Kadife

Kadife Dokunurken hammadde liflerinin dokuma yüzeyini belirli uzunlukta kaplayacak şekilde bırakılması ile ona güzel bir görünüş verdiren yumuşak kumaş. Bu kumaş naylon, yün, pamuk reyon veya ipekle dokunur. Eski kadifelerin çoğu ipek ve pamuktan dokunurdu. Atkı ve çözgüsünün ipek ve pamuk olmasına göre de kadifeler değişirdi.

Daha ziyade Afrika ve doğuda kullanılan kadifelerin yapımı ilk çağlara kadar uzanmaktadır. İslam dininin temel kitapları ilk peygamber ve ilk insan hazret-i adem’den beri insanların dokuma sanatını bildiğini ve bunu Allahü tealanın gönderdiği kitaplardan öğrendiğini bildirmektedir. Bu bakımdan bir dokuma çeşidi olan kadifelerin de insanlar tarafından kullanılması çok eskidir. Doğuda yapılan bu kumaş zamanla batıya girmiş; giyim eşyası ve döşemelik olarak kullanılmıştır.

Türk giyiminde asırlar boyunca vazgeçilmez bir kumaş olan kadifenin, Özellikle 15 ve 16. yüzyıllarda Bursa, Bilecik, Aydos’ta en güzelleri dokunurdu. Bursa, ipekli kadifelerin dokuma merkezi olup kumaşlar, dünyanın en değerli giyim eşyalarında kullanılırdı. İstanbul, kadife ticaretinin merkeziydi.

Bursa kadifeleri tezyinatı yönünden İran, İtalya ve İspanya kadifelerinden daha sade ve daha sağlamdı. Türk kadifelerindeki renk, sadelik, zarafet, hatlardaki uygunluk dünyada birinci derecede idi. On altıncı yüzyılın sonlarına doğru Bursa’da yüz civarında kadife tezgahı vardı. Bunlar Avrupa’nın yanında Çin’den, İran’dan sipariş alıyorlardı. Zamanla gerileyen kadife sanayii 19. yüzyılda iyice durakladı. Bu arada kumaş dokuma için açılan Hereke dokuma fabrikasında kadifenin çeşitleri de dokunmuştu. Günümüzde tekstil sanayinin en güzel örnekleri dokunan fabrikalarda çeşitli kadife kumaşlar imal edilmektedir. Memleketimizde dokunan kadife kumaşlar, Avrupa piyasasında kolayca rekabet etmektedir.

Osmanlılar zamanında her esnaf topluluğunun şeyhi bulunduğu gibi, kadife esnafının da şeyhi vardı. Buna “yiğitbaşı” denirdi. Yiğitbaşılar dokumayı yapan ustalar arasından seçilirdi. Bunların vazifesi kumaşları dokunurken kontrol etmek, kalitesiz malın çıkmasına müsaade etmemek, piyasa araştırması yaparak uygun fiyatı bulmaktı. Kadife dokumanın merkezi sayılan Bursa’da, Cumartesi günleri bu işle uğraşanlar şimdiki Setbaşı denilen yerde toplanırlar, burada ham madde, imalat ve satış piyasaları hakkında aralarında görüşmeler yaparlardı.

Türkler, eskiden diğer kumaşlar gibi el ile dokunan kadifelerden, kaftan, ceket, şalvar, yelek, cepken, entari yaparlardı. Günümüzde ise her çeşit giyim eşyası ve döşemecilikte kullanılan kadifeler; fitilli, kordlu veya desenli olarak da dokunulmaktadır.

Kaynak: Rehber Ansiklopedisi
Bu konuyu tüm sitede arat