Hatay

Hatay Türkiye'nin güneyinde yer alan il. 35°52' ve 37°04' kuzey enlemleri ile 35°40' ve 36°35' doğu boylamları arasında yer alır. İl toprakları, doğu ve güneyde Suriye sınırı, kuzeydoğuda Gaziantep, kuzey ve kuzeybatıda Adana, batıda ise İskenderun Körfezi ile çevrilidir. Trafik numarası 31'dir.

HATAY (türkçe) anlamı
1. Türkiye'nin Akdeniz Bölgesi'nde yer alan illerinden biri.

2014 yılı TUİK verilerine göre Hatay'ın nüfusu 1,519,836 kişidir. 2007 yılında 1,386,224 olan Hatay nüfusu, 2008 yılında 1,413,287, 2009 yılında 1,448,418 ve 2010 yılında da 1,480,571 kişi olmuştur.

Hatay hakkında bilgiler

Hatay'ın konumu
Hatay'ın konumu
Hatay Türkiye’nin güneyinde yer alan il. 35°52’ ve 37°04’ kuzey enlemleri ile 35°40’ ve 36°35’ doğu boylamları arasında yer alır. İl toprakları, doğu ve güneyde Suriye sınırı, kuzeydoğuda Gaziantep, kuzey ve kuzeybatıda Adana, batıda ise İskenderun Körfezi ile çevrilidir. Trafik numarası 31’dir.

İsminin kökeni

Osmanlı devrinde “İskenderun Sancağı” adıyla anılan bölge, Cumhuriyet devrinde Türkiye’ye katıldıktan sonra“Hatay” ismini almıştır. Hititlere “Hatti” denir ve bunlar da, Hatay bölgesine “Hattena” derlerdi. Araplar “Antakiye”, Selökitler ise Antiokheia demişlerdir.

Hatay ili

Osmanlı Devleti`nin 1516 yılında Memluklerden zapt ettiği Antakya, önce Halep`e bağlı bir sancak ve daha sonra kaza olarak yönetilmiştir. Bu dönemde Antakya, Asi Nehri ile Habib Neccar Dağı arasındaki dar ve meyilli alanda, 1, 5-2 km2`lik bir alan üzerine yerleşmiş orta büyüklükte bir şehirdi. Osmanlı Devleti`nin Hatay`daki hakimiyeti 1918 yılına kadar devam etti. Mondros Mütarekesinden sonra işgale uğrayan ve 1921 yılında Türkiye sınırları dışında kalan Antakya, İskenderun ve havalisinde İskenderun Sancağı adıyla bir yönetim kuruldu. 1938`de bu Sancak`ta kurulan "Hatay Devleti", Hatay Devlet Meclisi`nin aldığı kararla 29 Haziran 1939 tarihinde sona erdi, 23 Temmuz 1939`da "Hatay" adıyla bir vilayet olarak Türkiye`ye katıldı.

Türkiye`nin güney illerinden biri olan Hatay, Akdeniz`in doğu şeridinde 35 derece 52 dakika-37 derece 4 dakika kuzey enlemleri ile 35 derece 40 dakika-36 derece 35 dakika boylamları arasında yer alır. doğusunda ve güneyinde Suriye, batısında Akdeniz, kuzeybatısında Adana, kuzeyinde Osmaniye ve kuzeydoğusunda Gaziantep bulunur.

İl topraklarının yüzölçümü 5403 kilometrekare ve nüfusu 1997 sayımına göre 1. 192. 393 ve 2000 sayımına göre de 1. 256. 726 kişidir. nüfus artış hızı yaklaşık olarak %1. 2 dir. il topraklarının %46 sını dağlar, %33 ünü ovalar ve %20 sini platolar oluşturur.

İl topraklarının en önemli yükseltisini kuzey-güney hattında uzanan Nur Dağları (Gavur dağları ve Amanos dağları olarak da bilinir) oluşturur. Bu sıradağların en yüksek noktası ise Mığırtepe`dir (2240 m. ). Diğer önemli yükseltiler Ziyaret dağı ve Keldağ`dır (Arapça Cebel Akra` ya da latince Casius) (1739 m. ).

Hatay`ın en önemli akarsuyu olan Asi nehri (Orontes) Lübnan dağları ve Anti-Lübnan dağları arasındaki Bekaa vadisinde kaynayan akarsuların birleşmesiyle oluşur, Suriye topraklarından geçerek ilin güneydoğu sınırlarından girer ve Samandağ yakınlarında delta oluşturarak Akdeniz`e dökülür.

Amik ovası`nın orta kısımlarında yer alan Amik gölü 1970li yıllarda tamamen kurutulmuş ve tarıma açılmıştır. diğer önemli göller ise Gölbaşı ve Yenişehir gölüdür.

Amik Ovası ilin en önemli düzlüğüdür, bu topraklarda tarım oldukça gelişmiştir. diğer önmli düzlükler ise Dörtyol ovası, Arsuz, Payas, İskenderun ve Erzin ovasıdır.

İlin büyük kesimi Akdeniz ikliminin etkisi altındadır. ancak yükselti ve karasallığa bağlı olarak çeşitli farklılıklar da mevcuttur. genel olarak kışlar ılık ve yağışlı yazlar sıcak ve kurak geçer. yıllık yağış tutarı il merkezi Antakya`da 1173. 4 mm. , İskenderun` da 785 mm. dir.

Maden varlığı açısından önemli kaynaklara sahip olmamakla birlikte il genelinde krom, demir, bakır ve kurşun yatakları mevcuttur. ayrıca Yayladağı ilçesi yakınlarında ismi "Hatay Gülü" olarak bilinen renkli bir mermer türü çıkarılır.

İl merkezi Antakya olmakla beraber ilin en büyük kenti İskenderun`dur.

Hatay Türkiye`nin en önemli eski yerleşim yerlerinden biridir. Yapılan arkeolojik araştırmalarda milattan önce 100. 000 ile 40. 000 yılları arasına tarihlenen bulgulara ulaşılmıştır. İl toprakları ilk tunç çağından itibaren Akat beyliği ve M. Ö. 1800-1600 yıları arasında Yamhad krallığına bağlı bir beyliğin sınırları içerisinde yer almıştır. Daha sonra M. Ö. 17. yüzyıl sonlarında Hititler`in ve M. Ö. 1490 yıllarında Mısır`ın egemenliğine girmiştir. Ardından Urartular, Asurlular ve Persler`in egemenliğine girdi.

M. Ö. 300 yılında Antakya kurulmuş ve kent hızla gelişmiştir. kent M. Ö. 64 yılında Roma İmparatorluğu`na katılmış ve imparatorluğun Suriye eyaletinin başkenti olmuştur.

İl toprakları M. S. 638 yılında islam ordusu tarafından fethedilmiş, Emevi ve Abbasi egemenliğinde kalmıştır. Daha sonra 877 de Tolunoğulları`nın fethettiği topraklar sırayla Ihşitler ve Selçuklular tarafından yıkılan Halep merkezli Hamdanoğulları (Beni Hamdan) egemenliğine girdi. 969 yılında Bizans İmparatorluğunun topraklarına katılan il Haçlı seferleri sırasında da önemli rol oynamıştır.

Antakya Memluklar tarafınmdan Haçlıların elinden alınmıştır (18 Mayıs 1268). 1516`da Yavuz Sultan Selim bu toprakları ele geçirmiş ve Osmanlı dönemi başlamıştır.

I. Dünya Savaşının ardından Fransızların işgal ettiği il topraklarında 2 Eylül 1938`de günü Hatay Cumhuriyeti kurulmuştur. Cumhurbaşkanı Tayfur Sökmen, başbakanı Abdurrahman Melek, milli marşı İstiklal Marşı olmuştur.

23 Haziran 1939 yılında Türkiye`ye ilhak kararı alınmıştır.

İlin yüksek öğretim merkezi Mustafa Kemal Üniversitesi`dir. Çok uzun bir süre boyunca bir arada yaşamayı öğrenmiş etnik kökenleri, dinleri farklı birçok topluluğa ev sahipliğ yapan Hatay ili UNESCO barış kenti seçilmiştir.

Tarihi ve turistik mekanlar açısından da zengin olan ilde dünyanın ikinci büyük mozaik kolleksiyonunu barındıran Hatay Arkeoloji Müzesi bulunmaktadır.

Dünyanın ilk mağara kiliselerinden biri olan Saint Pierre Kilisesi hristiyanlarca hac yeri olarak kabul edilmekte ve her yıl burada 29 Haziran günü Katolik Kilisesince ayin düzenlenmektedir.

Hatay, Türkiye Cumhuriyeti`nin en kozmopolit illerinden birisidir. Çokkültürlü yapısını tarih boyunca kormumuş olan ilde aynı ulusa mensup birden fazla dini cemaat bile bulunmaktadır. En büyük nüfusa sahip Sünni Türkler`in yanında Alevi Türkler, Sünni ve Nusayri Araplar`ın yanında Hristiyan Ortodoks ve Hristiyan Protestan Araplar, Maruni Araplar, Fellah Araplar, Ermeniler ve diğer küçük topluluklar Hatay`ın çokkültürlü yapısının dinamiklerini oluştururlar.



İlçeleri



Antakya (Merkez ilçe), Altınözü, Belen, Dörtyol, Erzin, Hassa, İskenderun, Kırıkhan, Kumlu, Reyhanlı, Samandağ ve Yayladağı olmak üzere 12 ilçedir. Akdeniz`deki önemli bir liman şehri olan İskenderun ile merkez ilçe Antakya, ilin en büyük iki yerleşim yeridir.

Linkler







Liste - Türkiye'nin illeri

Adana | Adıyaman | Afyon | Ağrı | Amasya | Ankara | Antalya | Artvin | Aydın | Balıkesir | Bilecik | Bingöl | Bitlis | Bolu | Burdur | Bursa | Çanakkale | Çankırı | Çorum | Denizli | Diyarbakır | Edirne | Elazığ | Erzincan | Erzurum | Eskişehir | Gaziantep | Giresun | Gümüşhane | Hakkari | Hatay | Isparta | Mersin | İstanbul | İzmir | Kars | Kastamonu | Kayseri| Kırklareli | Kırşehir | Kocaeli | Konya | Kütahya | Malatya | Manisa | Kahramanmaraş | Mardin | Muğla | Muş | Nevşehir | Niğde | Ordu | Rize | Sakarya | Samsun | Siirt | Sinop | Sivas | Tekirdağ | Tokat | Trabzon | Tunceli | Şanlıurfa | Uşak | Van | Yozgat | Zonguldak | Aksaray | Bayburt | Karaman | Kırıkkale | Batman | Şırnak | Bartın | Ardahan | Iğdır | Yalova | Karabük | Kilis | Osmaniye | Düzce

İlgili konu başlıkları

  • Hatay sorunu
  • Hatay Sorunu ve Antlaşması
  • Hatay Devleti
  • Bu sayfa, online kullanıcı topluluğu tarafından oluşturulan ve düzenlenen özgür ansiklopedi projesi Wikipedia'nın Türkçe versiyonu Vikipedi'deki Hatay maddesinden faydalanılarak veya ilgili madde birebir kopyalanarak hazırlanmıştır. Bu makale, GNU Özgür Belgeleme Lisansı ilkeleri kapsamında, Vikipedi sitesi kaynak gösterilerek özgürce kullanılabilir.

    Hatay nerede?

    Hatay haritadaki konumu
    İlgili Konu Başlıkları Tümü

    Hatay Tarihi

    Hatay, Hititlerin bir toprağıydı Hitit imparatorluğunun yıkılışından az önce bu bölgede bağımsız bir Hitit devleti kuruldu. Başkenti Zencirli (Sam’al) olan bu devlet 150 sene devâm etti. M. Ö. 6. asırda Perslerin istilasına uğradı. Bilâhare Makedonya Kralı İskender, ...

    Hatay Coğrafi Bilgiler

    Fiziki yapıHatay topraklarının % 46’sını dağlar, % 20’sini yaylalar ve % 34’ünü ovalar kaplar. Üçte ikisine yakını dağlık sayılır. Dağları: Hatay’ın en önemli dağları Amanos Dağları’dır. Güneybatı-kuzeydoğu istikâmetinde İskenderun Körfezi kıyısına ...

    Hatay Ekonomisi

    Hatay’ın ekonomisi tarım, sanayi ve ticarete dayanır. Tarım: Hatay ilinin toprakları verimli olup, sulanan ekim alanları çoktur. Modern tarım aletleri yaygındır. Bu bakımdan çok çeşitli ve bol ürün alınır. Tahıl, sebze ve meyve ambarıdır. Buğday, arpa, pirinç, mercimek, ...

    Hatay Nüfus Ve Sosyal Hayat

    Nüfûsu: 1990 sayımına göre toplam nüfûsu 1.109.754 olup, 531.707’si İlçe merkezlerinde, 578.047’si bucak ve köylerde yaşamaktadır. Yüzölçümü 5.403 km2 olup, nüfus yoğunluğu 205’tir. Nüfus, Asi Nehri Vâdisi ile Kuseyr Yaylasında toplanmıştır. Örf ve âdetler: ...

    Hatay Ilçeleri

    Hatay’ın, biri merkez olmak üzere on iki ilçesi vardır. Merkez: 1990 sayımına göre toplam nüfûsu 284.195 olup, 123.871’i ilçe merkezinde, 160.324’ü köylerde yaşamaktadır. Merkez bucağına bağlı 25, Harbiye bucağına bağlı 9, Hıdırbey bucağına bağlı 19, Serinyol ...

    Hatay Sorunu Ve Antlaşması

    Hatay Sorunu ve Antlaşması Hatay'ın Türkiye ya da Suriye sınırları içine alınmasına ilişkin olarak ortaya çıkan sorun ve Türkiye'nin Suriye'nin mandateri olan Fransa ile yaptığı anlaşma (23 Haziran 1939). TBMM, Fransa ile imzaladığı Ankara İtilafnamesinde ulusal sınırlar ...

    Hatay Müzesi

    Hatay Müzesi'nin Tarihçesi M.Ö. 4 binden itibaren zamanımıza kadar her devrin çeşitli kültür ve tarihi vesikalarını bünyesinde toplayan Hatay'da ilk kez 1932 yıllarında bilimsel kazılara başlanmıştır. Çalışmaların henüz ilk yıllarında bulunan çok sayıdaki eserlerden ...

    Hatay Sorunu

    1936 yazından itibaren patlak veren Sancak (Hatay) Anlaşmazlığı, esasen bir türlü bir düzene girememiş olan Türk-Fransız ilişkilerinde yeni bir buhran doğurdu. Türkiye ile Fransa arasında 20 Ekim 1921'de imzalanan Ankara Antlaşması ile, Suriye sınırları içinde bırakılan ...

    Hatay Cumhuriyeti

    Hatay Devleti (Fransızca: État du Hatay, Arapça: دولة هتاي Devlat Hatay), İskenderun Sancağı'nın 7 Eylül 1938'de bağımsızlığını ilan etmesi ile kurulmuş olan Türk devleti. 29 Haziran 1939 günü devletin yasama organı olan 22 üyesi Türk olan 40 üyeli Hatay Devleti ...

    Altınözü, Hatay

    Altınözü, Hatay'ın güneydoğusunda yer alan, Suriye ile sınırı olan ilçelerindendir. Bağlı 4 beldesi ve 41 köyü vardır. İlçenin merkez nüfusu 5.352, belde ve köylerle birlikte toplam nüfus 59.167'dir (2000 nüfus sayımı, kaynak→www.hatay.gov.tr).

    Antakya, Hatay

    Antakya, (Diğer dillerde Antiochia, Antioch, Antioche, Antiochië, انطاكيّة) Hatay ilinin merkez ilçesidir. Türkiye`nin en güneydeki il merkezidir.

    Belen, Hatay

    Belen, Hatay ilinin 12 ilçesinden birisidir. Önemli bir merkez olan İskenderun'a çok yakındır.

    Dörtyol, Hatay

    Hatay`ın ilçelerindendir. İskenderun`un kuzeyinde yer alır; ilçe merkezi, Akdeniz kıyısına yakındır. Türkiye`de narenciye üretimi (özellikle ``Dörtyol mandalinası``) ile ünlüdür.

    Erzin, Hatay

    Hatay ilinin bir ilçesidir. Osmaniye il Merkezine 23, Dörtyol ilçesine 15 ve İskenderun ilçesine 45 km mesafede, E-5 karayolu, Toprakkale-İskenderun demiryolu ve yine Toprakkale-İskenderun TEM otoyolunun kesiştiği istasyondan,7 km’lik yolu kat ederek küçük ilçeye ulaşılır.