Gilles Deleuze, 18 Ocak
1925'te
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Paris'te doğdu, 4 Ekim
Paris Fransa'nın başkenti ve Île-de-France bölgesinin merkezidir ve Seine nehri'nin üzerine kurulmuştur. Tüm dünyada anıtları, sanatsal ve kültürel yaşamı ile tanınmış olan Paris aynı zamanda dünya tarihinde önemli bir şehir olmakla birlikte, başlıca ekonomik ve politik merkezler arasında yeralmakta ve uluslarası taşımacılığın geçiş noktalarından birini oluşturmaktadır. Moda ve lüksün dünya başkentidir ve "Işık Şehir" (Ville de Lumière) diye de anılmaktadır.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
1995'te aynı yerde intihar ederek hayatına son vermiştir. Fransız filozof ve
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Michel Foucault,
Michel Foucault, 15 Ekim 1926’da Poitiers’de doğdu. Babası, oğlunun kendi kariyerini takip etmesini isteyen bir cerrahtı. Foucault, Saint-Stanislas Okulunu bitirdikten sonra, saygın bir okul olan Paris’teki 4. Henry Lisesi’ne girdi. 1946’da, daha önce sınavlarında başarısız olduğu École Normale Supérièure’e kabul edilen dördüncü öğrenciydi.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Jacques Derrida,
Jacques Derrida, 15 Temmuz 1930 El-Biar'da, ( Cezayir ) dogdu ; 8 Kasım 2004’te Paris’te öldü. Fransız bir filozof, edebiyat eleştirmeni ve Yapısökümcülük olarak bilinen eleştirel düşünce yönteminin kurucusudur.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Jean Baudrillard gibi önemli isimlerin yanı sıra
Jean Baudrillard, (1929 - ... ) ünlü Fransız düşünür. Postyapısalcı felsefe ve postmodernizm üzerine olan çalışmalarıyla ünlenmiştir.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
yapısalcılık-sonrası-teori'nin yani
postyapısalcı felsefe'nin öncü isimlerindendir. Dolayısıyla
Postyapısalcı felsefe, özellikle Fransa'da yapısalcılıktan sonra gelişmiş olan ve kaynağında yapısalcılık, fenomenoloji, varoluşculuk, Nietzscheci felsefe gibi felsefe geleneklerinin bulunduğu, köklü düşünce ve felsefe eleştirisiyle birlikte kendini gösteren felsefe geleneği postyapısalcı felsefe olarak adlandırılmaktadır.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
postmodern düşüncenin ya da felsefenin yetkin bir temsilcisi olarak anılır. Hem kişisel eserleri hem de
bkz. Postmodernizm
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Fellix Guattari ile ortak çalışmları postmodern düşüncenin teorik temelleri bakımından yetkin örnekler olarak ortaya çıkmıştır.
Hayatı
Deleuze Paris'de doğmuş ve hayatının büyük bir kısmını bu şehirde geçirmiştir. 1944'de Sorbonne Üniversitesi'ne kaydolmuştur.
Deleuze çeşitli liselerde 1957 yılında Sorbonne'da öğretim üyeliği pozisyonuna kadar öğretmenlik yapmıştır. 1956 yılında Denise Paul "Fanny" Grandjoun ile evlenmiştir.
1969 yılında Paris Üniversitesine atanmış ve 1987'de emekliye ayrılıncaya kadar da burada eğitim vermeye devam etmiştir.
Deleuze ömrünün son 25 yılında kalp rahatsızlığı çekmiş, son yıllarında buna dolaşım problemleri de eklenince yazma gibi en basit işlemleri bile yapamaz duruma gelmiş ve 1995 yılında kaldığı apartmanın penceresinden kendisini atarak intihar etmiştir.
Felsefesi
Deleuze’de öteki postyapısalcı düşünürler gibi, genel felsefe tarihinin eleştirisiyle çalışır, ve onu yeniden kurgular. Bu girişim, bilinen anlamda
Felsefe tarihi anlayışının yerlebir edilmesi anlamına gelir. Sabit bir varlık fikrini sorgular Deleuze ve özne-nesne ilişkileri üzerine kurulu kuramları devirmeyi amaçlar. Bir tür
Felsefe Tarihi, felsefenin mantık, epistemoloji, ontoloji, etik, estetik gibi altbölümlerinden birisidir.Genel olarak felsefe derslerinin başlangıcında verilir. Bunun temel nedeni, felsefe tarihinin içeriğiyle ilintilidir.Felsefe tarihi, felsefenin ne olduğunun tanımlanmasından, çeşitli felsefe ögretilerinin tarihsel yerlerinin ve öğretisel ayrımlarının belirlenmesine, ve bu öğretilerin felsefenin alt bölümleri açısından değerlendirilip ortaya konulmasına kadar çok yönlü ve çok boyutlu bir içeri
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Ayrım Felsefesi’dir Deleuz’un istedigi diyebiliriz. Başka bir değişle ise
olay ya da
oluş felsefesi sözkonusdur burada. Bu yepyeni bir
düşünmenin temelendirilmeye çalışılmasıdır.
Fellix Guatari ile birlikte yaptıkları çalışmalarda "
kök-sap " (rizom) kavramının ortaya çıktığı ve belirleyici bir rol oynamaya başladığı görülür. Kök-saplar birlik ve bütünlügü olmayan çokluklardır, ki Deleuze'un felsefesinde
çokluk önemli bir kavramdır. Sabit bir düzenleri sözkonusu degildir bu kök-sapların, ancak kök-sapın belli bir noktası başka bir nokta ile ilişkili olabilir. Şu ya da bu noktada kopmalar olabilir, kesintiler olabilir. Kök-saplar belli bir
yapıya ya da
köke bağlanmazlar Deleuze'un düsüncesinde. Dolayısıyla kök-sap, gerçekliğin temellük edilmesi anlamında bir model degildir, yalnızca belirli karşılaşmaların (olayların ya da oluşların) bilgisine dayalı bir düşünme girişimidir.
Felsefe tarihi içinde Deleuze’un ilgisini çeken düşünürler ilginc bir seyir gösterir.Örneğin başlıca olarak şunlar:
Stoacılar,
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
David Hume,
1711-1776 yılları arasında yaşamış olan ünlü İngiliz filozofu. Temel eserleri: Atreatise of Human Nature İnsan Doğası Üzerine Bir Deneme, An Enquiry concerning Human Understanding İnsanın Anlama Yetisi Üzerine Bir Soruşturma, Political Discourses Politik Konuşmalar, The Natural History Religion Dinin Doğal Tarihi, An Enquiry Concerning the Principles of Morals Ahlâkın İlkeleri Üzerine Araştırma
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Henri Bergson,
Fransız filozof. Sezgiciliğin kurucusudur. İnsan yaşamının başlangıçta yönlendirici bir atılımla sürekli gelişme süreci içinde olduğu görüşünü savunmuştur. Paris'te doğdu, gene orada Öldü. Yahudi kökenli Polonyalı bir baba ile İrlandalı bir annenin oğludur. Dokuz yaşına dek Londra'da kaldıktan sonra Paris'e döndü. Ortaöğrenimini Condorcet Lisesi'nde, sonra 1878'de Ecole Normale Superieure'de, yükseköğrenimini Yüksek Öğretmen Okulu' nda gördü.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Friedrich Nietzsche,
1844-1900 yılları arasında yaşamış olan ünlü Alman düşünürü. Temel eserleri: Die Fröchliche Wissenschaft Neşeli Bilim, Alsa Sprach Zarathustra Zerdüşt Böyle Buyurdu, Jenselts von Güt und Buse İyi ve Kötünün Otesinde, Zur Genealogie der Moral Ahlâkın Soykütüğü Üstüne, Der Wille zur Macht Güç istemi
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Leibniz ve belirgin olarak da
Gottfried Wilhelm von Leibniz (1 Temmuz, 1646'da Leipzig'de doğdu - 14 Kasım, 1716'da Hannover'da öldü). Alman felsefecisi, bilim adamı, matematikçi, diplomat ve kütüphaneci.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Spinoza. Bunların aralarında çok az düşünsel bağlantı noktaları vardır, buna rağmen Deleuze’un üzerinde değişik yönlerden etkileri sözkonusudur. Her biri belirli şekillerde felsefe yapmayı sorun etmiş kişilerdir bunalr ve felsefe dışına doğru çaba göstermişlerdir.
Felsefe yapmanın eleştirisi Deleuze’un ilgisini çeken noktadır, cünkü o soyut kuramlardan daha çok oluşun yaratıcılıgının düşünülmesinden yanadır. Dolayısıyla
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
İmmanuel Kant gibi filozoflar yoğun bir eleştirellikle değerlendirilir.
Deleuze, özgül terimler ve kavramlar üretir.Bunların her biri yine bağlamları itibariyle de özgül konumlara sahiptirler; bu bakımdan öteki postyapısalcılar gibi ve belkide çok daha fazla onun yazılarını anlamanın zorlukları vardır. Bir yanda Kant türü bir ussalcılığın eleştirisi bir yanda kuramsal bir donukluk anlamına gelen Hegelciliğin reddedilmesi Deleuzecu düşüncenin özelliklerini gösterir. "
Bergsonculuk " kitabında Hegel karşıtlığının çerçevesi görülür.
Deleuze’e göre
bedenler ve
olaylar her zaman şimdide (şimdiki-an'da) varolurlar ve bu nedenle Deleuze bir tür
bkz. Sezgicilik
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
geliştirmeye çalışır. Her eylem sonsuz bir oluşun parcasıdır, asla dil yoluyla belli bir özneyle bağlantılandırılabilecek bir nitelik arz etmezler.
Özne degil ama
Almanca Subjekt, Fransızca sujet, İngilizce subject, Latince subjectum Eski Türkçe fail, mevzu anlamında kullanılan felsefe kavramı ve kategorisi.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Beden kavramı Deleuzecu felsefede temel öneme sahiptir. Spinoza
da gerçek anlamda bedenin ne oldugunu kavramış bir düşünür olarak kabul edildiği için Deleuze tarafından hayli önemsenir.
Deleuze 1969 yılında psikanalizci ve siyasal eylemci Fellix Guattari ile tanışır.Bu tanışma onun düşüncesinde önemli bir uğrak olarak kabul edilmektedir.İkili bu andan itibaren birlikte derinlikli ve etkili ortak çalışmalara imza atmışlardır.
Felsefe Nedir? başlıklı kitap ikilinin
Felsefe hakkındaki fikirlerini vermektedir açık olarak.Buna göre felsefe bilimden ayrı olarak, kavramlar yaratmaktır, ama öyle ki ancak dışsal bir gönderme düzlemine ya da aşkın bir doğruluk mantığına dayanmaksızın.
Deleuze, felsefenin ötesinde sanat alanlarının pek çoğu üzerinede çalışmalar yapmıştır.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Margures de Sade,
Franz Kafka ve
Franz Kafka (3 Temmuz 1883 - 3 Haziran 1924), 20. yüzyılın ve Alman modern edebiyatının önde gelen yazarlarındandır. Yaşamı boyunca pek tanınmayan Kafka, yakın arkadaşı Max Brod'a verdiği vasiyetinde tüm yazdıklarının imha edilmesini rica etmişti. Fakat Max Brod, Kafka'nın Viyana'da ölümünün ardından aksi yönde hareket ederek elindeki eserleri yayımlamaya başladı. Kafka, ölümünden sonra da olsa, dünyaca ünlü bir yazar haline geldi.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Marcel Proust üzerine bilinen çalışmalarının ve
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Michel Tornuer'a yönelik göstedigi ilginin ötesinde müzik, resim, roman ve öykülere dair birçok makalesi sözkosudur. Deleuze’un geleneksel felsefeye karşı köksüz ve merkezsiz düşüncelerini en iyi ve açık olarak anlatacak kavramlar, yine kendi eseri olan "
yersizyurtsuzluk " ve "
Yersizyurtsuzluk, kavram olarak postmodernizmle birlikte öne çıkmış ve Postmodern felsefe'ler tarafından kuramsal alanda kavramsal statüye kavuşturulmuştur.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
göçebe düşünceler " kavramlarıdır.
Guattari ile ortak calışmaları
Kapitalizm ve Sizofreni
Kafka, Minör Bir Edebiyata Dogru,1975
Anti Oidupus, 1972
Köksap, (Rhizome), 1976
Bin Yayla, 1980
Felsefe Nedir?, 1991Deleuze’un diğer yapıtları
Deneycilik ve Öznellik, 1953
Kant'ın Eleştirel Felsefesi,1963
Ayrım ve Yineleme,1968
Anlamın Mantığı,1969
SinemaI:İmge-Devinim,1983
SinemaII:İmge-Zaman, 1985Türkçedeki çalışmaları
Kapitalizm ve Şizofreni, çev.Özcan Doğan, Araf yay.
Bergsonculuk, çev:Hakan Yücefer, Otonom yay.
Kafka, Minör Bir Edebiyat İcin, YKY.2003
Kant Üzerine Dört Ders, Öteki yay. 2003
Spinoza -Pratik felsefe-, çev.Ulus Baker, Norgunk yay.
Proust ve Göstergeler, çev:Ayşe Maral, Kabalcı yay.
Felsefe Nedir?, Guattari ile birlikte, YKY.
Müzakereler, çev:İnci uysal, Norgunk yay.
Perikles ve Verdi -François Châtelet'in Felsefesi, çev:Ali Akay, Bağlam yay.
İki KOnferans, Ulus Baker, Norgunk yay.Kaynaklar
#Postyapısalcılık ve postmodernizm, Madan Sarup, çev;Abdülbaki Güçlü, Bilim ve Sanat yay.
Deleuze'un düşünce dünyasını bazı yönleriyle tanımak için ayrıca bkz:
http://www.felsefeekibi.com/site/default.asp?PG=1428
Türkçe Genel Başvuru ve Bilgi Sitesi
Gilles Deleuze ile İlgili Yorumlar