Dil Devrimi

Dil Devrimi, Türkçenin vatandaşların çoğunluğunun anlayamadığı Arapça ve Farsça kökenli sözcük ve dilbilgisi kurallarından arındırılıp Türkiye Cumhuriyeti'nin ortak, ulusal dili olarak yazı ve konuşma dili haline getirilmesini amaçlayan 12 Temmuz 1932 tarihli devrim. Cumhurbaşkanı Atatürk öncülüğünde 1932 yılında başlatılmış, 1932-1938 yıllarındaki en köklü değişim döneminden sonra değişen hız ve yoğunluk düzeylerinde 1970'lere kadar sürmüştür.

Dil Devrimi hakkında bilgiler

stub Dil Devrimi, Türkçenin Arapça ve Farsça kökenli sözcüklerden arındırılarak Orta Asya köklerine indirgenmesini amaçlayan reform hareketine verilen addır. Cumhurbaşkanı Atatürk önderliğinde 1932 yılında başlatılmış, 1932-38 yıllarındaki en radikal döneminden sonra değişen hız ve yoğunluk düzeylerinde 1970`lere kadar devam etmiştir. Eski Türk Dil Kurumu`nun kapatıldığı 1982 yılı, Dil Devrimi`nin bitiş tarihi olarak kabul edilebilir.

Atatürk`ün yaşamının son altı yılının en önemli ilgi alanını oluşturan Dil Devrimi, Atatürk reformları arasında en çok tartışılan ve eleştirilenlerden biridir. Bazı yazarlar Atatürk`ün bizzat kendinin 1935 yılından sonra Dil Devriminden vaz geçtiğini ileri sürerken, Dil Devrimi taraftarları bu görüşe karşı çıkarlar.

Dil Devrimi, 1928`de gerçekleştirilen Harf Devrimi ile birlikte, Türkçe`nin 20. yüzyılda geçirdiği büyük yapısal değişikliğin iki temel taşından biridir.



Dil Devriminin Geçmişi

Yazı dilinin karmaşık Arapça ve Farsça deyimlerden arındırılarak konuşulan Türkçe`ye yaklaştırılması konusu, Tanzimat`tan itibaren Türk yazarlarını ilgilendirdi. Şinasi (1824-1871) ve Namık Kemal (1840-1888) ile başlayan sadeleştirme eğilimi, Ahmet Mithat Efendi (1844-1912) ile büyük bir aşama kaydederek ve İkinci Meşrutiyet yıllarında Ömer Seyfettin, Mehmet Emin Yurdakul (1868-1944) gibi yazarlarla zirveye vardı.

1910`lu yıllar, Türk Ocağı ve İttihat ve Terakki Cemiyeti gibi kuruluşlar bünyesinde, Türkçü ve Turancı görüşlerin yükselişine tanık oldu. Bu dönemde sadeleşmeci görüşe bazı yeni fikirler katılmaya başladı. Bunlar arasında en etkili olanı, İstanbul konuşma Türkçesinden başka Türk lehçelerinden, özellikle de Orta Asya`nın eski yazı dillerinden kelimeler alma görüşüydü. Fransız Şarkiyatçı Pavet de Courteille`in 1870`te yayımlanan Çağatayca Lugatı, 1896`da çözülüp yayımlanan Orhun Abideleri, 1917`de basılan Divan-ı Lugat-it Türk bu yaklaşıma zengin malzeme sağladı.

Varolan Türkçe köklerden yeni kavramları karşılayacak kelimeler türetme eğilimi de 1914 dolaylarında hissedilmeye başladı.

Dil reformu görüşleri Kurtuluş Savaşı döneminde ve Cumhuriyet`in ilk yıllarında geri plana çekildi. Atatürk`ün 1931`den önce bu konuda net bir tavrı görülmez. 1927`de kaleme alınan Nutuk, dönemine oranla oldukça ağır bir Osmanlıca ile yazılmıştır.

Dil Devriminin İlk Yılları



Güneş Dil Teorisi



1940`lardan 1970`lere



Değerlendirme



Kaynakça









Kaynak

Bu sayfa, online kullanıcı topluluğu tarafından oluşturulan ve düzenlenen özgür ansiklopedi projesi Wikipedia'nın Türkçe versiyonu Vikipedi'deki Dil Devrimi maddesinden faydalanılarak veya ilgili madde birebir kopyalanarak hazırlanmıştır. Bu makale, GNU Özgür Belgeleme Lisansı ilkeleri kapsamında, Vikipedi sitesi kaynak gösterilerek özgürce kullanılabilir.
İlgili Konu Başlıkları Tümü

Dil Bilimi

Dil bilimi, dilleri inceleyen bilim dalıdır. Bu incelemeyle ilgilenen kişiye dil bilimci denir. Dil bilimi, teorik de uygulamalı da olabilir.

Dil Derneği

Dil Derneği, 1982 Anayasası ile Türk Dil Kurumu özerk bir kurum olmaktan çıkıp hükümete bağlı bir birim durumuna getirilince, dilde özleştirme yanlılarının kurum dışında kalması üzerine 22 Nisan 1987'de kurulmuş olan bir dernektir.Kurucular kurulunda, Sevgi Özel, Prof. Dr.

Güneş Dil Teorisi

Güneş-Dil Teorisi , 1930`lu yıllarda Mustafa Kemal Atatürk tarafından desteklenen ve bizzat geliştirilen dil teorisi.

Türkçe

Türkçe, diğer Türk dilleriyle birlikte Altay dil ailesinin bir kolunu oluşturur. Bu ailenin diğer üyeleri Moğolca, Mançu-Tunguzca ve Korecedir. Japoncanın Altay dil ailesinin bir üyesi olup olmadığı konusu tartışılmaktadır.

Agop Dilaçar

Agop Dilaçar Martanyan (1895-1979) Büyük Türkiye Ansiklopedisi Başredaktörü. Türk Dil Kurumu üyesi. Yozgat ayanı Çobanoğullarının kahyası Ohan Aslanoğlu�nun torununun oğludur. Robert Koleji�ni bitirdi. Dilde uydurmacılık adı verilen hareketini uygulayarak ...

Cumhuriyet Dönemi Ve Sonrası Türk Edebiyatı

1923'ten günümüze, Cumhuriyet yönetiminin kurulmasının ve Türk Devrimi'nin başlatılmasının ardından, devlet kültüre, Türk toplumunun yerli sanat etkinliklerine büyük önem verip, destekledi ve yönlendirdi, Batı ve Doğu klasikleri Türkçe'ye kazandırıldı, latin kökenli ...

Tahsin Yücel

Tahsin Yücel 17 Şubat 1933’te Elbistan’da doğdu. Elbistan Gazi Paşa İlkokulu’nu, Galatasaray Lisesi’ni (1953) ve İ. Ü.

Türk Devrimleri

Türk devrimlerinin en özlü ifadesini Atatürk'ün şu sözlerinde buluruz:"Uçurumun kenarında yıkık bir ülke… Türlü düşmanlarla kanlı boğuşmalar… Yıllarca süren savaş…. Ondan sonra içerde ve dışarda saygı ile tanılan yeni vatan, yeni sosyete, yeni devlet… Ve bunları ...

Türkiye Tarihi

Türkiye; çok eski devirlerden beri bilinen bir memlekettir. Daima göçlere istilalara uğramıştır. Doğu ve batı, Asya ve Avrupa kıtalarının köprüsü mahiyetinde olduğundan çeşitli kavim, devlet, kültür ve medeniyetleri bünyesinde barındırdı. Hattiler, M.Ö. 2500-2000 yılları ...

Hüseyin Cahit Yalçın

Hüseyin Cahit Yalçın, (d.7 Aralık 1875 - ö.18 Ekim 1957) yazı hayatına Servet-i Fünun döneminde edebiyatçı olarak başlamış, II. Meşrutiyet, Atatürk, İsmet İnönü dönemlerinde her daim sert kalemiyle yazdığı polemik ve eleştirilerle ve aynı zamanda da kültürün ...

Ermeniceden Türkçeye Geçen Sözcükler

Abur Cubur: Erm. abur yemek, özellikle sulu yemek, çorba < abril beslenmekCubur kelimesi, anlam kuvvetlendirme amacıyla eklenmiştir.Dudu : Erm.

Türk Dili Tartışmaları

Türkiye`de dil devrimi resmi olarak cumhuriyete paralel gelişti. Cumhuriyet`in kurucusu Atatürk bizzat bu işe girişti. Türk Dili Tetkik Cemiyeti sonra Türk Dil Kurumu ile dil devrimini kurumsal hale getirdi.