı zamanda, bir şefe tapınmağa ve bireyin özgürlüklerinin, siyasal bir diktatörlük düzeni yararına kısıtlanmasına dayanan akımlardı.

Faşist İtalya

Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra İtalya bir siyasal düzensizlik, toplumsal karmaşa, sefalet, işsizlik ve yoksulluk içindeydi, işte bu ortamda Mussolini, kızışmış bir milliyetçiliğin erdemlerini yüceltiyor, otoriter bir iktidarın iyiliklerini överek huzur ve refaha dönüşü vaat ediyordu.

1922'de, Roma'ya yapılan bir yürüyüş sonunda, ülkenin yönetimini üstlendi ve hemen diktatörlüğe dayanan bir rejim kurdu. Ardından, İmparatorluk Roması'nın ihtişamını yeniden canlandırma hayaliyle faşist İtalya, Afrika'da kendisine bir sömürge imparatorluğu kurmağa kalkışacaktı. Bu amaçla Mussolini Etyopya'yı fethe girişti, İngiliz ve Fransız demokrasilerine duyduğu kinle, kendini Nazi Almanyası'nın gidişine kaptırdı.

1936'dan 1939'a kadar, İtalyanlarla Almanlar general Franco'yu, İspanyol cumhuriyet hükümetine karşı giriştiği mücadelede desteklediler. Roma-Berlin Antlaşması, İkinci Dünya Savaşı'nda da sürdü. Ancak, Sicilya'ya Amerikan askeri çıkartması faşist rejimi çökertti. İtalyanların Duçe'si (başkan) 1945'te komünist çeteciler tarafından idam edilerek öldürüldü.

Efendiler Irkı

Mussolini gibi Hitler de, iktidarı ele geçirmek ve nazizmin kutsal kitabı olan Mein Kampf'da (Kavgam) açıkladığı kuramlarını uygulamak için, ülkesinin içinde bulunduğu ekonomik çöküntüden yararlandı.

Hitler bütün öteki ırklar üzerinde Arilerin üstünlüğünü iddia ediyordu, kuzey ve Germen ulusları, dünyaya egemen olacak «efendiler» ırkındandı. Bu ırkçı öğreti uyarınca, Zencilerle İslavlar ancak köle işlemi görebilirlerdi; Yahudiler ise, «Ari ırkını» (kuzeyli tipi) kirletmelerine engel olmak için ortadan kaldırılması gereken, aşağılık insanlardı.

Dünyada hâlâ faşist ve Nazi eğiliminde olan insanlar vardır. Günümüzün bazı siyasal rejimleri, az çok bu otoriter ideolojilerden esinlenmektedir.

Mussolini ile Hitler, Münih'teki bir geçit törenine yan yana katıldıkları sırada; yıl 1938, Alman birliklerinin Çekoslovakya'yı işgalinden önceki günler. İktidarı ele geçirişinin başlangıcında Duçe, Hitler'e örnek olduysa da, öğrenci kısa sürede ustasını geçti: Nazizm, İtalyan diktatörün faşist kuramını bütün sınırları aşarak uygulamaya koydu.

Milliyetçilik

Vatana karşı duyulan aşırı sevginin yanı sıra yabancılara karşı duyulan aşırı düşmanlık (ksenofobi), milliyetçilik (nasyonalizm) adını alır. Bu aşırı akımcılar vatanın gücü ve zaferi uğruna çok zaman yurttaşların haklarını çiğneyerek, her şeyi feda ederler.

Diktatörlük

Bir insan veya bir grup tarafından kullanılan mutlak iktidar olan diktatörlük, demokrasinin zıddıdır. Böyle bir iktidar ancak geniş ve acımasız bir polis örgütüyle yürütülebilir.

Sözcüklerin Kökeni

İtalyanca fascismo kelimesi, «birlik» anlamına gelen fascio'dan türetilmiştir. Nazi, Almanca NAtionalsoZlalismus kelimesinin kısaltılmışıdır (Toplumcu Milliyetçilik). Gamalı haçın ya da svastika'nın kollarından her biri bir kıvrımla biter; bu haç Nazilerin amblemi olmuştur.

Gamalı Haçların Büyüsü

Partinin "kutsal şehri" olan Nürnberg'de çok büyük Nazi kongreleri, yüzbinlerce Alman'ın önünde toplanıyordu. Etkili bir sahneye koyuş ve söylevlerin çılgınlığı, kalabalığı harekete geçiriyor, halk Hitler'in sözlerine kapılıp onu çılgınca alkışlıyordu. Gene bu Nürnberg kentinde, 1945 yılında, Nazi cinayetlerini yargılamak için devletlerarası bir mahkeme kurulmuştur.



Yorumlar - Lütfen konu (Faşizm ve Nazizm) ile ilgili faydalı olabilecek bilgilerinizi yazarak internette Türkçe bilginin gelişmesine katkıda bulunun. Teşekkür vb. yorumlar yayınlanmamaktadır. Hata bildirme ve diger mesajlariniz için bu linki kullaniniz.