Selahaddin Eyyubi'nin etnik kökeni

Image:Saladin2.jpg|thumb|230px|right|Selahaddin EyyubiSelahaddin Eyyubi`nin budunsal (etnik) kökeni hakkında farklı iddialar bulunur. Bu iddialar Türk, Arap, Kürt ve melez olduğu üzerinedir. O d

Selahaddin Eyyubi'nin budunsal (etnik) kökeni hakkında farklı iddialar bulunur. Bu iddialar Türk,
Türk kelimesinin aslı "türümek" fiilinden gelmektedir. Bu fiilden türetilmiş, kişi ve insan anlamında "türük" ve nihayet hece düşmesiyle "Türk" kelimesi ortaya çıkmıştır. Nitekim Anadolu'da bir kısım göçebeler de yürümekten "yürük" adını almışlardır.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Arap,
Araplar, anadili Arapça olan topluluklara denir. Akdeniz'in güneyinde Afrika'da Büyük Sahra ve Sudan'a, doğusunda Irak'a ve Arabistan Yarımadası'na kadar uzanan bir coğrafyada yaşarlar. Arapça konuşulan ülkeler Arap ülkeleri olarak adlandırılır. Bu ülkelerde, Arapça’nın dışında Kuzey Afrika'da Berberice , Irak'ta Kürtçe ve Türkmence, Güney Arabistan'da ise çeşitli yerel diller konuşulur.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Kürt ve melez olduğu üzerinedir. O dönem hakkındaki güvenilir kaynakların eksikliği ve çelişkileri dolayısıyla mutlak bir sonuca ulaşmak güçtür. Selahaddin'in tarihsel kişiliği nedeniyle onu sahiplenme çabaları sonucunda ortaya çıkmış kaynakların da varlığı bu süreci ayrıca güçleştirmektedir.

Baba tarafı

Babasının adı Necmettin Eyyûbi'dir (batılı kaynaklara göre Najm ad-Din Ayyub bin Şadi bin Marwan). Günümüz
Kürtler, aslen Irak, İran, Türkiye ve Suriye'de yaşayan, hint-aryan kökenli yaklaşık 18-27 milyon kişiden oluşan etnik gruba mensup kişilerdir.Kürt halkı'nın kesin olarak kişi sayısı belli değildir.Ayrıca eski SSCB ülkeleri ve Lübnan ile Kuveyt'te de Kürt toplulukları yer alır. Afganistan'da Kabil yakınlarındaki antik Kürt topluluğu bu ülkeyi 1970'lerdeki Afgan İç Savaşı sırasında terk etmiştir.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Irak'ının
Irak Orta Doğu ülkelerinden biri. Kuzeyinde Türkiye, batısında Suriye ve Ürdün, doğusunda İran, güneyinde Kuveyt, Suudi Arabistan ve Basra Körfezi yer alır. Başkenti Bağdat olan ülkenin nüfusu 26 milyondur. (46. sırada) Osmanlı İmparatorluğunun çöküşünün ardından Ortadoğu’da kurulmuş olan devletlerden birisidir. Tarih içinde hiçbir zaman yaşamış olan bir Irak devleti ve Irak halkı olmamıştır. Irak adı da Osmanlı İmparatorluğu döneminde merkeze olan uzaklığından dolayı “Irak “ kelimesiyle
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Tikrit'inde doğan Selahaddin'in
Tikrit Bağdat'ın 140 km kuzeybatısında (34.61°K, 43.68°D), Dicle nehri kıyısında kurulmuş bir kasabadır. Selahaddin şehrinin idari başkenti olan kasabanın 2002 yılı tahmini nüfusu 28.900 dolaylarındadır.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Arapça'daki bin veya ibn kalıbının baba adını ifade etmek için kullanıldığından, dedesinin adının Şadi bin Marvan olduğu anlaşılıyor. Selahaddin'in Kürt kökenli olduğunu iddia eden batılı kaynaklardan Geoffrey Hindley yazmış olduğu Saladin kitabında, atalarının Ravadiya aşiretine bağlı olduğu yazılıdır. Ayrıca, Selahaddin'in babasının, dedesinin arkadaşı Bağdat yöneticisi Bihruz aracılığı ile Tikrit kentine komutan olarak atandığı ifade edilir. Yazara göre 1138 yılında görevinden alınan Necmettin Selçuklu devletinin Musul Atabeyi Nurettin Zengi'ye sığınır ve Eyyubi ailesi Selçuklu devletine hizmet eder <ref>Geoffrey Hindley, "Saladin", Harper and Row Publishers, 1976.</ref>. Kürt olduğunu ileri süren R. Stephen Humphreys ise, Selahaddin'in dedesinin Şahaddad Kürtlerine hizmet ettiğini yazar. Şahaddad Kürtlerinin merkezi olan Ani kenti bugünkü Urartu olup Iğdır'da bulunur. Diğer merkezleri Dvin ise
Hami-Sami Dil Ailesi'nin Sami koluna mensup bir lisan. Arap Yarımadası ve Kuzey Afrika'da halkın çoğunluğunca, Türkiye ve İran'da ise Arap azınlıklarca kullanılmaktadır.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Ermenistan'dadır <ref>R. Stephen Humphreys, "From Saladin to the Mongols: The Ayyubds of Damascus, 1193-1260″, State University of New York Presss Albany, 1977.</ref> <ref>Vladimir Minorsky, The Prehistory of Saladin, Studies in Caucasian History, Cambridge University Press, 1957, pp. 124-132</ref>. Kürt tarihi konusunda sıkça adı geçen Şerefhan'nin
Ermenistan (Ermenice: Հայաստան, Hayastan, Hayq), Asya’nın batısında yer alan bir devlet. Kuzeyinde Gürcistan, doğusunda Azerbaycan, batısında Türkiye, güneyinde Nahçıvan ve İran yer alır. Güney Kafkas Dağları ile Karadeniz ve Hazar Denizi arasında kalan bölgede denize kıyısı olmayan bir ülkedir. Başkenti Erivan'dır.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Şerefname'sinde Selahaddin'in Kürt asıllı olduğu iddia edilse de, kaynak gösterilmemiştir. Necdet Sevinç ise Şerefname'deki Eyyubilerin asıl olarak Ravende Kürtlerine dayandığı ifadesinin bile aynı kaynakta "tarih bilginlerinin ve araştırmacıların rivayetlerine" göre yazılmış olduğunun altını çiziyor. Yazarın iddiasına göre Şerefnamede Ravvad Arapları Ravende Kürtleri olarak değiştirilmiş ve oradan batılı kaynaklara aktarılmıştır: Bazı İslam kaynakları, Selahaddin Eyyûbi'nin 758 yılında Basra'dan Azerbaycan'a sürgün edilen, nakledilen veya göçen Yemen Araplarından Ravvad b. El-Müsenna El-Ezdi'nin soy kütüğüne kaydederler. Rivayete göre bu aile Azerbaycan'daki Hezbaniyye Kürtleriyle karışmış, daha sonra da Kuzey Irak'a dönerek Selçuklular'ın ve Zengi'lerin hizmetine girmiştir...Ancak bilim adamları bu Yemen'den Basra'ya, Basra'dan Azerbaycan'a göç hikâyesine itimat etmezler <ref>Necdet Sevinç, "Selahaddin Eyyûbi Türktür - 5″ Yeniçağ Gazetesi, 9 Ekim 2004.</ref> Baba tarafından Türkmen, Kürt veya Kürtleştirilmiş Arap olması konusunda ortak görüş yoktur. Ancak amcasının Şirkuh (
Şerefname, Bitlis hükümdarı, tarihçi, yazar ve araştırmacı Şeref Han tarafından 1597 tarihinde Farsça olarak yazılmış olan, bir Kürt tarafından Kürt tarihi hakkında yazılmış en eski eserdir.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Farsça aslan) adına sahip olması baba tarafından Türk olması olasılığını azaltmaktadır.

Anne tarafı

Anne tarafındaki köken bilgileri gayet kısıtlı olup Selahaddin'in dayısı ile sınırlıdır. Bu konuda, Sir Hamilton Gibb, adını Mahmud ibn Takuş <ref>Sir Hamilton Gibb, "The Life of Saladin from the Works of İmad ad-Din and Baha ad-Din," Oxford, Clarendon Press, 1973.</ref> olarak veriyor ve bunu Selahaddin'e yakın olan İmad ad-Din ve Baha ad-Din Karakuş'a dayandırıyor. Başka kaynaklarda ayrıca Hama Prensi Şihabeddin Mahmud ibn Takaş ve Şihabeddin Mahmut b. Tüküş olarak rastlanıyor. Dolayısıyla Selahaddin'in annesinin babasının adının Tekeş/Takuş/Tüküş olduğu anlaşılıyor.

O dönemde bu adı taşıyanlardan

Kökü itibarıyla dünyanın en eski dilleri arasında yer alan Farsça, milattan yediyüz yıl öncesine ait açık tarihi ve bin yıllık yazılı eserleriyle İran’ın köklü ve sağlam kültürünü komşu ülkelere kadar tanıtmıştır.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Selçuklu Sultanı Melikşah'ın oğullarından Tekeş ve Tutuş'tan söz edilir. Şam bölgesini yöneten Tutuş'un aksine, Tekeş ile ilgili bir olay, İbn al-Athir tarafından aktarılıyor<ref>D.S. Richards (çevirmen), "The Annals of the Saljuq Turks: Selections from al-Kamil fi'l-Ta'rikh of İzz al-Din İbn al-Athir", RoutledgeCurzon, 2002.</ref>:
1. Selçuklular : Türklerin Orta Asyadan Anadolu'ya göçleri sırasında kurdukları iki ayrı devletin adı.

2. Selçuklu, Konya : Konya'nın merkez ilçelerinden biri.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
1094'de öldürülen Tekeş'in oğlu Ahmet bir süreliğine Tikrit kalesinde hapsediliyor ve vefat ediyor. O dönem Selahaddin'in de Tikrit'teki doğum zamanına rastlar. Her ne kadar Selahaddin'in dayısı Şihabeddin Mahmud bin Tokuş'un soyu tam olarak saptanamasa da isim olarak Türklüğüne şüphe yoktur.
  • Tekeş: 1. Cenkçi, savaşkan 2. Birbirine uygun.
  • Tokuş: Savaş.
  • Tekiş: 1. Her şeyin sonu, bitimi 2. Boynuzsuz keçi.

    Kardeşleri

    Selahaddi'nin kardeşlerine bakılınca,
    1094 yılı olayları, ölümler, doğumlar ve diğer önemli gelişmeler
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    Şerefname dahil tüm kaynaklarda bu adlar görülür: Şahinşah, Tuğtekin, Tacilmülk Büri, Seyfettin Ebu Bekir, Turanşah, Sitt al-Şam Hatun, ve Rabia Hatun. İlki hariç (Farsça) hepsi Türk adlarıdır. Her ne kadar babası Necmettin'in Türk olması olası görünmese de, Selahaddin'in çocuklarına Tuğtekin ve Turanşah gibi Türkçe adlar vermesi iki sonuca iletir : # Eşinin Türk olduğu # Türk harsını (kültürünü) aile olarak benimsediklerini

    Diğer yakınlıklar

    Selahaddin'in eşi İsmet í‚mine bin Mu'in al-Din Unur, Türk ailesi olan Büridlerden gelmektedir. Bu aile 12. yüzyılda Zengi'lerden önce aynı bölgeyi yönetmiştir. İsmet'in ilk eşi Nurettin Zengi'nin ölümü üzerine Selahaddin ile evlenmiş ve Selahaddin'in Zengi'lerin mirasçısı olarak görülmesine katkıda bulunmuştur. Ayrıca Selahaddin'in kız kardeşi Rabia, eşinin erkek kardeşi Sadettin Mesut ile evlenmiştir. Diğer kız kardeşi Sitt al-Şam Zumrut'a gelince, oğlunun adı Hüsamettin Muhammed bin Umar bin Laçindir <ref>Terry Allen, ''Ayyubid Architechture, Chapter 3′', Solipsist Press, Occidental, California, 2003 </ref>. Laçin sözcüğü Türkçe olup kartal anlamına gelir, dolayısı ile Selahaddin'in bu kızkardeşinin de Umar adlı bir Türk ile evlendiği sonucuna varıyoruz. Al-Salih Necmettin Eyyûp bin Al-Kamil Muhammed bin Seyfettin Ebu Bekir I bin Necmettin Eyyûbi ile evlenmiş bir Türk gelin de Memlük kökenli Şajar al-Durr'dur. Sonuç olarak, Selahaddin'in annesi ve eşi Türk'tür, Zengi ailesinin komutanlığını üstlenmiş, Selçuklu Türk harsını (kültürünü) ve Selçukluların kartal simgesini benimsemiştir. Günümüz Mısır bayrağındaki kartal bunun sonucu olarak düşünülebilir. Dolayısı ile Selahaddin'e "Türk komutanı" denmesi gerçekten uzak sayılmaz. Eyyubilerin bazılarınca Kürt olarak gösterilmesi ise babasının büyük olasılıkla Kürt veya Kürtleştirilmiş Arap asıllı olmasına bağlıdır. Hanedanlığının nüfusunun çoğunluğunu Arapların oluşturması ise bazılarınca Arap olarak da anılmasına neden olmuştur.

    Notlar

    kaynakça

    Bu sayfa, online kullanıcı topluluğu tarafından oluşturulan ve düzenlenen özgür ansiklopedi projesi Wikipedia'nın Türkçe versiyonu Vikipedi'deki maddesinden faydalanılarak veya ilgili madde birebir kopyalanarak hazırlanmıştır. Bu makale, GNU Özgür Belgeleme Lisansı ilkeleri kapsamında, Vikipedi sitesindeki ilgili madde kaynak gösterilerek özgürce kullanılabilir.
    Şerefname, Bitlis hükümdarı, tarihçi, yazar ve araştırmacı Şeref Han tarafından 1597 tarihinde Farsça olarak yazılmış olan, bir Kürt tarafından Kürt tarihi hakkında yazılmış en eski eserdir.
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.



    Yorumlar - Lütfen konu (Selahaddin Eyyubi'nin etnik kökeni) ile ilgili faydalı olabilecek bilgilerinizi yazarak internette Türkçe bilginin gelişmesine katkıda bulunun. Teşekkür vb. yorumlar yayınlanmamaktadır. Hata bildirme ve diger mesajlariniz için bu linki kullaniniz.