Cirit, bir diğer deyimle Çavgan, Türklerin yüzyıllardan beri oynadıkları bir ata oyunudur. Türkler, Orta Asya'dan Anadolu'ya bu atlı oyunu da dolu dizgin beraberlerinde getirmişlerdir. Türkler için at, mukaddes ve vazgeçilmez bir unsurdur. At sırtında doğar, at sırtında büyür, at sırtında savaşır, at sırtında ölürlerdi.

CIRIT (türkçe) anlamı
1. Düşmana atılmak üzere yapılmış ucu demirli
2. sert tahtadan kısa mızrak. Sulh zamanlarında talim mahiyetinde yapılan karşılaşmalara cirit oyunu denirdi. Türklerin makbul bir sporu idi.
CIRIT (türkçe) anlamı
3. at koşturup birbirine değnek atarak topluca oynanan eski bir türk oyunu.bu oyunda atılan değnek.
CIRIT (türkçe) ingilizcesi
1. n. dart
2. javelin
CIRIT (türkçe) fransızcası
1. javelot [le]
CIRIT (türkçe) almancası
1. n. Ger
2. Speer

Cirit hakkında bilgiler



Cirit
Cirit
Cirit, bir diğer deyimle Çavgan, Türklerin yüzyıllardan beri oynadıkları bir ata oyunudur. Türkler, Orta Asya'dan Anadolu'ya bu atlı oyunu da dolu dizgin beraberlerinde getirmişlerdir. Türkler için at, mukaddes ve vazgeçilmez bir unsurdur. At sırtında doğar, at sırtında büyür, at sırtında savaşır, at sırtında ölürlerdi. At sütü kımız Türklerin yegane içkisi idi.

Tarihi

Cirit Oyunu Alparslan'la beraber Anadolu'ya girmiş daha sonra Avrupa'ya ve Arabistan ülkelerine sıçramıştır. 17.yüzyılda Fransa'da, Almanya'da ve diğer ülkelerde de Cirit Oyunu yayılmıştır.

Cirit Oyunu, Türklerin en büyük tören ve bedeni oyunu idi. Daha sonra 16.yüzyılda Osmanlı Türkleri tarafından bir savaş oyunu olarak kabul edildi. 19. yüzyılda bütün Osmanlı ülkesi ve saraylarının en büyük gösteri sporu ve oyunu oldu. Cirit, aynı zaman tehlikeli bir oyun olduğundan 1826 yılında II.Mahmut tarafından yasak edildi. Fakat daha sonra yine Osmanlı ülkesinin başta gelen meydan ve savaş oyunu olarak her tarafa yayıldı.

Cirit Oyunu, daha 40-50 yıl öncesine değin Anadolu'da yaygın bir oyun olduğu halde son yıllarda sadece Balıkesir, Söğüt, Konya, Kars, Erzincan, Erzurum ve Bayburt yörelerinde yaşamaya devam etti. 20-25 yıldan beri Konya ve Balıkesir'de tarihe karıştı.



Bayburt'ta bir cirit müsabakası
Bayburt'ta bir cirit müsabakası
Buna rağmen halen Anadolu'nun hemen her köşesinde düğünlerde ve bayramlarda köy delikanlıları ve kasaba halkı Cirit Oyunu'nu oynamaktadır. Büyük şehirlere karşı köy ve kasabalarda yaşamaktadır. Sinop köylerinden Gaziantep'e, Bursa'dan Antalya'ya kadar Doğu, Batı, Güney ve Kuzey Anadolu'da köylerimizin güreşle beraber başlıca yiğitlik ve savaş oyununu teşkil etmektedir. Halkın ilgisini çekmek için cirit meydanında davullar ve zurnalar çalınır. Ayrıca yurtdışında İran, Afganistan ve Türkistan Türkleri ile Türklerle meskun diğer Asya yörelerinde de hala canlılığını ve geleneğini sürdürmektedir.

Her yıl Ertuğrul Gazi Törenleri dolayısıyla eylül aylarının ikinci Pazar günleri Söğüt'te, çeşitli şenlikler vesilesiyle de Erzurum, Kars ve Bayburt dolaylarında oynanmaktadır.

1972 yılı eylül ayında Konya Turizm Derneği'nin teşebbüsüyle Konya'da bir Cirit Oyunları Şenliği düzenlenmiş, bu şenliğe Erzurum ve Bayburt Cirit Takımları katılmış ve büyük başarı sağlanmıştır. Cirit Oyunu Konya'da yeniden geleneksel olarak canlandırılmaya çalışılmaktadır.

Kurallar

Cirit Oyunu'nda iki takım bulunur. Bu takımlar 70 ila 120 metre genişliğindeki bir alanda karşılıklı olarak alanın en gerisinde 6'şar, 8'er veya 12'şer kişi olarak dizilirler. Ciritçiler bölgesel giyimleriyle atlarına biner. Sağ ellerine atacakları ilk ciriti, diğer ellerine de yedek ve yetecek miktarda cirit alırlar. İki tarafın birinden bir atlı öne fırlar, karşı dizinin önüne 30-40 metre kadar yaklaşır. Karşı tarafın oyuncularından birisinin adını seslenerek meydana davet eder. Sağ elindeki ciriti ona doğru savurur, sonra geri döner, atını kendi dizisine doğru mahmuzlar. Karşı tarafın davet edilen oyuncusu hızla onu takip eder, elindeki ciriti geri dönüp kaçan karşı taraf elemanına fırlatır. Bu kez ilk oyuncunun çıktığı sıradan diğer bir ciritçi onu karşılar. İkinci diziden çıkan, sırasındaki yerini almak için süratle yerine dönmeye çalışır. Bu defa rakibi onu kovalar ve ciritini atar.

Oyun böylece sürer. Cirit isabet ettiren ciritçi takımına bir sayı kazandırır. Eğer ciritçi attığı çavganı rakibine değil de ata isabet ettirmişse bir sayı kaybeder.

Ciritçi karşı taraf oyuncusundan kendisini sakınmak için çeşitli hareketler yapar, atın sağına soluna, karnının altına, boynuna ağar. Bazı ciritçiler rakibi kaçıp dizisine ulaşana kadar üç-dört cirit savurarak isabet ettirmek suretiyle sayı toplar. Bu arada başına, gözüne, kulağına cirit isabet eden bazı oyuncuların yaralandığı olur. Bu türlü isabetler neticesinde ölenlerin olduğu bile vakidir. Bu durumda ölen, er meydanında ölmüş sayılır, yakınları şikayetçi ve davacı olmaz. Babaları ölen çocuklarıyla öğünürler.

Öte yandan cirit oyununda ölüm olmaması için, daha evvelleri hurma ve meşe ağacından 70-100 santim uzunluğunda, 2-3 cm. kutrunda yapılan ciritler, daha sonraları kavak ağacından yapılmaya başlanmıştır. Sopaların uçları silindir şeklinde kesilerek yuvarlatılır. Kabukları yontulur. Bu isabet halinde bir yara açılmasını ve ölüm tehlikesini yok etmek için alınan bir tedbirdir.

Seyredenler ciritçileri ve atları teşvik için çeşitli şekilde bağırır, onları heyecana getirirler.

Ciritçiler arasında birbirine hasım olanlar varsa, bunların karşı tarafta yer almamasına dikkat edilir, aynı dizi içine dahil edilirler. Gençler büyüklerinin bu görüşüne boyun eğer. Büyükler de bu töreye uyarlar. Eski ciritçilerden bir kurul, oyunun sonucunu ilan eder.

Cirit sona erince, cirit oyununu düzenleyenler başarılı olanlara ödüller, ziyafetler verir.

Terimler

;Değnek; Diğnek, Deynek: Çeşitli yörelerde cirit oyununa verilen ad.

; Cirit Havası: Cirit oynanırken davul ve zurna ile özel ritmlerde çalınan ezgilerin tümü ya da bir tanesi.

; At Oyunu: Ciritin Tunceli ve Muş yöresindeki adı.

; At Oynatma Havası: Tunceli ve Muş yörelerinde ciritten önce at oynatma için özel ritmlerde çalınan ezgi ve ritmlere verilen ad.

;Rahvan: Atın iki ayakla koşar gibi aynı yanda bulunan ayaklarını aynı anda atarak yaptığı, biniciyi sarsmayan bir yürüyüş şeklidir.

;Rahvan At: Biniciyi sarsmadan yürüyen at.

;Tırısa Kalkmak: Atın çaprazlama ayak atarak hızlı ve sarsıntılı yürüyüşüne denir.

;Dörtnal: Atın en hızlı koşuşu.

;Hücum Dörtnal: Atın en hızlı koşuşunun daha ilerisinde bir süratle hedefe at sürme.

;Adeta: Atın düz yürüyüşü.

;Aheste: Atın ağır ağır, arka kalçalara yüklenerek yürüyüşü.

;At Başı: İki atın bir hizada oluşu.

;At Cambazı: Ciritte at üzerinde beceri ve hüner gösteren binici.

;At Oynatmak: Ciritte hüner göstermek.

;Sipahi, Sipah, İspahi: Eskiden Yeniçeriler zamanında bir sınıf atlı askere denirdi. Fakat iyi at binen kişilere de at oyunlarında becerisi olan oyunculara da çeşitli yörelerde bu adlar kullanılmaktadır.

;Seymen Olmak: Ulusal giysilerin yöreye ait olanlarının düğün nedeni ile Ankara dolaylarında giyilmesine denir.

;Osmanlı: Atlı, suvari, anlamında kullanılmaktadır.

;Menzil: Ciritte at üzerinde sıra biçiminde duranlara verilen ad.

;Alan: Cirit meydanına verilen ad. Cirit oynanan yer.

;Şehit: Ciritte isabet alıp ölenlere verilen ad.

;Acemi: Savurduğu ciriti ata değen oyuncuya denir.

Kaynak: Vikipedi
İlgili Konu Başlıkları Tümü

Cirit Atma

Cirit atma, atletizm dallarından olan bir spordur. Atletizmdeki atma sporlarından olan cirit atma, uzun ok / mızrak şeklindeki cirit diye anılan aletin belli kurallar çerçevesinde en uzağa atma amaçlı spordur.

Cirit (füze)

Roketsan Cirit, Türk roket ve füze üreticisi Roketsan tarafından üretilmekte olan, 8 km menzilli, lazer güdümlü 70 mm'lik füze sistemidir. Dünyanın ilk lazer güdümlü helikopter füzesidir 2010 yılında seri üretime geçmiştir.

Cirit Nasıl Bir Oyundur

Cirit, at üzerinde oynanan spor dallarından biridir.

2008 Yaz Olimpiyatları'nda Atletizm - Kadınlar Cirit Atma

2008 Yaz Olimpiyatları'ndaki kadınlar cirit atma yarışmaları 19-21 Ağustos tarihleri arasında, Pekin Ulusal Stadyumu'nde düzenlendi.

Roketsan Cirit

Roketsan Cirit, Türk roket ve füze üreticisi Roketsan tarafından üretilmekte olan, 8 km menzilli, lazer güdümlü 70 mm'lik füze sistemidir. Dünyanın ilk lazer güdümlü helikopter füzesidir 2010 yılında seri üretime geçmiştir.

2012 Avrupa Atletizm Şampiyonası € Kadınlar Cirit Atma

2012 Avrupa Atletizm Şampiyonası – Kadınlar cirit atma yarışmaları, 27 ve 29 Haziran 2012 tarihlerinde Helsinki Olimpiyat Stadyumunda yapıldı.

2012 Yaz Olimpiyatları'nda Atletizm - Erkekler Cirit Atma

2012 Yaz Olimpiyatları'nda erkekler cirit atma müsabakası Londra'da gerçekleştirilecek. 8-11 Ağustos tarihlerinde Londra Olimpiyat Stadyumu'nda yapılacak müsabakada birçok atlet yer alacak.

2012 Yaz Olimpiyatları'nda Atletizm - Kadınlar Cirit Atma

2012 Yaz Olimpiyatları'nda kadınlar cirit atma müsabakası Londra'da gerçekleştirilecek. 7-9 Ağustos tarihlerinde Londra Olimpiyat Stadyumu'nda yapılacak müsabakada birçok atlet yer alacak.

Cirit (anlam Ayrımı)

Cirit aşağıdaki anlamlara gelebilir:

Dart

Dart, iç içe renkli halkalardan ve bunları kesen üçgen dilimlerden oluşan bir hedefe, ufak okların (dartların) elle atılarak saplanması suretiyle oynanan bir spor. Dünyada en yaygın oynanan türünde belirli bir skordan başlanarak geriye gidilir ve tam olarak sıfır puana ilk ulaşan ...

Pentathlon

Pentathlon atletizmde yapılan beş yarışmanın yanyana gelmesi. Önceleri yalnız erkekler arasında 200 ve 1500 m koşu, cirit, disk ve uzun atlama yarışları şeklinde yapılıyordu. Bayanlar da sonradan 800 metre sürat, 100 metre engelli koşular, gülle atma, yüksek ve uzun atlama ...