Türkçenin lehçeleri

Uluslarası dilbilimsel ölçülere göre her dilin konuşma biçimi, yerel farklılıkları bir ve halkın bir bölümünün kullandığı farklı bir çeşidi lekttir. Eğer lektler bir coğrafî bölgeye aitse o zaman diyalekttir ya da Türkçesi ile lehçedir. Tüm dünyada bu kural değişilmez ve tartışılmaz bir filolojik gerçektir.

U luslarası dilbilimsel ölçülere göre her dilin konuşma biçimi, yerel farklılıkları bir ve halkın bir bölümünün kullandığı farklı bir çeşidi lekttir. Eğer lektler bir coğrafî bölgeye aitse o zaman diyalekttir ya da Türkçesi ile lehçedir. Tüm dünyada bu kural değişilmez ve tartışılmaz bir filolojik gerçektir. Ancak Türkiye'de lehçe, şive ve ağız gibi Türkçe'ye özgün ayrıştırma ve adlandırmalarla üç farklı görüş savunulmaktadır.

#Türkiye haricinde dünya genelindeki dil biliminin, Türk Dil Kurumunun ve Hacettepe Üniversitesinde Türkolog ve Altayist Prof. Dr.
Hacettepe Tıp Fakültesi'nin başlangıcı sayılan Çocuk Sağlığı Kürsüsü 2 Şubat 1954 tarihinde Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi'ne bağlı olarak faaliyet göstermiştir. Hacettepe Üniversitesi 1967 yılında Başkent Ankara'da Devlet Üniversitesi olarak kurulmuştur. Türkiye'nin en nitelikli yükseköğretim kurumlarından biridir. Mevcut 6 Yerleşkesi bulunmaktadır.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Talat Tekin'nin görüşü: diller,

#

Talat Tekin (d. 16 Temmuz 1927, Tavşancıl, Gebze), Türk dilbilimci, araştırmacı ve yazar.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Ankara Üniversitesi'nin görüşü: lehçeler,

#
Ankara Üniversitesi, Cumhuriyet tarihini ve misyonunu milletiyle özdeşleştirmiş, bütünleştirmiş bir üniversitedir. Nasıl Türkiye Cumhuriyetinin kurulması, salt bir yönetim biçimi değiştirmenin çok ötesinde, çağdaş bilime, çağdaş demokratik değerlere ve kurumlara dayalı büyük bir toplumsal dönüşüm sistemi ise; Ankara Üniversitesinin açılışı da bilinen üniversite amaçlarının çok ötesinde, farklı bir misyonun somutlaşmasını ifade eder. Ankara Üniversitesi, Atatürk ilke ve inkılaplarının daya
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
İstanbul Üniversitesi'nin görüşü:
Bizans ve Osmanlı geleneklerinin birlikte incelenebileceği görüşünde olan Alman hukuk tarihçisi Richard Honig, İstanbul Üniversitesi tarihinin 1 Mart 1321'e götürmektedir . Bugünkü Merkez Bina'nın bulunduğu tepede kurulan , Roma üniversiteleriyle eşdeğer olan , tıp, hukuk, felsefe ve edebiyat fakültelerinden oluşan bu üniversite aslında İstanbul'da Üniversite'nin başlangıcı olabilir .
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Çuvaşça,

...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Yakutça ve
Yakutça Türk dilleri'nin Sibirya-Türkçe gurubuna aittir.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Halaçça lehçe, diğerleri şive.

Bu üç görüş içerisinden uluslararası alanda yalnızca birincisi kabul görmektedir. Bu evrensel görüşe göre
Halaçça İran'da ve Afganistan'da konuşulan bir Türk lehçesidir. Yaklaşık 42.000 konuşanı vardır.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Kıbrıs Türkçesi; Türkî(Turkic) Diller grubuna mensup olan Türk dilinin bir lehçesidir. Lefkoşa ve Girne ise Kıbrıs Türk lehçesinin ağızlarını oluşturmaktadır.

Türkiye Türkçesinin genel kabul görülmüş ve yazı diline aktarılmış lehçesi, İstanbul lehçesinden türemiştir. Bunun hikâyesi de
Bilgi Kutusu Dil
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Genç Kalemlerin,
Genç Kalemler, 1910-1912 yıllarında Selanik'te yayınlanan milliyetçi fikir dergisiydi.


...Tümünü okumak için linke tıklayınız.

Yeni Lisan makalesine dayanmaktadır.

...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Türkiye kurulunca dil devrimi sırasında
Türkiye Cumhuriyeti, Kuzey yarımkürede, Avrupa ve Asya kıtalarının kesişme noktasında bulunan bir ülke. Ülke topraklarının büyük bir bölümü Anadolu yarımadasında, kalanı ise Balkan Yarımadası'nın uzantısı olan Trakya'da bulunur. Ülkenin üç yanı Akdeniz, Karadeniz ve bu iki denizi birbirine bağlayan Boğazlar ile Marmara Denizi ve Ege Denizi ile çevrilidir. Komşuları Yunanistan, Bulgaristan, Gürcistan, Ermenistan, Nahçıvan (Azerbaycan), KKTC, İran, Irak ve Suriye'dir.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Ömer Seyfettin'in savunduğu gibi: Boğaz'da yaşayan İstanbul hanımefendilerinin konuşmalarınıa dayalı yazılı dil. Anadolu'da özellikle Karadeniz Bölgesi, Güneydoğu Bölgesi ve de Ege Bölgesi'nde lehçe farklılıkları apaçık gözlenmektedir. Ancak yerel lehçeler, küçük yaşlardan itibaren eğitimde resmi Türkçe kullanıldığı için yavaş yavaş kaybolmaktadır.

Anadolu Türk lehçelerinin bilinen özellikleri şöyledir:

  • Ömer Seyfettin 11 Mart 1884 tarihinde Balıkesir'in Gönen ilçesinde doğdu. Babası Ömer Şevki Bey, Kafkas Türkleri'ndendi. Yazarın annesi Fatma Hanım ise İstanbul'un tanınmış ailelerinden birinin kızıdır. Türk Edebiyatında hikaye denince ilk akla gelen yazarlardan biridir.
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    Ege lehçesinde r harfi kaybolmuştur: var-va, geliyorum-geliyom.

  • büyük, ulu
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    Orta Anadolu lehçesinde k harfi g olur: Konya-Gonya, keçi-geçi. p/b değişimi vardır: piliç-biliç.


  • ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    Kayseri yöresinde ö/ü harfleri değişir: öküz-oküz.

  • Doğu ve güneydoğu ağzında gırtlak sesleri Arapçaya özgüdür: alem-a'lem, akşam-a'şam.

  • Kayseri İç Anadolu Bölgesi'nin orta Kızılırmak bölümünde, Erciyes Dağının eteklerinde modern bir il. Kuzey ve kuzeybatıda Yozgat, Kuzey ve kuzeydoğuda Sivas, doğuda Kahramanmaraş, güneyde Adana, güneybatıda Niğde, batıda ise Nevşehir illeriyle çevrilidir. 34°56' ve 36°59' doğu boylamları ile 37° 45' ve 38° 18' kuzey enlemleri arasında yer alır.
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    Karadeniz lehçesinde b/p değişimi görülür: bunu-puni.

  • Karadeniz (Bulgarca: Черно море Çerno more; Rumence: Marea Neagră; Rusça: Чёрное море Çyornoye more; Ukraynaca: Чорне море Çorne more), güneydoğu Avrupa ile Anadolu yarımadası arasında yeralan kuzeyinde Ukrayna, kuzeydoğusunda Rusya, doğuda Abhazya ve Gürcistan; güneyde Türkiye
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    Trakya lehçesinde sesliler değişir: börek-bürek.

  • Balkan yarımadasının doğusundaki bölgeye verilen isim. Trakya güney Avrupa'da yer alan güney Bulgaristan, kuzeydoğu Yunanistan ve Türkiye'nin Avrupa yakasını içeren tarihi çok zengin bir bölgedir. Türkiye sınırları içindeki yüzölçümü 133,080 km² olan bu bölgenin üç deniz ile sınırı vardir; Karadeniz, Marmara Denizi ve Ege Denizi.
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    Kıbrıs lehçesinde: t↔d, k↔g değişimi görülür: kurt ↔ gurd, Kıbrıs ↔ Gıprız

    Rumeli Türk leçelerinde ise:

  • Sicilya ve Sardunya'dan sonra Akdeniz'in üçüncü büyük adası olan Kıbrıs; Toroslar'ın çevrelediği Çukurova bölgesi ile Amanoslar'ın kuşattığı bugünkü Hatay bölgesi arasında bir ada olması dolayısıyla bu kara parçaları ile bir bütünlük arz eder. Aynı zamanda Hatay ile Anadolu kıyılarının teşkil ettiği İskenderun Körfezi'ne hakim bir noktada bulunduğundan bu toprakları kontrol eder durumdadır.
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    Doğu Rumeli,
    Bilgi kutusu tarihi ülke


    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.

    Deliorman ve
    Deliorman (Ludogorie), Bulgaristan'ın Kuzeydoğusunda bulunan, Türklerin yoğun olarak yaşadığı geniş bir bölgedir.Resmi olarak bir bölge olmamakla birlikte, yerliler tarafından verilmiş bir isimdir. Deli orman denmesinin sebebi bölgedeki sık ormanlardır.
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    Batı Trakya sâbitçedir ev standart İstanbul lehçesine yakındır.

  • Trakya Bölgesi (Batı Trakya), Trakya bölgesi'nin Yunanistan'da yer alan bölümüdür. Başlıca kentler şunlardır:
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    Makedonya ve
    Makedonya Türkleri.Eski Yugoslavya toprağı olan Makedonya Cumhuriyeti'nde yaşayan Türklerdir.Çoğu buraya Osmanlı Devleti zamanında yerleşmiştir.


    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.

    Kosova'da ise

    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    Gagavuzca'ya yakın bir lehçe konuşulur. ğ'/y-g değişimi görülür: ağlama-ayleme, yağmur-yagmur''.

  • Ayrıca olumsuzluk ekinde büyük ünlü uyumu kuralı bozulur.Ve kısaltılır:gidiyorum/gideyim, bakıyorum-bakayim.
    Gagavuzca Moldova'daki Özerk Gagavuzya Cumhuriyeti'nde yaşayan yaklaşık 150,000 Gagavuz Türk'ü tarafından konuşulur.
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.



    Yorumlar - Lütfen konu (Türkçenin lehçeleri) ile ilgili faydalı olabilecek bilgilerinizi yazarak internette Türkçe bilginin gelişmesine katkıda bulunun. Teşekkür vb. yorumlar yayınlanmamaktadır. Hata bildirme ve diger mesajlariniz için bu linki kullaniniz.