Türk devletleri
Hemen her dönemde devlet kuran Türklerin, günümüze kadar kaç devlet kurduğu konusu tartışmalıdır. Cumhuriyetimizin kuruluş yıllarında hangi kıstaslara dayanılarak belirlendiği tam olarak anlaşılamayan ve sonradan Cumhurbaşkanlığı forsunda yıldızlarla simgelenen on altı Türk devleti diye bir konu vardır. O zamanlar nasıl belirlendiği günümüzde bile bilinemeyen
??H emen her dönemde devlet kuran Türklerin, günümüze kadar kaç devlet kurduğu konusu tartışmalıdır. Cumhuriyetimizin kuruluş yıllarında hangi kıstaslara dayanılarak belirlendiği tam olarak anlaşılamayan ve sonradan Cumhurbaşkanlığı forsunda yıldızlarla simgelenen on altı Türk devleti diye bir konu vardır. O zamanlar nasıl belirlendiği günümüzde bile bilinemeyen ve daha sonraki yıllarda da yeterli bilimsel araştırmalara konu olmayan bu sorun, Türklerin geçmişlerine daha bir bilimsel bilinçle baktıkları günümüzde yeniden gündeme gelmiştir.Türk kelimesinin aslı "türümek" fiilinden gelmektedir. Bu fiilden türetilmiş, kişi ve insan anlamında "türük" ve nihayet hece düşmesiyle "Türk" kelimesi ortaya çıkmıştır. Nitekim Anadolu'da bir kısım göçebeler de yürümekten "yürük" adını almışlardır. Türk kelimesi, ayrıca, çeşitli kaynaklarda; "töre sahibi, olgun kimse, güçlü, terk edilmiş, usta demirci ve deniz kıyısında oturan adam" manalarında kullanılmaktadır.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Cumhurbaşkanlığı forsuna alınan Türk devletleri şu biçimde belirlenmiştir:...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Türk tarihi incelendiği zaman bu tablonun çok eksik olduğu anlaşılmaktadır. Tarihte, imparatorluk, devlet, atabeylik, beylik ve hanlık gibi değişik türlerde kurulan Türk devleti sayısı bir ayırıma göre 120, bir başka ayırıma göre de 150 civarındadır. Tarihçilerin değişik kıstaslarla konuya eğilmeleri Türk devletlerinin sayısı konusunda kesin bir rakama ulaşılmasını günümüzde bile engellemektedir. Tüm Türk devletleri ayrı ayrı bölgelerde belirli tarihler arasında bağımsızlıklarını elde etmişler ve egemenliklerini sürdürmüşlerdir. Değişik kesimlerden gelen tarihçilerin şimdilik üzerinde anlaşabildikleri tek konu Türk devletlerinin sayısının on altının çok üzerinde bulunduğudur. Ne var ki, birisinin devlet olarak benimsediğini diğerleri benimsememekte ve kesin bir sayı üzerinde anlaşabilmek giderek olanaksızlaşmaktadır. Ayrıca bu listede yer alan Batı Hun ve Avrupa Hun İmparatorluklarının aynı devlet olduğu ve Altınordu Devleti'nin bir Türk devleti olmaktan çok bir Moğol devleti olduğu konusunda da bilimsel kuşkular ve itirazlar bulunmaktadır.
Türk tarihi ile ilgili kaynaklar genel boyutlarda tarandığı zaman ortaya 16 değil ama, 116 Türk devleti çıkmaktadır. Bu sayının fazlası vardır, eksiği yoktur. Türkiye'deki tarihçilere sorulduğu zaman onların da çoğunluğunun bu kanıda olduğu görülmektedir. Nitekim bu konuda yazılmış bazı makalelerde bu doğrultuda yorumlar ve açıklamalar göze çarpmaktadır. Kaynaklara göre 116 Türk devleti aşağıdaki gibi bir ayırıma ve sıralamaya göre açıklanabilir.
Büyük Türk Devletleri
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
M.Ö. 220 yılında Hunlar tarafından kurulan ilk imparatorluktur. Türk ve Moğol boylarından oluşturulmuştur. Hiung-nu (Hun) adına ilk olarak M.Ö. 318 yılında Çin ile yapılan Kuzey Şansi Savaşı'nda ve bunun sonucunda yapılan anlaşmada rastlanmaktadır. Hunlar günümüzün Moğolistan bölgesinde; Çin'in kuzeybatısında yaşamlarını sürdürmekteydiler. En büyük imparatorları Mete'dir. Çinliler önüne geçemedikleri Hunlarin saldırıları ardından Çin Seddi'ni inşa etmek zorunda kalmıştır.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Batı Hun İmparatorluğu 374-496...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Güney Hiung-nu (Çince: 南匈奴 pinyin: nán xiōng nú, Türkiye Cumhuriyeti'nin literatüründe Batı Hun İmparatorluğu; M.S. 48 - 216), Ho-han-ye yönetimindeki Doğu Hiung-nu'nun tekrar parçalanmasında Güney topraklarını idare eden devlettir.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Ak Hun İmparatorluğu 4. asır sonları - 577...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
bkz. Göktürk Kağanlığı
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Doğu Göktürk İmparatorluğu 582-630...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Batı Göktürk Kağanlığı, 582-659 yılları arası varlığını sürdüren tarihi Türk devleti. 582 yılında bölünen Göktürk Kağanlığı'nın batı kısmıdır. Tardu tarafından kurulmuştur.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
İkinci Göktürk İmparatorluğu 681-744...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
bkz. Uygur Devleti
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Avrupa Avar İmparatorluğu 6. asır - 805...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Farklı anlam|6. yüzyıl - 9. yüzyıl arasında yaşamış Avarlar|Günümüzde Dağıstan da yaşıyan yerli Avarlar|Kafkasya Avarları
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Hazar İmparatorluğu 7. asır - 965...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Hazar İmparatorluğu 650-985 6. yüzyılda Sabirler yavaş yavaş unutulurken aynı bölgede, yani Don-İdil-Kafkasya üçgeni içinde bu kez Hazarlar görünmeye başladı ve onların yerini aldı. Aynı bölge ve sınırlar içinde bu iki devletin yer alması bazı tarihçileri Hazarlar'ın Sabirler'in uzantısı olduğu düşüncesine götürmüştür.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Karahanlılar Devleti 840-1042...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
bkz. Karahanlı Devleti
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Gazneliler Devleti 962-1187...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Gazneliler (969-1187) Türkler'in tarih boyunca yayıldıkları ve devletler kurdukları ülkelerden birisi de Afganistan'dır. Türkler bu bölgede M.Ö. II. yüzyıldan itibâren devletler kurmağa başlamışlardır. Bu Türk devletlerinden biri olan Gazneliler, isimlerini başkentleri Gazne şehrinden almışlardı, ancak bu devlet tarîhî kaynaklarda Yemînîler ve Sebükteginîler olarak da zikredilmişlerdir.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Büyük Selçuklu Devleti 1038-1194...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Selçuklular, Türk-İslam devletlerinin en büyüklerindendir. Oğuzların Üçoklar kolunun, Kınık boyuna mensupturlar. 10. yüzyılın sonu ile 11. yüzyılın başlarında İslamı kabul ettiler. Selçuklular; Çin'den, Batı Anadolu dahil bütün Ortadoğu ülkeleri, Akdeniz sahilleri, Kuzeybatı Afrika, Hicaz ve Yemen'den Rusya içlerine kadar yayılan hakimiyetin, muazzam bir kültür ve medeniyetin temsilcisidir.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Harezmşahlar Devleti 1097-1231...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Harezmşahlar Devleti (Farsça: خوارزمشاهیان Khwārezmshāhiyān), Orta Asya'da Harezm bölgesinde Muhammed Harzemşah tarafından kurulan bir devlettir.Bu devlet Büyük Selçuklu Devleti
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Osmanlı İmparatorluğu 1299-1922...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Osmanlı Devleti, 13. yüzyıl sonlarından 20. yüzyılın ilk çeyreğine değin varlığını sürdüren Türk devleti. Anadolu'da kurulmuş, sınırları tarihi boyunca çok değişmekle birlikte en geniş döneminde bugünkü Arnavutluk, Yunanistan, Bulgaristan, Yugoslavya, Romanya ye Akdeniz'in doğusundaki adaları, Macaristan ve Rusya'nın bazı kesimlerini, Kafkasya, Irak, Suriye, Filistin ve Mısır'ı, Cezayir'e kadar tüm Kuzey Afrika'yı ve Arabistan'ın bir bölümünü kapsamıştır.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Babürlüler Devleti 1526-1858...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Devletler
bkz. Babür İmparatorluğu
Kuzey Hun Devleti 48-156
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
{{Tarihteki Türk Devletleri}}
Güney Hun Devleti 48-216
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
bkz. Batı Hun İmparatorluğu
Türgiş Devleti 717-766
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Göktürk Devleti'ne bağlı olan Türgişler 630 yılında Göktürk devletinin yıkılmasıyla serbest kaldılar. Baga Tarkan Türgiş Devleti'ni kurdu. Kendi adına para bastı. II. Göktürk devletinin kurulmasıyla yeniden Göktürk egemenliğine girdiler. II. Göktürklerin son dönemlerinde yeniden serbest kalan Türgişlerin başına Su-lu Kağan geçti. Su-lu Kağan Emevilere karşı mücadele etti.
Türgişler Emevi ordularını durdurarak, Orta Asyanın Araplaşmasını önlediler. 766 yılında Türgiş Devletine Ka
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Karluk Devleti 766-1215Türgişler Emevi ordularını durdurarak, Orta Asyanın Araplaşmasını önlediler. 766 yılında Türgiş Devletine Ka
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
{{Tarihteki Türk Devletleri}}
Türkiye Selçuklu Devleti 1092-1307
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Anadolu Selçuklu Devleti, Selçukluların Anadolu’da kurduğu devlettir. Türklerin Anadolu’ya yerleşmesi 1071’deki Malazgirt Savaşı’ndan sonra hızlandı. Selçuklu komutanı Kutalmışoğlu Süleyman Şah (I. Süleyman Şah), Anadolu’daki fetihleri batıya yayarak 1075'te İznik’i Bizans’tan aldı ve burayı başkent yaparak bağımsızlığını ilan etti. Böylece kurulan Anadolu Selçuklu Devleti, İlhanlıların son Anadolu Selçuklu sultanını tahttan indirdikleri 1318'e kadar varlığını sürdürdü.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Eyyubîler Devleti 1171-1348...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
bkz. Eyyubiler
Mısır Memlük Devleti 1250-1517
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Memlük Devleti, kölelikten gelen Türk askerlerin oluşturduğu bir askeri aristokrasi devletidir. 1159 yılında Mısır'da yönetimi ele geçiren Selahaddin Eyyubi, ordusunda kölelerden oluşturulan birliklere, Abbasi halifelerinin bu geleneğine giderek ağırlık vermiştir. Karadeniz'in kuzey bölgelerinden ele geçirilen ve ordu tarafından satın alınan bu köleler, çoğunlukla Türk kökenli, dayanıklı insanlardı, içlerinde Çerkez ve Kazak unsurlar da bulunmaktadır. Selahaddin Eyyubi'den sonra, orduda köle uns
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Karakoyunlu Devleti 1380-1469...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Erbil ile Nahçıvan arasındaki bölgeye (Erciş, Erzurum, Musul) 1380-1469 yılları arasında egemen olmuş bir Türk devletidir.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Akkoyunlu Devleti 1350-1502...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Beylikler
bkz. Akkoyunlular
Danişmendli Beyliği 1092-1178
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
bkz. Danişmendliler
Saltuklu Beyliği 1092-1202
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Karamanoğulları Beyliği 1250-1487 yılları arasında Anadolu'da hüküm sürmüş olan beyliklerden biri.
Türkçe'den başka dilin konuşulmasını yasaklayan Karamanoğulları, Osmanoğulları'nın en büyük rakibi idi. Anadolu'da yaklaşık 230 yıl hüküm süren bu beylik, Türkmen beyliklerinin Osmanoğulları'dan sonra en önemlisi, en kudretlisidir. Merkezi Karaman (o zamanki adı Larende) olan geniş bir bölgede, güçlü bir devlet olarak hüküm sürmüş ve Büyük Selçuklu Devleti'nin halefi, Anadolu'nun h
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Menteşeoğulları Beyliği 1280-1424Türkçe'den başka dilin konuşulmasını yasaklayan Karamanoğulları, Osmanoğulları'nın en büyük rakibi idi. Anadolu'da yaklaşık 230 yıl hüküm süren bu beylik, Türkmen beyliklerinin Osmanoğulları'dan sonra en önemlisi, en kudretlisidir. Merkezi Karaman (o zamanki adı Larende) olan geniş bir bölgede, güçlü bir devlet olarak hüküm sürmüş ve Büyük Selçuklu Devleti'nin halefi, Anadolu'nun h
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Selçukluların uç beyliği olarak Menteşe Bey tarafından 1300'de kuruldu. Muğla, Kaş, Fenike, Bozdoğan, Çine, Tavas, Çameli, Acıpayam, ile Aydın ve Denizli illerinin güneyinde hüküm sürdü.Menteşeoğulları Beyliği'nin, Eğe Denizi'nde kuvvetli bir donanması vardı. Selçukoğullarına ve İlhanlılara tabi oldu, fakat Osmanlılarla mücadele edemeyerek 1424'de bir Osmanlı eyaleti haline geldi.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Candaroğulları Beyliği 1299-1462...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Karesi Beyliği (Karasioğulları Beyliği, Karasi Beyliği, Karesioğulları Beyliği) şekillerinde de geçer), yaklaşık olarak 1297-1360 yılları arasında, bugünkü Balıkesir-Çanakkale yöresinde hüküm sürmüş, ve Osmanoğlu Beyliği'ne komşu olduğu için Osmanoğullarının genişlemesiyle en kısa ömürlü olmuş Anadolu Türk Beyliğidir. Karesi beylerinin ve ilerigelen simalarının, Osmanoğullarının nüfuzu altına girmelerini takiben, Osmanlı Devleti'nin Rumeli topraklarında yayılmasında büyük katkıları olmuştur.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Germiyanoğulları Beyliği 1300-1423...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Germiyanoğulları Beyliği Anadolu Selçuklu Devleti'nin çökmesi ve dağılmasıyla başlayan Anadolu Beylikleri döneminde İç Batı Anadolu’da Kütahya merkezli olarak kurulmuş bir Türk beyliğidir.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Hamidoğulları Beyliği 1301-1423...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Yorumlar - Lütfen konu (Türk devletleri) ile ilgili faydalı olabilecek bilgilerinizi yazarak internette Türkçe bilginin gelişmesine katkıda bulunun. Teşekkür vb. yorumlar yayınlanmamaktadır. Hata bildirme ve diger mesajlariniz için bu linki kullaniniz.