Ansiklopedi

Ermenice

Hint Avrupa dil ailesinden bir dil olup, otuz sekiz harften oluşan alfabesi MS 5. yüzyılın başlarında piskopos Aziz Mesrop Maştotz tarafından bulunmuş olup, Ermenistan’ın resmi dilidir. 19. yüzyılda Ermeni edebiyat dilinin de gelişmesiyle, Doğu (Erivan) ve Batı (İstanbul) lehçeleri arasındaki ayrım iyice ortaya çıkmış, o dönemler Farsça’nın bir dialekti sanılan bu dilin özgün bir Hint - Avrupa dili olduğu da anlaşılmıştır.

Ermenice hakkında ansiklopedik bilgi

Hint Avrupa dil ailesinden bir dil olup, otuz sekiz harften oluşan alfabesi MS 5. yüzyılın başlarında piskopos
Hint Avrupa dil ailesi, Dünya'nın en büyük dil ailesidir. Yüzlerce dil ve lehçe içerir. Dünya'da 2,5 milyarı aşkın kişinin ana dili Hint Avrupa dil ailesine ait bir dildir. Avrupa'nın en büyük dilleri, Güney ve Batı Asya dilleri, Kuzey ve Güney Amerika ve Okyanusya
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
tarafından bulunmuş olup, Ermenistan’ın resmi dilidir.

Ermenice Hint-Avrupa Dilleri ailesi içinde bağımsız bir dal oluşturan bir dildir. Yukarı Fırat ve Aras havzasında MÖ 5. yüzyıldan itibaren varlığı kaydedilmiş ve MS 5. yüzyıldan itibaren Ermeni alfabesi ile yazılmaya başlanmıştır. Din adamı Mesrob Maşdots (y. 361-441) tarafından geliştirilerek günümüze dek kullanılan Ermeni alfabesi 38 harften oluşur.

Modern Ermenice yazı lehçeleri, İstanbul merkezli olarak gelişen Batı Ermenicesi ile, İsfahan'dan İran imparatorluğunun etki alanına yayılan Doğu Ermenicesidir. Ermenistan Cumhuriyetinin resmi dili Doğu Ermenicesidir. Batı ülkelerindeki Ermeni diasporası bünyesinde Batı Ermenicesi daha yaygın olmakla birlikte, son yıllarda Ermenistan Cumhuriyetinin kültürel etkisinin artmasıyla birlikte Doğu Ermenicesi giderek ön plana çıkmıştır.

Türkiye'de Ermenice, Ermeniler bir kısmı tarafından konuşulur. Boğaziçi Üniversitesi, 2008 Şubat ayında aldığı bir kararla, Ermenice'yi seçmeli dil yapmıştır.

Ermenice'den Türkçe'ye geçen sözcükler

  • Abur Cubur: Erm. abur yemek, özellikle sulu yemek, çorba < abril beslenmek Cubur kelimesi, anlam kuvvetlendirme amacıyla eklenmiştir.

  • Dudu : Erm. dudu yaşlı kadın, dadı ~ Fa. dādū → dadı

  • Hanut : Erm. xanuT dükkân

  • Haç : Fa. xaç, Erm. xaÇ 1. direk, kazık, düz ve uzun dal, 2. çarmıh

  • Pezevenk :Erm. pozavak fahişe çalıştıran, § poz fahişe (= Gürc pozi fahişe) + avak bey, sahip, baş.

  • Tekfur : Ar. tekfūr Rum veya Ermeni beyi ~ Erm. Takavor hükümdar § Tak taç (~ OFa tāg- → {taç1) + -avor -li, sahip

  • Bızdık: Erm. bzdig küçük, ufak, kısa < Fa. pest alçak, kısa

  • Murç : Erm. murc çekiç

  • Zangoç : Erm. jamgoÇ kilisede çan çalan görevli § jam saat (~ OFa jamān/zamānak → zaman) + goç çalan, çağıran < goÇel çağırmak

  • Pot : Erm. PoT kat, kırma, buruşuk

  • Dudu : Farsça: dudu, Türkçedeki hatun, hanım kelimeleri gibi bir ünvandır. Kelime aslen Farsça olup Türkçeye geçişi Ermeniceden değil Farsçadandır.

  • Pezevenk : Türkçeye geçişi Farsça pejvend kelimesinden olabilir ancak ermeniceden geçtiği daha meydandadır: pozavak. Pej: Fahişe vend: satmak, satan, satıcı

  • Örnek : Örnek kelimesinin kökeni hakkında net bir karar verilebilmiş değildir. Ermenicedeki orinag kelimesinden mi yoksa Türkçe örenek (örgü numunesi, tez: anlam genişlemesi ile her tür numune, misal yerine geçmiştir zamanla) kelimesinden mi geldiği tartışmalıdır. Kaldı ki, Prof. Hıraçya Acaryan'ın Ermenice Etymologioue Lugatında (Erivan, taşbasması, 1926, C.6, S. 1609 - 1613) ÖRNEK kelimesi Pehlevice (Farsça) olarak gösterilmektedir. Yani Ermenice kökenli bir kelime olmadığı yazılıdır. Bu bakımdan örnek türkçe bir kelimedir.

  • Çorak : Çorak ve Kurak kelimeleri Türkçedir, Çor: Hastalık, illet, dert, veba anlamında olup, Çorak hasta/hastalıklı demektir, Çorak toprak ile Kurak toprak arasındaki farkı herkes bilir. Çorak toprak hastalıklıdır, ne yaparsanız yapın bitki yetişmez ancak kurak toprak sadece kurumuştur, sulanınca verim alınır.

  • Araklamak : Türkçede araklamak olarak kullanılan sözde hızlı ve çabuk anlamındaki Ermenice arak ile ilişki yoktur. Araklamak fiilinin el çabukluğu, hızlılık gibi bir anlamı yoktur. Bu deyimin "Menfaat, sevab, karşılık" anlamlarındaki arak sözünden gelmiş olması çok daha muhtemeldir.

    19. yüzyılda Ermeni edebiyat dilinin de gelişmesiyle, Doğu (

    Ermenistan (Ermenice: Հայաստան, Hayastan, Hayq), Asya’nın batısında yer alan bir devlet. Kuzeyinde Gürcistan, doğusunda Azerbaycan, batısında Türkiye, güneyinde Nahçıvan ve İran yer alır. Güney Kafkas Dağları ile Karadeniz ve Hazar Denizi arasında kalan bölgede denize kıyısı olmayan bir ülkedir. Başkenti Erivan'dır.
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    Erivan) ve Batı (
    Ermenistan'ın başkenti.
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    İstanbul) lehçeleri arasındaki ayrım iyice ortaya çıkmış, o dönemler
    İstanbul, Marmara Bölgesi'nde il ve Türkiye'nin en büyük kenti. Tarih boyunca çeşitli imparatorluklara başkentlik yapan, 133 milyar dolarlık yıllık üretimiyle Dünyada 34. sırada yer alır. Türkiye'nin kültür ve finans merkezidir. İstanbul, 41° K, 29° D koordinatlarında yer alır. Marmara kıyısı ve İstanbul Boğazı (Boğaziçi) boyunca, Haliç'i de çevreleyecek şekilde Türkiye'nin kuzeybatısında kurulmuştur.
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    Farsça’nın bir dialekti sanılan bu dilin özgün bir Hint - Avrupa dili olduğu da anlaşılmıştır.

    Örnekler

  • Evet = Ayo (այո)

  • Hayır = Voch (ոչ)

  • Afedersiniz = Neroghoutioun (ներողութիւն)

  • Merhaba = Parev / Barev (բարեւ)

  • Lütfen = Hadjis (հաճիս) / Khndrem (խնդրեմ)

  • Teşekkür ederim = Shnorhagal em / Shnorhakal em (շնորհակալ եմ)

  • Çok teşekkür ederim = Shad Shnorhagal em / Shat Shnorhakal em (շատ շնորհակալ եմ)

  • Hoşgeldiniz = Pari yegar (բարի եկար) / Barov eq yekel

  • Allahaısmarladık = Tsdesoutioun / Tstesoutioun

  • Günaydın = Pari louys / Bari louys (բարի լոյս)

  • Tünaydın = Pari gesor / Bari or

  • İyi akşamlar = Pari irigoon (բարի իրիկուն, բարի'րկուն) / Bari yereko (բարի երեկոյ)

  • İyi geceler = Kisher pari (գիշեր բարի) / Bari gisher (բարի գիշեր)

  • Seni seviyorum = Yes kezee gu seerem (ես քեզի կը սիրեմ) / Yes sirum em qez

    Temel söz dağarcığı örnekleri

  • Evet =Ayo

  • Hayır =Voç

  • Gel =Egur

  • Afedersiniz = Neroğutyun

  • Merhaba = Parev

  • Teşekkür ederim = şnorhagal em

  • Çok teşekkür ederim =şad şnorhagal em

  • Hoşgeldiniz = Pari egak

  • Allahaısmarladık = Mnak parov

  • Günaydın = Pariluys

  • İyi akşamlar =Kişerpari

  • İyi geceler = Luyspari

  • Seni seviyorum =Kezi gı sirem(gor)
  • Ben de seni seviyorum =es al kezi gı sirem

  • nasılsın?=inç bes es

  • iyiyim sen nasılsın= ağeg em=(lav em), tun inç bes es

  • canım=hokis

  • benim adım levon=im anunıs Levon e

  • yaprak=derev

  • güvercin=kayçi

  • meryem ana=Merijem holtezelal

  • anlamıyorum=çem hasgınar(gor)
  • bilmiyorum=çem kider(gor)

  • saat kaç?=jamı kani e

  • ismin ne?=anunıt inç e

  • anne=mama

  • baba=huyrik

  • abla=kuyrik

  • anneanne/babaanne=yeye

  • burun=kitk

  • (gor) takısı yanlızca Türkiye'de yaşayan Ermeniler tarafından kullanılır.

    İlgili

  • Kökü itibarıyla dünyanın en eski dilleri arasında yer alan Farsça, milattan yediyüz yıl öncesine ait açık tarihi ve bin yıllık yazılı eserleriyle İran’ın köklü ve sağlam kültürünü komşu ülkelere kadar tanıtmıştır.
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    Hint-Avrupa Dil Ailesi

  • En büyük dil ailelerinden biridir. Tüm kıtalarında kullanılmakta olan bu aile dillerini konuşanların sayısı 2,5 milyar kişi civarındadır.
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    Ermeni alfabesi

  • Ermenice'nin yazıldığı 38 harfli alfabedir. Ermenistan'da, Ermeni diasporası|Diaspora'daki Ermeni okullarında, kiliselerde, gazetelerde kullanılır.


    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.

    Ermenistan

  • Ermenistan (Ermenice: Հայաստան, Hayastan, Hayq), Asya’nın batısında yer alan bir devlet. Kuzeyinde Gürcistan, doğusunda Azerbaycan, batısında Türkiye, güneyinde Nahçıvan ve İran yer alır. Güney Kafkas Dağları ile Karadeniz ve Hazar Denizi arasında kalan bölgede denize kıyısı olmayan bir ülkedir. Başkenti Erivan'dır.
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    Ermeniler

    Kaynaklar

  • Ermeniler, çoğunluğu Ermenistan'da olmak üzere başta Rusya ve ABD'de ve dünyanın çeşitli ülkelerinde yaşayan halka verilen ad. Yeryüzünde çeşitli ülkelere dağılmış 7 milyon civarında Ermeni bulunduğu sanılmaktadır. Ermenistan'daki Ermeni nüfusu resmi rakamlara göre 3 milyon civarındadır. Türkiye'deki Ermeni nüfusu çeşitli kaynaklara göre 35.000 ila 50.000 olup hemen hemen hepsi İstanbul ilinde yaşamaktadır.
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    Özhan Öztürk. Karadeniz: Ansiklopedik Sözlük. 2. Cilt. Heyamola Yayıncılık. Istanbul. 2005. ISBN 975-6121-00-9. (Sadece Tanım bölümü)

  • http://en.wikipedia.org/wiki/Armenian_language

  • http://tr.wikipedia.org/wiki/Ermenice

    id="Tp12" class="robots-nocontent">Türk folklorist, yazar (doğum 1968, İstanbul - )
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
  • Görüşlerinizin anında yayınlanabilmesi için Türkçe Bilgi'ye oturum açmalı yada üye olmalısınız. Diğer yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanır.

    Ermenice ile İlgili Yorumlar  

    Yorum Gönder

    Sadece konu ( Ermenice) ile ilgili faydalı olabilecek yorumlarınızı yazınız.
    Ad/Rumuz:

    Ansiklopedi Maddesi Adresi: Ermenice

    Turkcebilgi.com ve alt portallarında ve diğer servis sayfalarında yer alan tüm bilgiler, resimler, dokümanlar, haritalar, video görüntüleri ve diğer kaynaklar bilgilendirme ve eğlence amaçlıdır. Sitemizde yer alan bu bilgiler, doğru, güncel ve tam olarak düşünülmemelidir. Hukuki yada tıbbi açıdan yada diğer uzmanlık gerektiren hizmetlerden biri tarafından verilen, danışmanlık yada tavsiye niteliğindeki bilgiler ile bir tutulmamalıdır.

    Bu sitede yer alan makalelerin, yazıların ve yorumların sorumluluğu yazarlarına aittir. Telif hakkı ihlali yapıldığını düşündüğünüz sayfayı iletişim linkini kullanarak site editörlerine iletebilirsiniz.

    stat