Bertrand Russell

Bertrand Arthur William Russell ( 18 Mayýs 1872 - 2 Þubat 1970) Ýngiliz felsefeci ve hümanist.

18 Mayýs 1872'de Trelleck'de, Ýngiltere'nin birçok devlet adamý yetiþtirmiþ olan köklü bir ailesinde doðan Russell, G. E. Moore ile birlikte analitik felsefenin Ýngiliz kurucularýndandýr. 1970'deki ölümüne dek akademisyen, politik eylemci, eðitimci, sosyal reformcu, özgür düþünür pasifist ve barýþçý olarak yirminci yüzyýla damgasýný vuran kiþiliklerden biri oldu. Meclis'te yer aldý, evlilik ve ahlak karþýtý fikirleri, Birinci Dünya Savaþý karþýtlýðý nedeniyle Cambridge, Trinity Koleji'ndeki derslerine son verildi, Amerikan üniversitelerinden atýldý ve hapsedildi; nükleer silahsýzlanma için çaðrýlarda bulundu, ilerici bir okul kurdu, hakkýnda birçok dava açýldý, sonuncusu sekseniki yaþýnda olmak üzere dört kez evlendi, yýkýcý yaramaz çocuk konumundan, büyük bir felsefe ve edebiyat adamý olarak görülmeye, Nobel Ödülü almaya (1959) doðru yol aldý. Bu arada durmaksýzýn yazarak, hepsi de etkileyici ve çekici biçimde yazýlmýþ, ciddi felsefi çalýþmalar ve günlük gazete yazýlarý seli yarattý.

Baþlýca ilk çalýþmasý ve felsefeye yaptýðý en kalýcý katký matematiksel mantýk alanýnda, A. N. Whitehead'le birlikte ortaya koyduðu, matematiði mantýða indirgemeye yönelik bir çalýþma olan, anýtsal Principia Mathematica'dýr (1910-13). Bir deneyci olduðundan, Russell bu mantýksal dilin deðiþkenlerinin deneyimlerimizle doldurulacaðýný öne sürdü. Matematikte bu deðerler, sözgelimi 'bir', 'iki', 'üç' gibi sayýlarýn ne anlama geldiðini biliyorsak onunla saðlanacaktý, bilimde ve günlük yaþamda ise deneyimle, duyu verileri ve zihinsel imgeler gibi þeylerle bilinebilen þeylerden oluþacaklardý. Matematikte ya da bilimsel ve günlük bilgideki her þey bu temel verilerden 'mantýksal inþa' yoluyla, ilki için Principia Mathematica'da diðerleri için Our Knowledge of the External World'de ( 1914: Dýþ Dünya Üzerine Bilgimiz), The Philosophy of Logical Atomism'de ( 1918: Mantýksal Atomculuðun Felsefesi ) ve Human Knowledge: Its Scope and Limits'de ( 1948: Ýnsan Bilgisi: Alaný ve Sýnýrlarý) gösterildiði gibi kurulacaktý.

Yaþamýnýn erken bir döneminde Russell öðrenciler için felsefeye oldukça iyi bir giriþ olan The Problems of Philosophy'yi ( 1912: Felsefe Sorunlarý) yayýmlamýþ ve sonlarýna doðru kendi yaþamýnýn felsefi ilerlemesi için yararlý bir rehber olan My Philosophical Development'ý ( 1959: Felsefi Geliþimim) yayýmlamýþtýr. Ayrýca Türkçede üç cilt olarak yayýnlanmýþ olan History of Western Philosophy ( Batý Felsefesi Tarihi) felsefe tarihine Russell'in bakýþ açýsýný göstermesi bakýmýndan ilgiye deðerdir.

Kaynak

Kabalcý yayýnlarý

Linkler

http://plato.stanford.edu/entries/russell/ (Ýngilizce)

http://www.mcmaster.ca/russdocs/russell1.htm (Ýngilizce)
Bu konuyu tüm sitede arat