Isim

Aynı cinsten olan ve karıştırılabilme ihtimali yüksek olan canlı-cansız, somut, soyut varlıkların hepsine birden verilen çeşitli harf ve hattâ rakamlardan oluşan kelimelerdir.

ISIM (türkçe) anlamı

1. ad
2. kişi
insan.

ISIM (türkçe) anlamı

3. 1 . Ad.
4. 2 . Kişi
5. insan
6. Biz eskidikçe yaşlarımız yirmiden yirmi bire
7. yirmi birden yirmi ikiye bastıkça yeni yüzler
8. yeni isimler katılıyor aramıza.- Y. Z. Ortaç.
9. 3 . gramerCanlı ve cansız varlıkları
10. duygu ve düşünceleri
11. çeşitli durumları bildiren kelime
12. ad
13. Atasözü
14. deyim ve birleşik fiiller
15. isim koymak
16. isim vermek
17. isim yapmak
18. ismi çıkmak
19. ismi geçmek
20. ismi gibi bilmek
21. ismini cismini almak
22. ismini cismini bilmemek
23. ismi var cismi yok
24. ismiyle cismiyle

ISIM (türkçe) ingilizcesi

1. [ISIM]n. soot
2. black
3. smut
4. n. name
5. title
6. denomination
7. noun
8. substantive
9. appellation
10. character
11. designation
12. forename
13. given name
14. moniker
15. first name
16. record
17. repute
18. n. work
19. job
20. things to do
21. business
22. trade
23. affair
24. function
25. working
26. activity
27. assignment
28. commerce
29. dealing
30. mission
31. doings
32. employment
33. gig
34. handiwork
35. metier
36. stint
37. task
38. occupation
39. pursuit
40. profession
41. post

ISIM (türkçe) fransızcası

1. nom [le]
2. substantif [le]

ISIM (türkçe) almancası

1. n. Benennung
2. Deklination
3. Hauptwort
4. Name
5. Nomen
6. Substantiv
İsim, Arapça'dan Türkçe'ye geçmiş bir sözcüktür. Türkçesi addır. İsimler, canlı-cansız, somut-soyut varlık veya olayların hepsini ayrı ayrı karşılayan kelimelerdir. Bir başka deyişle, bir olgu veya kavramdan farklı olan her bir olgu veya kavramın o olgu veya kavramdan ayrı olarak tanımlamaya yarayan bir ismi vardır. Ahmet, uçak, sayı, Rudolf, kırmızı, saat, akrostiş, fare sözcükleri birer isimdir.Dil bilgisinde bazen isim sözcüğü fiil ve edat olmayan sözcükleri tanımlamak için de kullanılır; sıfat, zarf, zamir gibi gruplar bu sınıflamada isim soylu sözcük olarak kabul edilir.

Türkçede isimler genel olarak kabul edilen dört farklı şekilde sınıflandırılırlar: Varlıkların Oluşlarına Göre, Varlıklara Verilişlerine Göre, Varlıkların Yapılarına Göre, Varlıkların Sayılarına Göre.

Varlıkların oluşlarına göre isimler

Varlıkların oluşlarına göre isimler iki ayrı ana grupta incelenirler; bunlar soyut ve somut isimdir.

Soyut isim

Soyut isimler veya mana isimleri klasik tanımla beş duyu organlarıyla algılanamayan, zihinsel veya somut olarak ispatı mümkün olmayan kavramları karşılayan isimlerdir. Sevgi, saygı, Allah, inanç, korku, yiğitlik, aşk gibi.

Somut isim

Somut İsimler veya madde isimleri beş duyu organları ile algılanabilen, somut olarak varlığının ispatı yapılabilecek kavram ve olguları tanımlayan isimlerdir.

Makas, kâğıt, ip, kalem,bulut,rüzgar,insan gibi. Kimi kaynaklarda eylemlerin isimleri (gülmek ağlamak v.b.) bu sınıfa alınırken, bazı kaynaklarda ise bu isimler "İş ve hareket isimleri" adı altında ayrı bir grupta incelenmektedir.

Varlıkları verilişlerine göre isimler

Varlıkları verilişlerine göre isimler iki farklı grupta incelenirler; bunlar özel ve cins isimlerdir.

Özel İsim

Özel İsimler birebir aynısı veya tam bir benzeri olmayan varlıkları veya kavramları karşılayan isimlerdir. Özel isimlerin ilk harfi daima büyük yazılır. Örneğin aslan, şahin, deniz kelimeleri bilinen genel varlıkları karşıladıkları hâlde, kişi ismi olan Aslan, Şahin, Deniz kelimeleri bu isimli tek bir kişi için kullanıldıklarından genel anlamlarından sıyrılıp özel isim olurlar.Özel isimlerin görevleri;

  • İnsan ve diğer canlıların ayırt edici tanımlarını karşılar; Ahmet, Mustafa, Ülkü, Karabaş, Sarıkız gibi.
  • İnsan topluluklarının tanımlarını karşılar; Türk, Acem, Kayı, Kazak, Avşar gibi.
  • Ülke ve Şehirlerin ayırt edici tanımlarını karşılar; Ankara, Lüksemburg, Vietnam, Washington, İstanbul gibi.
  • Bir yere ait yerşekillerini karşılar; Uludağ, Erciyes Dağı, Kızılırmak, Hazar Denizi, Ege Denizi v.b.
  • Basılı bir yayına ait tanımları karşılar; Newsweek, Bilim ve Teknik, Le Monde v.b.
  • Resmi ve özel kurum ve kuruluş tanımlarını karşılar; Sabancı Holding, Tema Vakfı, Mehmetçik Vakfı v.b.


Cins isim

Cins isimler, aynı cinsten olan varlık,kavram veya olguların birini, bir bölümünü veya tamamını karşılayan isimlerdir. Odun, ağaç, açy, kereste, masa, saat gibi. Cins isimler özel isimlerin aksine; çoğu kişinin aklında aynı görüntüyü (imaj) canlandırır; Örneğin Ali ismi Ali adında birini tanımayan bir kişi için anlam ifade etmezken, koyun ifadesi çoğu kişinin zihninde aynı varlığa karşılık gelir. Bu anlamda cins isimler daha genel bir anlma belirtirler. Cins isimlerin görevleri;
  • Canlıların genel tanımlarını karşılar; İnsan, kuş, sürüngen, amip, v.b.
  • Eşyaların tanımlarını karşılar; Masa, sandalye v.b.
  • Mekan ve yön tanımlarını karşılar; Oda, sınıf, kuzey, odunluk, sol v.b.
  • Sayıların tanımlarını karşılar; On, yedi, otuz v.b.
  • Akrabalık adı olur; Teyze, nine, amca gibi
  • Mana isimlerinin hepsi bu kapsama girer; saygı, ihtiras, cesaret v.b.vb


Yapılarına göre isimler

Yapılarına göre isimler üç ayrı grupta incelenir; Basit İsim, Türemiş İsim, Birleşik İsim

Basit isim

Yapı olarak kök hâlinde bulunan isimlere Basit İsim denir. Un, sıra, kına, ağaç, saat gibi.



Kaynak

Bu sayfa, online kullanıcı topluluğu tarafından oluşturulan ve düzenlenen özgür ansiklopedi projesi Wikipedia'nın Türkçe versiyonu Vikipedi'deki Isim maddesinden faydalanılarak veya ilgili madde birebir kopyalanarak hazırlanmıştır. Bu makale, GNU Özgür Belgeleme Lisansı ilkeleri kapsamında, Vikipedi sitesi kaynak gösterilerek özgürce kullanılabilir.

Önceki Paylaşımlar