Kimyasal Bağlar

Bir molekülü olusturan atomları bir arada tutan, oluşumları ve parçalanışlarında enerji açığa çıkartan kuvvete kimyasal bağ denir.

Kimyasal bağlar atomları bir arada tutan elektriksel çekim kuvvetleri. Bazı bağlar atomları molekül ve
Kimyada, bir molekülün genel olarak en az iki atomun değişik durumlarında beraber durmasıyla oluşan, bütün şekline denir.1 Genel olarak bir molekül, saf kimyasal maddenin kendi başına bütün kimyasal bileşimini ve özelliklerini taşiyan en küçük parçasıdır.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
kristallerde bir arada tutar, bunlara molekül içi bağlar denir. Diğer tür bağlar molekülleri ve bileşikleri bir arada tutar ki, bunlara da moleküller arası bağlar denir.

Kristal (veya billur), kimyadaki katı haldeki bir elementin veya bileşiğin, molekül, atom veya iyon yığınlarının (paketinin) kesin geometrik bir yapı göstermesi. Araştırmalar göstermiştir ki, hemen hemen bütün katı maddelerde atomlar tekrarlı bir sıra halinde dizilmiştir ve bundan dolayı billurlar teşkil ederler.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Maddenin teşekkülünde ortaya çıkan muhtelif bağ tipi, maddenin fizikokimyevi özelliklerini tayin eder.
Boşlukta yer kaplayan, kütlesi ve eylemsizliği olan her şey maddedir.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Kaynama noktası,
Kaynama noktası, sıvının buhar basıncının dış basınca eşit olduğu andaki sıcaklığıdır. Kaynama sıcaklığını azaltmak için basıncı düşürmemiz gerekir.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
yoğunluk, sertlik ve kimyevi aktiflik gibi özellikler atomlar arası bağların türüne bağlıdır. Mesela
Homojen bir yapıya sâhip maddenin birim hacminin kütlesi. Yoğunluk birimi gram/cm3 (gram/mililitre) veya kg/m3 tür. Yoğunluk, herhangi bir cismin hacminden kütlesinin veya kütlesinden hacminin hesaplanabilmesine imkân sağlar. Kütle hacimle yoğunluğun çarpımına, hacim ise kütlenin yoğunluğa bölümüne eşittir. İki tür yoğunluk vardır. Birincisi mutlak yoğunluktur ki, pratikte mutlak kelimesi kullanılmaz, sâdece yoğunluk denir. İkincisi ise izâfi yoğunluk (bağıl yoğunluk)tur.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
oksijen ve
Elementler içinde çok bol bulunanı olduğu hâlde, eski kimyâcıların gözünden kaçan renksiz, kokusuz ve tatsız bir gaz. İlk defâ 1774 yılında J.Priestley tarafından, cıva oksidin ısıtılması ile elde edildi. 1781’de Lavoisier, oksijenin, havada bulunan ve yanmayı hâsıl eden bir madde olduğunu bildirdi. Bu maddeye, asit yapısı anlamına gelen oxygenıum ismini verdi. Çünkü Lavoisier, bütün asitlerin oksijen ihtivâ ettiğini sanıyordu.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
hidrojen gibi maddeler, moleküller arası bağların zayıf olmasından dolayı gaz haline kolay geçerler. Buna mukabil metal atomları arasındaki çekim kuvvetleri güçlü olduğundan bunların kaynama noktaları oldukça yüksektir.

Birbirine yaklaşan atomların
Hidrojen, (Yunanca: ὑδρογόνο = su yapan) element sembolü H olan, 1 atom sayılı kimyasal elementtir. Standart sıcaklık ve basınç altında renksiz, kokusuz, metalik olmayan, tatsız, oldukça yanıcı ve H2 olarak bulunan bir biatomik gazdır. 1.00794 g/mollük atomik kütlesi ile tüm elementler arasında en hafif elementtir.Periyodik cetvelde sol üst köşede yer alır.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
çekirdekleri ve elektronları karşılıklı etkileşime girer ve bunun sonucunda atomlar, toplam enerjileri en düşük olacak biçimde uzayda yerleşirler. Bir atom grubunun toplam enerjisi, grubu oluşturan tek tek atomların enerjilerinin toplamından daha düşük olduğunda bu atomlar kimyevi olarak bağlanır, aradaki bu enerji farkına bağlanma enerjisi denir.

Molekül içi bağlar

Alm. 1-Obstkern, 2- Zellhern, 3- Atomkern (m), Fr. Noyau (m); graine (f); pépin (m). İng. Pip, stone, nucleus. Atom çekirdeği, meyve çekirdeği, mermi çekirdeği denildiğinde değişik mânâlar anlaşılır.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Soy gazlar, kimyevi olarak kararlı elementlerdir. Bunların kararlı olmaları
Periyodik cetvelin VIII A grubunu meydana getiren altı kimyasal element. Asal veya necib gazlar olarak da bilinirler. Bunlar helyum (He), neon (Ne), argon (Ar), kripton (Kr), ksenon (Xe) ve radon (Rn) dur.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Helyum hariç, diğer soy gazların son elektron tabakasında sekizer elektronları vardır. Soy gazların dışında kalan bütün elementlerin atomları elektron düzenlerini soy gazlarınkine benzetmek ister. Mesela oksijen atomunun son kabuğundaki elektronların sayısı (değerlik elektronları sayısı) 6’dır. Oksijen en yakın soygaz olan neona benzemek, yani son kabuktaki elektronların sayısını sekize (oktet’e) tamamlamak için iki elektron almak ister. Bunun sonucunda oksijen atomu bileşik yaparken iki elektron almak suretiyle (-2) değerlikli hale gelir. Bileşik veya moleküllerin teşekkülünde
Atom numarası: 2

Simge: He

Kütle numarası: 4.0026

Kaynama Noktası (C): -268.9

Erime Noktası (C): -269.7

Yoğunluk: .126

Buharlaşma Isısı: 0.02

Kaynaşma (Füzyon) Isısı: 0.005

Elektriksel iletkenlik: --

Isıl iletkenlik: 0.0003

Özgül Isı Kapasitesi: 1.25

Asal gazlar grubundan kimyasal element.

1868'de Lockyer ve Frankland, güneş tayfında, bilinen elementlerin verdiği çizgilerden daha parlak bir çizginin bulunduğunu gördü; bu çizginin, yalnız Güneş'te
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.

elektron alışverişi olduğu gibi ortaklaşa kullanım da söz konusudur. Bu suretle molekül içi bağlar iyonik, kovalent ve metalik olmak üzere üç şekilde teşekkül eder.

İyonik bağ

En basit bağ tipi, iyon (elektrovalans) bağıdır. Bu tür bağlar kuvvetli elektropozitif karakter taşıyan metallerle, kuvvetli elektronegatif karakter taşıyan ametaller arasında meydana gelir. Bağ teşekkül ederken nötr haldeki metal atomundan bir veya daha fazla elektron nötr haldeki ametal atomuna transfer olur. Böylece pozitif ve negatif yüklü iyonlar meydana gelir. Bu zıt yüklü iyonların arasındaki elektrostatik çekim kuvveti atomları bir arada tutar.

Elektron, en küçük eksi elektrik yüküne sahip temel parçacık.

Elektron kelimesi amberin Yunancadaki ismidir. Eski Yunanda, amberi ovuşturunca statik elektrikle yüklendiği biliniyordu.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
İyon bağı ile meydana gelen bileşiklere iyonik bileşikler denir. Tipik bir iyonik bileşik, sofra tuzu bileşiği olan NaCl bileşiğidir. Kararlı neon atomundan bir fazla elektronu bulunan sodyum atomu, bu fazla elektronunu, kararlı argon atomuna benzeyebilmesi için bir elektrona ihtiyacı bulunan klor atomuna verir. Böylece meydana gelen pozitif ve negatif yüklü iyonlar (Na+ ve Cl-) elektrostatik kuvvetlerle bir arada tutulur.

İyon Alm. Ion (n), Fr. Ion (m), İng. Ion. Elektron eksikliğine veya fazlalığına sahib olan, yani eksi veya artı elektrik yüklü atom veya atom grubu. Pozitif (artı) yüklü iyona katyon ve negatif (eksi) yüklü iyona anyon denir.

İyonlar, atomlar arasında elektron alışverişi sonucu meydana gelebilir:

2Na + Cl2 ® 2Na+ Cl-

Bu reaksiyonda sodyum(Na), klor (Cl) atomuna elektron vermektedir. Böylece pozitif yüklü sodyum iyonu (Na+) ile negatif yüklü klor
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Kükürt atomunun argonun elektron düzenine ulaşması için iki elektrona ihtiyacı vardır. İki tane sodyum atomundan birer elektron veya iki değerlik elektronu bulunan kalsiyum gibi bir atomdan iki elektron alarak eksik elektronlarını tamamlar. Böylece sodyum sülfür (Na2S) veya kalsiyum sülfür (CaS) gibi bileşikler meydana gelir.

Bir iyonun yükü atomun yüzeyinde her tarafa dağılmış vaziyettedir. Yani zıt yüklü iyonlara olan çekim her istikamette aynı şiddette olur. Böylece her bir pozitif iyon birçok negatif iyon ve her negatif iyon birçok pozitif iyon tarafından çekilir. Bunun sonucunda birçok pozitif ve negatif iyonun düzgün bir yerleşimi ile bir kristal şebekesi meydana gelir. Bu yüzden iyonik bileşikler moleküller gibi ayrı bir grup meydana getirmezler.

Kovalent bağ

Bağların büyük çoğunluğu kovalent bağ tipindedir. Kovalent bağlarda elektron alış-verişi olmaz. Atomlar elektronları aralarında ortaklaşa kullanarark elektronlarını oktet elektron düzenine tamamlarlar.

Mesela,

Atom numarası: 16

Simge: S

Kütle numarası: 32.064

Kaynama Noktası (C): 444.6

Erime Noktası (C): 119

Yoğunluk: 2.07

Buharlaşma Isısı: 3.01

Kaynaşma (Füzyon) Isısı: .34

Elektriksel iletkenlik: 1e-23

Isıl iletkenlik: 0.0007

Özgül Isı Kapasitesi: .175

Kükürt 115 derecede ergir ve esmerimsi bir sıvıya dönüşür; sıvı kükürt 444,6 derecede kaynar: ısıyı ve elektriği çok kötü ilettiği için, iyi bir elektrik yalıtkanıdır. Kükürt kolay alev alır ve kısa mavi bi
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.

klor atomunun değerlik elektronları sayısı yedidir. Klor moleküllerindeki (Cl2) bağlanma bir atomdan öbürüne elektron transferiyle oluşmamıştır. Klor molekülü iki atomun birer elektronlarını ortak kullanarak her birinin argon atomunun kararlı elektron düzenine ulaşmasıyla meydana gelir.

Elektron nokta metodu kullanarak flor molekülü (F2) şu şekilde gösterilebilir.

Görüldüğü gibi her iki atom ortaklaşa kullanılmış bir elektron çifti ile çevrilmiş olup, neticede oktet’e ulaşmıştır. Umumiyetle sadece ortaklaşa kullanılan elektronlar bir çift nokta (F:F) veya düz bir çizgi (F-F) şeklinde gösterilir.

Halojenler sınıfından bir element. Kimyâsal sembolü Cl’dir. Tabiatta halojenlerin en çok bulunanıdır. İlk defa 1774’te Scheele tarafından klorür asidinin piroluzit ile yükseltgenmesiyle elde edildi. O zaman klora, flogistonsuz tuz asidi adı verildi. 1810’da Davy tarafından, kimyevî bir element olduğu belirlendi ve sarı yeşil anlamına gelmek üzere “klor” diye adlandırıldı.


...Tümünü okumak için linke tıklayınız.

Kovalent bağlar, atomlar arasındaki elektronegativite farkının elektron koparılması ile sonuçlanacak kadar büyük olmadığı ametal atomları arasında meydana gelir.

...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Atomlar arasındaki elektronegativite farkı sıfır ise, yani aynı cins atomlar durumunda, meydana gelen bağ apolar kovalent bağ adını alır. (H2, Cl2, N2, moleküllerinde olduğu gibi). Atomlar arasında bir elektronegativite farkı var ise meydana gelen molekülün bir tarafı kısmi bir pozitif yüke, diğer tarafı da kısmi bir negatif yüke sahib olur. Bu tür bağa polar Kovalent bağ denir. Mesela HCl molekülünün Cl tarafı kısmi bir negatiflik, H tarafı kısmi bir pozitiflik gösterir. Her ne kadar elektronlar ortak kullanılmışsa da Cl daha elektronegatif olduğundan, ortak kullanılan elektron çifti Cl atomuna daha yakın olur.


...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Oksijen atomunun neon’a benzemesi için iki elektrona ihtiyacı vardır. İki oksijen atomu iki eşlenmemiş elektron çiftini ortak kullanarak iki kovalent bağ yaparak O2 molekülünü meydana getirir. Oksijen molekülünün bir çift bağı vardır (0: :0 veya 0=0) şeklinde gösterilir. Azot atomu, periyodik tabloda 5A grubunda olup neon’a benzemesi için üç elektron ihtiyacı duyar. Böylece N2 molekülü meydana gelirken iki azot atomu ortaklanmamış üçer elektronlarını ortak kullanarak neon’un elektron düzenine ulaşırlar. Azot molekülü üç bağ ihtiva eder. (N N veya º N) şeklinde gösterilir.

Elementler içinde çok bol bulunanı olduğu hâlde, eski kimyâcıların gözünden kaçan renksiz, kokusuz ve tatsız bir gaz. İlk defâ 1774 yılında J.Priestley tarafından, cıva oksidin ısıtılması ile elde edildi. 1781’de Lavoisier, oksijenin, havada bulunan ve yanmayı hâsıl eden bir madde olduğunu bildirdi. Bu maddeye, asit yapısı anlamına gelen oxygenıum ismini verdi. Çünkü Lavoisier, bütün asitlerin oksijen ihtivâ ettiğini sanıyordu.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Karbon atomunun eşlenmemiş değerlik elektronu sayısı dörttür. Asetilen molekülünde (C2 H2) her karbon atomu ile bir hidrojen atomu arasında birer kovalent bağ ve karbon atomları arasında da üç tane bağ teşekkül eder. Asetilen H-C º C-H formülüyle gösterilir.

Bazı kovalent bağ tiplerinde ortaklaşa kullanılan elektronlar atomlardan biri tarafından tedarik edilmiştir. Bu tür kovalent bağlara Koordinatif kovalent bağ denir.

Bu bağlar kompleks iyon veya bileşiklerin teşekkül ettiği bileşiklerde ehemmiyet kazanır. Bu tür komplekslerde elektron çiftini veren atom ligand olarak adlandırılır.

Metalik bağ

Metalik bağ en güçlü bağ tipidir. Bu bağ son yörüngesinde elektron fazlalığı bulunan metallerde teşekkül eder. Değerlik elektronları metalik halde iken serbest haldedirler. Böylece serbest elektronlar belirli bir atom tarafından çekilmezler, bir atomdan öbürünün etrafına geçebilirler. Bundan dolayı bir metal kristali, elektron denizinde yüzen pozitif metal iyonları olarak düşünülür.

Elektronların bu serbestliği metallerin elektriği iyi iletmelerini sağlar.

Moleküller arası bağlar

Karbondioksit molekülü (CO2)

Atom numarası: 6

Simge: C

Kütle numarası: 12.0112

Kaynama Noktası (C): 4830

Erime Noktası (C): 3727

Yoğunluk: 2.26

Buharlaşma Isısı: 171.7

Kaynaşma (Füzyon) Isısı: --

Elektriksel iletkenlik: 0.0007

Isıl iletkenlik: 0.057

Özgül Isı Kapasitesi: .165
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.

su molekülünden (H2O) daha ağır olduğu halde, buhar haline, suya nazaran oldukça kolay gelir. Bunun sebebi CO2 ile H2O müleküllerini bir arada tutan bağların farklı olmasındandır. Molekülleri bir arada tutan bağ türleri, hidrojen bağı dipol- dipol bağı ve Van der Waals bağıdır.

Hidrojen bağı

Hidrojen bağı, hidrojen ile oldukça elektronegatif olan

Su, bilinen tüm yaşam biçimleri için gerekli ve vazgeçilmez olan tatsız ve kokusuz bir maddedir. Su, canlıların yaşaması için hayati bir öneme sahiptir. Canlılık için gereken tüm fiziksel olaylar hep suyun özellikleri ile gerçekleşebilmektedir, bu nedenle biyologlar suya "yaşam sıvısı" adını vermişlerdir.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
flor, oksijen ve azot gibi atomlar arasında meydana gelir. Bağın polar olması sonucu molekülün hidrojen tarafı pozitif yüklü olur ve elektronegatif atom tarafından çekilir. Hidrojen bağının rastlandığı su molekülleri

arasındaki bağlar en iyi bilinen Örnekdir. Molekülün pozitif kutbu olan hidrojen tarafı diğer bir molekülün negatif kutbu olan oksijen tarafı ile adeta bağlanır. Böylece birkaç su molekülü birbirine bağlanmış olur. Bu da suyun benzer moleküllere göre kaynama noktasının oldukça yüksek olmasına sebeb olur.

Dipol-dipol bağı

Polar molekülleri bir arada tutan çekim kuvvetidir. Polar kovalent bağ ihtiva eden her molekül polar olmayabilir. Mesela CO2 molekülünde polar kovalent bağlar vardır. Fakat molekülün geometrik yapısı doğrusal (0=C=0) olduğundan her iki uçtaki yükler aynı olup birleşik apolardır. Buna karşılık SO2 molekülü geometrik biçim bakımından su molekülüne benzer. Yani açısal bir biçime sahiptir. Böylece SO2 molekülünün

S tarafı pozitif, oksijen tarafları negatif yüklü olur ve SO2 moleküllerinin zıt elektrik yüklü kutupları birbirini çeker.

Van der Waals bağı

Apolar molekülleri bir arada tutmada ortaya çıkan kuvvettir. Van der Waals kuvvetlerinin en önemlisi London kuvvetleridir. London kuvvetleri bir atomun çekirdeğinin diğer bir atomun elektronlarına uyguladığı çekim kuvvetidir. Hesaplamalara göre bu çekim kuvvetinin atomların elektronlarının birbirini itme kuvvetinden büyük olduğunu göstermiştir. Bu kuvvetler sayesinde N2, O2 gibi apolar moleküllü maddeler sıvılaştırılabilmektedir.

Kimyasal bağ çeşitleri

  • -1|
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    Hidrojen bağ


  • ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    Kovalent bağ

  • Image:covalent.svg|right|thumb|160px|Metan molekülünde kovalent bağlı haldeki hidrojen ve karbon.


    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.

    İyonik bağ

  • Image:Ionic_bonding.png|thumb|right|200px|Lityum ve flor'un elektron dizilimi. Lityum'un dış yörüngesinde elektron bulunur ve iyonizasyon enerjisi düşük olduğu için bu elektron oldukça gevşekçe tutunmaktadır. Flor'un dış yörüngesinde ise 7 elektron vardır. Bir elektron lityum'dan flor'a doğru hareket ettiğinde her bir iyon, soy gaz dizilimi haline dönüşür. İki zıt yüklü iyonun elektrostatik çekiminden kaynaklanan bağlanma enerjisi yeterli negatif değerde olup bağlanmış durum toplam ene
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    Metalik bağ

    Kaynak: Rehber Ansiklopedisi
    Metalik bağ esas olarak metaller arasındaki, bir ya da daha çok atomu bir arada tutan bir kimyasal bağ türüdür. Metal atomlarının latisindeki serbest elektronların yer değiştirmiş olarak paylaşılması esasına dayanır. Dolayısıyla metalik bağlar ergimiş tuzlarla karşılaştırılabilir. Diğer görece kuvvetli bağlardan -İyonik bağ, Kovalent bağ- biridir.


    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.



    Yorumlar - Lütfen konu (Kimyasal Bağlar) ile ilgili faydalı olabilecek bilgilerinizi yazarak internette Türkçe bilginin gelişmesine katkıda bulunun. Teşekkür vb. yorumlar yayınlanmamaktadır. Hata bildirme ve diger mesajlariniz için bu linki kullaniniz.