Trahom

Tehlikeli bir göz hastalığı. Trahom hastalığını meydana getiren mikrop göz konyuktivasında trahom hastalığı meydana getirir. Hastalık sineklerle bulaştığı için trahomlu hastaların dokunduğu yerlere yaklaşmakla da bulaşabilir, özellikle sıcak ülkelerde rastlanan bir hastalıktır. Temizliğe dikkat edildiği sinek ve tozlardan korunulduğu taktirde. Trahom hastalığı tehlikeli bir hastalık olmaktan çıkar.

Trahom hakkında ansiklopedik bilgi

Trahom Klamidya (chlamydia) denen, virüse benzer mikroplarla meydana gelen müzmin bulaşıcı göz hastalığı. Trahom yüzyıllardan beri bilinen bir hastalıktır. Müzmin ve bulaşıcı olan bu hastalıkta üst göz kapağı konjonktivası hücrelerinin anormal çoğalması neticesinde kabarcıklar meydana gelir. Hastalık amili (chlamydia trachomatis) denen klamidya grubundan bir mikroptur. Trahomda görülen mikroskobik değişiklik epitel altında iltihap ve lenf dokusunun çoğaldığı kümelerdir. Gözde korneaya doğru kan damarları hücum eder, daha ileri devrede hücre ölümü ve nedbeleşme olur. Bu patolojik değişmeler üst göz kapağında ve korneanın üst yarısında meydana gelir. Umumiyetle iki gözü birden tutar.

Belirtiler

Kuluçka dönemi 5-14 gün arasında değişir. Umumiyetle 7 gündür. Göze bulaşan hastalık amilinin miktarı hastalığın ani veya mutad olduğu şekilde sinsi başlamasına tesir eder. Hafif olan ve sinsi başlayan vakalar daha ziyade çocuklarda görülür. Bunlarda üst göz kapağında hafif bir düşüklük (ptozis) ve şişmeyle birlikte üst kapak konjonktivasında kabarcıklar husule gelir. Bunları görmek için üst göz kapağı tersine çevrilir. Had şekil Özellikle büyüklerde ve nadir olarak görülür. Konjonktivadan başlayan iltihap korneaya yayılarak gözün üst yarısında küçük kabarcıklar (granüller) meydana gelir. Ekseriya göz kapakları şişmiştir ve iltihabi sümüksü bir akıntı vardır. Her iki şekilde de birkaç hafta sonra nedbe dokusunun teşekkülüyle hastalık müzmin (kronik) döneme geçerek aylar veya yıllarca sürebilir. Husule gelen nedbeleşmeden dolayı göz kapaklarında şekil bozukluğu ve düşme meydana gelir. Konjonktiva ve korneada nedbeleşme görmeyi azaltır veya körlüğe sebep olur. Hastalığın dört devresi vardır.

1. Devre: Erken lenf dokusu çoğalması.

2. Devre: a) Belirgin trahom, b) Belirgin trahomun yerleşmesi.

3. Devre: Nedbe bırakan trahom.

4. Devre: İyileşmiş trahom.

Dördüncü devrede üst kapak içinde iltihapsız çizgi ve yıldız şeklinde konjonktival nedbeleşme mevcuttur. Bazen gözyaşı faaliyeti bozulur.

Teşhisi

Konjonktiva kazıntıları mikroskop altında incelenir. Trahoma has inklüzyon cisimleri görülerek teşhis konur. Trahomda bağışıklık meydana gelmediğinden hastalığın nüksetmesi veya yeniden hastalığa yakalanmak mümkündür. Gözden göze parmaklar, havlu, mendil gibi eşya ve karasineklerle mekanik olarak taşınır. Özellikle temizlik şartları iyi olmayan bölgelerde fazla görülür. İhbarı mecburi bir hastalıktır. Dünyada bu hastalıktan muzdarip 300.000.000
dan fazla kişi olduğu bildirilmektedir. En sık görülen arızaları konjonktiva nedbeleridir. Ayrıca gözyaşı bezlerinin ağızları tıkanır ve yardımcı gözyaşı bezlerinin kanalcıkları kapanabilir. Nedbeler, üst kapağın ters dönmesine de sebep olabilir. Kapak içeri kıvrılırsa kirpikler korneada ülser (yara) yapabilirler.

Tedavi

3-4 hafta süreyle 4 doza bölünmüş halde günde 1-1,5 gr tetrasiklin veya 3-4 hafta süreyle 4 doza bölünmüş olarak günde 1 gr eritromisin ağız yoluyla verilmek suretiyle şikayetler ve belirtiler düzelir. Tetrasiklin hamile kadınlara ve yedi yaşın altındaki çocuklara verilmemelidir. Sulfonamidli, tetrasiklinli, eritromisinli ve rifamisinli pomat ve damlaları da haricen 6 hafta süreyle günde 4 defa kullanmalıdır. Genellikle tedaviye başlandıktan sonra 10-12 hafta geçmeden azami tesir sağlanamaz. Tedaviden sonra üst kapak içinde kabarcıkların mevcudiyeti tedavinin başarısızlığı olarak mütalaa edilmelidir. İlerlemiş vak''alarda bakır tuzları, şolmagra yağı, küretaj gibi eskiden beri kullanılan metodlardan da faydalanılabilir.

Korunma

Temizlik şartlarının düzeltilmesiyle trahom yayılması önlenebilir. Havlu ve mendil gibi eşyayı müşterek kullanan kimselere hastalık bulaşacağından bu husus halka izah edilmelidir. Mekanik bulaşmada rol alan kara sineklerle savaş lazımdır. Hastalığın fazla bulunduğu bölgelerde kitle tedavisi yapmak uygun olmaktadır.

Kaynak: Rehber Ansiklopedisi



Yorumlar - Lütfen konu (Trahom) ile ilgili faydalı olabilecek bilgilerinizi yazarak internette Türkçe bilginin gelişmesine katkıda bulunun. Teşekkür vb. yorumlar yayınlanmamaktadır. Hata bildirme ve diger mesajlariniz için bu linki kullaniniz.