Teksir

Teksir Bir belgeyi çoğaltma işlemi. Teksir için belgenin orijinali veya orijinal yardımıyla elde edilen bir aracı (negatif) kullanılır. Bu işlem, teksir makinalarında gerçekleştirilir. Teksir; işletmelerde, okullarda, endüstride ve diğer alanlarda çok yaygın olarak kullanılan bir çoğaltma usulüdür. Başlıca ispirtolu, mumlu kağıtlı ve ofset olmak üzere üç çeşit teksir makinası vardır.İspirtolu teksir makinaları: En çok kullanılan ve en eski teksir aletlerindendir. Çoğaltılacak esas nüs

Teksir hakkında ansiklopedik bilgi

Teksir Bir belgeyi çoğaltma işlemi. Teksir için belgenin orijinali veya orijinal yardımıyla elde edilen bir aracı (negatif) kullanılır. Bu işlem, teksir makinalarında gerçekleştirilir. Teksir; işletmelerde, okullarda, endüstride ve diğer alanlarda çok yaygın olarak kullanılan bir çoğaltma usulüdür. Başlıca ispirtolu, mumlu kağıtlı ve ofset olmak üzere üç çeşit teksir makinası vardır.

İspirtolu teksir makinaları: En çok kullanılan ve en eski teksir aletlerindendir. Çoğaltılacak esas nüsha, altına alkol emici yağlı karbonu haiz bir kopye kağıdı konulan kuşe kağıda daktilo veya elle yazılıp çizilerek elde edilir. Bu şekilde kuşe kağıdın arkasına kopye kağıdı yardımıyla çıkarılan negatif kopye, teksir makinasının tamburuna takılır. Tambur döndürüldükçe alkolle ıslatılmış keçeler vasıtasıyla nemlendirilen negatif kopye teksir kağıdı üzerine bastırılarak pozitif bir iz elde edilir. Bu şekilde tamburun her döndürülüşünde teksir kağıdı üzerine orijinal metin geçirilmiş olur. İspirtolu teksir makinalarında dakikada 100-120 kopyelik bir hızla 300-400 nüsha basılabilir.

Mumlu kağıtlı teksir makinaları: Burada mürekkep geçiren pelür cinsi veya lifli yapıdaki bir kağıda mürekkep geçirmeyen bir dolgu maddesi (parafin veya selüloz nitrat) emdirilerek elde edilen özel bir kağıt kullanılır. Mumlu kağıt denilen bu kağıt üzerine metin özel bir çelik kalem kullanılarak elle veya şeridi çıkarılmış bir daktilo makinesiyle yazılır. Yazı yazılan veya çizilen kısımlarda dolgu maddesinin açılmasıyla mumlu kağıt bu kısımlardan mürekkebi geçirebilir. Teksir makinasının mürekkep verici merdanesine tespit edilen mumlu kağıt, döndürülen merdanenin altına verilen teksir kağıtları üzerine temas ettirilerek baskı yapılır. Mumlu kağıdın deliklerinden geçen mürekkep vasıtasıyla, metin, teksir kağıtlarının üzerine geçirilir. Bu usulle 1000 ile 10.000 nüsha teksir elde edilebilir. Mumlu kağıt kullanıldıktan sonra saklanıp ömrü bitinceye kadar ilerde tekrar kullanılabilir.

Ofset bora teksir makineleri: Bunlar baskı makineleri sınıfına girerler. Baskı işleminde kullanılan baskı levhaları, kağıttan, ince alüminyumdan veya çinkodan yapılır. Basılacak metin yazı makinesiyle, fotoğrafla, elle çizilerek veya kserokopiyle (elektrostatik metodla) levhalara geçirilir. Baskı levhaları ofset makinasının merdanesi üzerine yerleştirilir. Bir silindir vasıtasıyla baskı levhası, yağlı mürekkep kullanılarak metin yazıları dışında su ile ıslatılır. Islak levhadaki metin diğer silindirler yardımıyla tekrar mürekkeplendirilir. Sonra baskı levhaları vasıtasıyla lastik kaplı bir silindire negatif bir görüntü çıkarılır. Merdaneler vasıtasıyla bu silindire bastırılan kağıt üzerine pozitif bir görüntü basılır. Ofset makinaları saatte 9000 kopya yapabilir. Kağıt baskı levhalarda 25.000, alüminyum metal olanlarda ise 50.000 nüshaya kadar baskı gerçekleştirilebilir.

Bunların dışında metinleri fotokopi yoluyla da çoğaltmak mümkündür. İlk fotokopi makineleri fotoğraf çekme, banyo ve tespit yoluyla çalışıyordu. Bazı fotokopi makineleri termokopi yoluyla çalışır. Bu makineler koyu renklerin daha çok ısı soğutma esasına dayanarak bir yüzü 80°C'ye kadar ısıtılınca siyaha dönüşen, ısıya karşı hassas bir madde kaplı özel bir kağıda kopya çıkarırlar. Bugün en yaygın kullanılan fotokopi makineleri elektrostatik esasa dayalı olanlarıdır.

Elektrostatik esasa dayalı olan fotokopi makineleriyle tamburu üzerine ışık karşısında iletken olma özelliğine sahip selenyum maddesi kaplanmıştır. Tambur üzerinde demir tozuyla karışmış karbontozu veya tonertozu elektrostatik esasa göre görüntü teşkil eder. Tanburdan kağıda basılarak kopya edilen görüntü ısıtılarak sabitleştirilir. (Bkz. Fotokopi)

Kaynak: Rehber Ansiklopedisi



Yorumlar - Lütfen konu (Teksir) ile ilgili faydalı olabilecek bilgilerinizi yazarak internette Türkçe bilginin gelişmesine katkıda bulunun. Teşekkür vb. yorumlar yayınlanmamaktadır. Hata bildirme ve diger mesajlariniz için bu linki kullaniniz.