iklim

İklim bir yerdeki hava koşullarının geniş bir zaman ve bölge üzerinde hesaplanan ortalamasına denir. İklim'i inceleyen bilim dalına Klimatoloji denir. Bir bölgedeki iklimi belirleyen unsurlar, sıcaklık, rüzgar, havadaki nem , basınç,ve bunların gün ve yıl içinde nasıl değiştiğidir.

IKLIM (türkçe) anlamı
1. yeryüzünün herhangi bir yerinde
2. atmosferin olaylarının ortaklaşa gerçekleştirdikleri etkilerin uzun yılların ortalamasına dayanan durumu.
3. ülke
4. diyar
5. manevi çevre
gönül ülkesi.
IKLIM (türkçe) anlamı
6. 1 . Yeryüzünün herhangi bir yerinde hava olaylarına bağlı olarak gerçekleşen etkilerin uzun yılların ortalamasına dayanan durumu
7. abuhava
8. 2 . eski dilÜlke
9. diyar
10. Geceleri çalışmak
11. gündüzlerinin çok sıcak olduğu iklimlerde alışılmış manzaralardandır.- R. H. Karay.
IKLIM (türkçe) anlamı
12. (Yunanca). - Bir ülke ya da bölgenin ortalama hava durumunu belirleyen meteorolojik olayların tümü. -Erkek ve kadın adı olarak kullanılır.
IKLIM (türkçe) ingilizcesi
1. adj. climatic
2. n. climate
3. clime
4. region
5. sky
IKLIM (türkçe) fransızcası
1. climat [le]
IKLIM (türkçe) almancası
1. n. Klima

Iklim hakkında bilgiler



Türkiye'de görülen iklimler
Türkiye'de görülen iklimler
İklim, yeryüzünün bir kesiminde veya tamamında, belli bir zamanda gelişen atmosfer olaylarının (hava şartlarının) istatistiki ortalaması. Alınan ortalama; günlük, aylık, mevsimlik, yıllık veya daha farklı devreleri kapsayabilmektedir. Halk dilinde iklim denilince bir yerin yıllık hava şartları ortalaması anlaşılmaktadır.

Günlük hava şartları ortalaması ele alınınca buna iklim değil, hava durumu denilmektedir. Hatta aylık hava şartları ortalamasına bile iklim denilmemesi uygun olmaktadır. İklim bir bölgenin hava şartlarını çok yüzeyden alır. Çünkü; bir bölgede o bölgenin iklim özelliklerine uygun olmayan, yani yazılanlara ters düşen hava şartları aylarca hatta yıllarca hüküm sürebilir. Mesela Türkiye'nin en soğuk, kışları çok uzun ve sert, yazları kısa ve serin olan ili Erzurumda, kışın hiç kar yağmadığı, hava sıcaklığının 0°Cnin altına düşmediği seneler olmuştur.

Bu sebeple iklim, önce de belirtildiği gibi belli bir dönemdeki hava şartlarının ancak ortalamasıdır.

Bölgede hava şartları uzun zaman aynı şekilde ortalamaya paralel seyredeceği gibi tam zıddı da olabilir. Bir yerin iklimi şu karakterdedir denilince, yapılan rasatların ortalaması şu karakterdedir demektir. Fakat genelde ölçülen iklime uygundur.

Bir yerin iklimine tesir eden faktörler şunlardır:


Türkiye'de yıllık sıcaklık dağılımı haritası
Türkiye'de yıllık sıcaklık dağılımı haritası
Isı: Isıdan kasıt, güneş ışınlarının sözkonusu bölgeye, dik mi yoksa başka bir açı altında mı tesir ettiğidir. Bunun yanında ayrıca bulutlar da ısıyı etkilerler. Denizler: Bilindiği gibi deniz kıyısındaki bölgelerde sıcaklık değişmesi fazla olmaz. Bunun sebebi denizlerin karalara nazaran daha geç ısınıp daha geç soğumasıdır. Ayrıca sıcak ve soğuk su akıntıları da iklimi etkiler.

Rakım: Yüksek noktalarda havanın yoğunluğu çok azdır. Havanın yoğunluğunun az olması, güneş ışınlarının burada tutulamaması dolayısıyla sıcaklık düşmesine sebep olur.

Hava akımı: Sıcak ve soğuk havaların yer değiştirmesi de iklimi önemli ölçüde etkiler.

Nemlilik: Havada devamlı bulunan rutubet yükseklere çıkınca soğur ve yağmur olarak yağar.

Klimatoloji konusunda araştırma yapan Demertonne ve W.Kiper iklimleri şöyle sınıflandırmışlardır: Ekvator iklimi: Çok sıcaktır, bol yağış alır, yıllık sıcaklık farkı yok denecek kadar azdır. Ekvator ve çevresini etkisi altına alır, alçak basınç altındadır.

Kurak iklim: Denizden uzak bölgelerde görülür, devamlı yüksek basınç altındadır. Çok az yağış görülür. Kurak iklim, step ve çöl iklimi olmak üzere ikiye ayrılır.

Yazları yağışlı tropikal iklim: Ekvator iklimi ile kurak iklim arasındaki iklimdir. Sıcaklık, bazan ekvator iklimini de geçer, fakat sürekli değildir. Savan iklimi de denilmektedir.

Muson iklimi: Muson rüzgarlarının tesiriyle Güneydoğu Asyada görülen bol yağışlı iklimdir. Yıllık sıcaklık farkı fazla değildir. Alcak basınç tesirindedir.

Kışları yağışlı alt tropikal iklim: Bir diğer adı da Akdeniz iklimidir. En beğenilen iklimdir. 30°-40° paralelleri arasında etkilidir. Yıllık sıcaklık farkı çok değildir. En çok kış aylarında yağış alır. Sıcaklık yaz aylarında daha fazladır.

Ilımlı iklimler: Bunlar ılımlı Okyanus ve ılımlı kara iklimleridir. Okyanus iklimi daha çok deniz kenarlarında etkilidir. Sıcaklık 10°-20° arasında değişir. Ilımlı kara iklimi ise iç bölgelerde görülür ve kışları çok soğuk yazları ise çok sıcak geçer.

Soğuk iklimler: Yılın en sıcak ayı ortalaması 0°Cnin altındadır. Yağmur az olup yazın ve baharda kar erimeleri olur. Bir diğer şekli de kutupaltı iklimine benzeyen daha sert ve kar erimesi az, buz iklimidir.

İklimi etkileyen birçok faktörler

Bir bölgenin denize yakınlığı



Dünyada görülen iklim tipleri
Dünyada görülen iklim tipleri
Denize yakın yerlerde mevsimler arası sıcaklık farkı daha azdır ve iklim daha yumuşaktır.Bunun nedeni denizin ılımanlaştırıcı etki özelliğine sahip olmasıdır.Denizlerin ılımanlaştırıcı etkisi dağların uzanış yönüyle de ilgilidir.Dağların denize paralel uzandığı yerlerde deniz etkisi iç kesimlere fazla gitmez. Karasal bölgelerde ise mevsimler arası ve gece - gündüz sıcaklık farkları daha fazladır. Buna sebep ise havadaki nem oranıdır.

Bir Bölgenin Enlemi

Enlem derecesi arttıkça güneş ışınlarının yüzeye vurma derecesi azalır ve daha soğuk bir iklim hüküm sürer. Ekvator'dan kuzeye ya da güneye gidildikçe ortalama sıcaklık azalır. Aynı zamanda, mevsimler arası sıcaklık farkı artar. Tropikal bölgelerde genelde sadece bir ya da iki mevsim görülür. Bunlar sıcaklık farkı ile değil de yağış ve nem ile ayırt edilir. Türkiye gibi ılıman ülkelerde ve daha soğuk iklimin görüldüğü ülkelerde dört mevsim görülür.

Bir bölgedeki dağlar ve diğer fiziki faktörler

Dağlar da iklimlerin oluşmasında rol oynar. Ülkemizin Ege kıyılarında görüldüğü gibi dağlar denize dik uzanıyorsa kıyıda egemen olan iklim iç kesimlerde de egemenliği sürdürür. Eğer dağlar Karadeniz ve Akdeniz bölgelerinde de olduğu gibi kıyıya paralel uzanıyorsa kıyıda egemenlik süren iklim iç kesimleri etkileyemez. Bu nedenle İç Anadolu Bölgesi'nde karasal iklim görülür.

Dünya'da görülen iklim tipleri

Dünya üzerinde görülen iklim tipleri:
  • Ekvatoral İklim
  • Savan İklimi
  • Kutup İklimi
  • Çöl İklimi
  • Okyanusal İklim
  • Karasal İklim
  • Tundra İklimi (Kutupaltı İklim) = Soğuk İklim
  • Akdeniz İklimi = Ilık İklim
  • Muson İklimi = Sıcak İklim
  • Karadeniz iklimi


Türkiye'de İklim Çeşitleri

Türkiye’de üç ana iklim tipi görülür:

İklimin insan ve çevre üzerindeki etkileri

  • İnsanların;
– Yeryüzüne dağılışlarını,
– Ekonomik faaliyetlerini,
– Yiyecek ve giyeceklerini,
– Fizyolojik gelişimlerini,
– Karakterlerini,
– Kültür faaliyetlerini, etkiler.
  • Endüstrinin dağılışını etkiler.
  • Konut tipini ve malzemesini etkiler.
  • Ulaşım faaliyetlerini etkiler.
  • Turizm faaliyetlerini etkiler.
  • Tarım faaliyetlerini etkiler.
  • Tarım ürünleri çeşitliliğini etkiler.
  • Toprak oluşumunu ve verimlilik derecesini etkiler.
  • Yeryüzü şekillerinin oluşumunu etkiler.
  • Bitki örtüsü çeşitliliğini etkiler.
  • Göllerin oluşumunu ve göl sularının kimyasal özelliğini etkiler.
  • Akarsu debilerini ve rejimlerini etkiler.
  • Hayvan türleri ve dağılışını etkiler.
  • Dış kuvvetlerin etki alanlarını ve dağılışını etkiler.
  • Kayaların çözülme türünü belirler.
  • Erozyonu etkiler.
  • Kalıcı kar sınırı yükseltisini etkiler.
  • Denizlerin tuzluluk oranlarını etkiler.


İlgili Konu Başlıkları Tümü

Iklim Bilimi

İklim bilimi ya da klimatoloji, atmosfer içerisinde meydana gelen hava olayları ile yeryüzünde görülen iklim tiplerini inceleyen bilim dalı.

Meksika - Iklim Ve Tabi Kaynaklar

İklim Meksika tropikal bölgede yer alır, iklimi (alçak kesimlerde, Yucatan Yarımadası) sıcak ve nemli olup, yüksekliğe bağlı olarak değişiklikler arzeder. 750 ilâ 900 m’den daha alçak tropikal arâziler sıcak bölgeyi meydana getirmekte olup, bu yerlerde yıllık sıcaklık ...

Karaman Iklim Ve Bitki örtüsü

Egemen olan iklim yapısı, genelde yazları sıcak ve kurak; kışları soğuk ve kar yağışlı olan karasal iklim yapısıdır. Yani, İç Anadolunun temel iklim yapısı, burada da görülmektedir. Ancak, ilin batı ve güneyinde, Orta Toros Dağları'nın Göksu ve kolları tarafından derin ...

Avrupa Kıtası Iklim Tipleri

Avrupa'da coğrafi enleme ve denizlerin etkisine bağlı olarak sıcaklık ve yağışın değiştiği çok farklı iklim tipleri görülür. Avrupa ikliminin başlıca özelliği ılıman olmasıdır. Kuzeyde az bir alan hariç, tamamı orta iklim kuşağında yer alır.

İKLİM KUŞAKLARI

Dünyanın çeşitli bölgelerini içine alan ayrı ayrı sıcaklıktaki yerlerin meydana getirdiği genel iklim alanları. İklim kuşakları ...

İklim Değişikliği Hipotezleri

Kutuplardaki buzdağları ile ilgili çalışmalar bize, atmosferdeki karbondioksit yoğunluk seviyesinin son 420 bin yılın en yüksek seviyesinde...

İklim Değişikliğinin Avrupa Ve Akdenizdeki Etkisi

İklim değişikliğinin Avrupa’daki çevresel etkilerine gelince, dünya nüfusunun büyümediği, sosyo-ekonomik gelişimin durakladığı ve sanayileşmiş...

Küresel Iklim

Küresel iklim, bugüne kadar tam açıklık getirilmemiş bir kavramdır, ama kabaca anlatmak gerekirse, dünya atmosferi`nin ve gezegen yüzeyi`nin tümü`nün ortalama ısı, yağmur, yel aşırılığı ve benzer niteliklerini ifade etmesi amaçlanmştır. Bu anlatım, iklim değişkenliğini ...

Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli

Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli, (İngilizce: Intergovernmental Panel on Climate Change, kısaca IPCC), Birleşmiş Milletler'in iki örgütü Dünya Meteoroloji Örgütü ve Birleşmiş Milletler Çevre Programı tarafından 1988 yılında insan faaliyetlerinin neden olduğu iklim ...

İklim Tipleri

Dünya’da İklim ve Doğal Bitki Örtüsü, Dünya’da Görülen İklim Tipleri

Türkiye'de Iklim Tipleri

Türkiye kuzeydeki orta iklim tipleriyle, güneydeki subtropikal iklim tipleri arasında, geçiş bölgesi diyebileceğimiz orta iklim kuşağı içindedir. Ilıman iklimlerin etkili olduğu bir kuşakta bulunmakla birlikte, yüzey şekillerinin çeşitliliği, deniz düzeyine göre yükseklik, ...

Ekvatoral Iklim

Ekvator çevresinde, 0° - 10° Kuzey ve Güney enlemleri arasında görülür. Yıllık ortalama sıcaklık 25°C dolayındadır. Yıllık sıcaklık farkı 2 - 3°C yi geçmez. Yıllık yağış miktarı 2000 mm den fazladır.