Portekizce
Portekizce ikiyüz milyon üzerinde insan tarafından anadil olarak konuşulmaktadır.Dünya üzerinde en yaygın altıncı dildir, Latin Amerika'da ise 186 milyon (nüfusun %51 i) konuşan kişi sayısı ile en yaygın dildir.Hint-Avrupa dil ailesinin Romans alt koluna bağldır. İspanyolca, İtalyanca ve Fransızca dilleriyle oldukça benzerlik taşır.
Portekizcenin resmî dil statüsünde olduğu ülkeler
Sorunuz nedir?
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Portekizce coğrafya ve
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Avrupa Portekizcesi
a) Fonetik, ünlü sistemi, şiddet vurgusunun yerine bağlıdır. Aynı fonem vurgulu olduğu zaman başka (açık, kuvvetli tipte), vurgusuz olduğu zaman başka söylenir (daha kapalı, zayıf tipte). Meselâ dorme (dorm okunur) dormir (durmir okunur) ile, fâlo (konuşuyorum, falu okunur) ise falar (follar okunur) ile karşıtlaşır. Bundan başka, birçok genizsi ünlüden meydana gelen bir diziyle genizsi i (port. fim) ve genizsi u (port. um) vardır. Castilla dilinde meydana gelenden farklı olarak, Portekizce açık veya kapalı ünlü tınılarına dayanan ses karşıtlıklarına yer verir; meselâ avo "büyük baba", avo "büyük anne" ile karşıtlaşır v.b. Ünsüz sistemi de çok zengindir (castilla dilinde bulunmayan ş, j, z, v sesleri Portekizce’de vardır). Tarihsel gelişme sonucu iki ünlü arasındaki l ve n‘nin düşmesi dilde önemli evrimlerin oluşmasına yol açtı
(la = castilla dilinde lana; ceu = castilla dilinde cielo).
b) Morfoloji ve sözdizimi. Diminütif iç-ekler (sevgi belirten) ve geliştirme ekleri (kötü anlam getirenler) çok kullanılır (amigodan amig-alh-aç-o, casa’dan, cas-inh-ot-a v.b.). İyelik zamiri genellikle tanım edatıy-le birlikte kullanılır (a sua pena, onun kalemi). Şahıs zamirleri ve bazı fiil biçimleri bireşimlere girdikleri zaman bozuşur (nos + os = no — los; falar + o = falâ-lo) İki olmak fiili vardır: ser (ayrılmazlık niteliği için) ve estar; birleşik zamanların yardımcı fiili ise ter’dir. Gelecek zaman ve şart kipi eski castilla dilinde olduğu gibi yardımcı zamiri iç-ek olarak alır
(dir Iho — emos = dir dizer + Ihe + o + e-mos, «biz onu ona söyleyeceğiz»). Latince bildirme kipinin plusquoperfectum’u muhafaza edilmiştir (tivera, onun vardı). Mastarın çok kullanılan şahıslı bir çekimi vardır (dizerem — "söylemek, onlara", "onların söyleme eylemi", sem o sabermos — "biz, o-nu bilmeden").
c) Sözlük. Portekizce kelime hazinesinin büyük kısmı Latince’den gelir; ama bunun yanı sıra Arapça (alferes, «süvari sancaktarı»; alcachöfra, «dikenli demir engel»), germen dilleri (orgulho, «gurur»; albergar, «konuk etmek»; roubar, «aşırmak»), İtalyanca (embaixada, «elçilik»; pilöto, «pilot»), Fransızca (pajem «hizmetkâr»; detalhar, «parçalara ayırmak»), Amerikanca (tapio-ca; tocaio, «adaş») ve Asya’daki sömürgelerden gelme kelimelere de (charuto, «puro» Hindistan, leaue «yelpaze» Japonya) rastlanır.
d) İmlâ. Portekizce’de bir imlâ meselesi ortaya çıkar. İmlâyı birleştirmek (diftonglar, yazı vurgulan; çift ünsüzler v.b.) için Portekiz ile Brezilya arasında birçok anlaşma yapıldı ve imlâ sözlükleri yayımlandı.
Avrupa dışında konuşulan Portekizce,
a) Portekizce Avrupa dışında en yaygın olarak Brezilya’da konuşulur. Portekizce, Brezilya’da anavatanda olduğundan daha açık seçik olarak telaffuz edilir ve brezilya telaffuzu daha çok castilla lehçesininkine benzer (ünlüler vurgusuz oldukları zaman çok hafif bir tını değişikliğine uğrar); diftongların telaffuzunda bazı farklar, kelime sonundaki .s’lerde değişme eğilimi (bu durum tek biçimde birleşme yolunda olan fiil çekim eklerini büyük ölçüde etkiler) ve kelime sonundaki r’lerde yumuşama göze çarpar. Kelime sırasında (meselâ, para eu ver, para mim ver olur). Kelime hazinesinde birçok özellik görülür. Portekizce comboio, «tren»e karşılık brezilya dili trem verir; Portekiz’de «tereyağı» anlamına gelen manteriga Brezilya’da «sıvı yağ»ı belirtir. Birçok kelimeye ise yalnız Brezilya’da rastlanır: o cangaceiro, «haydut»; defuntear, «öldürmek» v.b. b) Madere, Açores ve Afrika kıtasının başka bölgelerinde konuşulan Portekizce, güney portekiz ağızlarına bağlanır, ama güney portekiz ağızlarıyle Afrika Portekizcesi arasında özellikle telaffuz alanında bazı farklar vardır. Hindistan Portekizcesi (Seylan, Goa, Diu v.b.) diftongların sayısını azaltma, Ih’ı y’ye dönüştürme eğilimi gösterir ve morfosentaks bakımından alt tabaka dillerinin etkisinde kalır; bu durum Macao ve Malezya’da da görülür.
Temel söz dağarcığı
Dış bağlantılar
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Yorumlar - Lütfen konu (Portekizce) ile ilgili faydalı olabilecek bilgilerinizi yazarak internette Türkçe bilginin gelişmesine katkıda bulunun. Teşekkür vb. yorumlar yayınlanmamaktadır. Hata bildirme ve diger mesajlariniz için bu linki kullaniniz.