En genel anlamı içinde, sermayenin, genel temel üretim aracı oldu­ğu ekonomik sistem veya üretim tarzı için kullanılan genel terim.

Kapitalizm (Felsefe) hakkında bilgiler

En genel anlamı içinde, sermayenin, genel temel üretim aracı oldu­ğu ekonomik sistem veya üretim tarzı için kullanılan genel terim.

Bir üretim tarzı ya da ekonomik sistem olarak kapitalizmi belirleyen en temel özel­likler şöyle sıralanabilir: 1- Üretim araçları­nın özel mülkiyeti ve denetimi. 2- Ekonomik faaliyetin kar elde etmek amacıyla yapılma­sı veya özel karın teşebbüs faaliyetinde başlıca saik olması. 3- Söz konusu ekonomik fa­aliyeti düzenleyen bir pazarın varlığı. 4- Karın, sermaye sahiplerine ait olması. 5- Üreticilerin, kullanmak amacıyla değil de, satmak amacıyla üretmek durumunda olma­ları. 6- Değişim biriminin belli bir zaman karşılığı parasal ücret olması. 7- Sistemdeki temel değişim aracının para olup, 8- üretim sürecinin üretim araçlarına sahip bulunan kapitalist ya da onun adına yöneticisi tara­fından denetlenmesi. 9- Sermaye birikimin­de borç/kredi kullanılırken, mali kararlar üzerinde tam bir denetimin bulunması, ve nihayet, 10- sermayedarlar arasında rekabet.

Kökeni, feodalizm içinde tüccar sermayenin ve dış ticaretin büyümesi olgusuna geri götürülen kapitalizmin birinci evresi, on beşinci yüzyılla on sekizinci yüzyıl arasında kalan ticari sermayenin evresi olarak bilinir. Buna karşın, ikinci evre olan endüstriyel evre, sanayi devrimi adı ile bilinen ve enerji kullanan makinelerin ortaya çıkışı ve gelişimiyle başlayan evredir. Kapitalizmin gelişiminde bundan sonra gelen evre, tekelci kapitalizm olup bu evrenin başlangıç tarihi ikinci sanayi devriminin gerçekleşmesiyle büyük ölçekli endüstriyel süreçlerin ortaya çıktığı 20.yüzyılın başlarıdır.

Kapitalizm aynı zamanda, belli bir sosyal adalet öğretisiyle bireysel haklar anlayışını içeren bir ideoloji olarak görülmüştür. Buna göre, kapitalizm ideolojisi gelir ve refah düzeyiyle ilgili eşitsizliklerin, bireylerin ekonomik faaliyetlere yaptıkları farklı katkıların toplumsal bakımdan adil olan karşılıkları olduğunu savunur. Söz konusu ideoloji, kapitalist toplumun var oluşu ve sağlıklı gelişimi için, belli bir takım hak ve özgürlüklerin gerekli olduğunu iddia eder. Buna göre, örneğin bireyler devletin keyfi iktidarından korunup, aynı devlet bireylerin ekonomik çıkarlarını, mülkiyet hakkını savunmak ve ticari sözleşmelerin geçerliliğini teminat altına almak suretiyle korumalıdır.

İlgili Konu Başlıkları Tümü

Kapitalizm

Kapitalizm Anamalcılık, Sermayecilik, Serbest Piyasa Ekonomisi, Serbest Girişinin Ekonomisi adlarıyla da anılır. Avrupada feodalizmin çöküşünden bu yana egemen olan ekonomik sistem. Liberal sistem, serbest ticaret, karma ekonomi deyimleri de kapitalizmi belirtir. Kapitalist ekonominin ...

Emperyalizm (Felsefe)

Gelişmiş ülkelerin zayıf ya da az gelişmiş ülkeleri ekonomik, politik ve kültürel bakımdan baskı altında tutması, onları hakimiyeti altı­na alması süreci ya da işlemi.

Felsefe Listesi

Felsefe: felsefe biçimleri, tanımları veya düşünce akımlarını alfabetik sıraya göre listeler.

İran

İran (Farsça: ایران ), resmî adı İran İslam Cumhuriyeti (Farsça: جمهوری اسلامی ایران ) / Jomhuri-ye Eslāmi-ye Irān, Güneybatı Asya'da ülke. Güneyde Fars Körfezi ve Umman Körfezi, kuzeyde ise Hazar Denizi ile çevrilidir.

Faydacılık

Jeremy Bentham (1748-1832) ve James Mill (1773-1836) tarafından geliştirilen ve daha sonra J. S. Mill’ce işlenip geliştirilen bir ahlak ve siyaset felsefesi.

Martin Luther King

Dünya genelinde şiddet karşıtı ve ırksal eşitlik görüşleriyle tanınmaktadır ve 1964 yılında Nobel Barış Ödülü'nü kazanmıştır. Ayrıca, 1977 yılında, ölümünden

Asya Tipi üretim Tarzı

Toplumsal üretim ve bunun yeniden üretimi dünyadaki bütün topluluklar için farklı iki ana yoldan gelişmiştir. Bu yollardan bir tanesi klasik yoldur ve Avrupa'ya ve Japonya'ya özgü bir yapısı vardır; bu yapıya göre avrupada toprak beyleri kendi denetimi altındaki bölgede toprağın ...

Eleştirel Teori

Yirminci yüzyıl düşüncesinde, Frankfurt Okuluyla birleştirilen toplumsal analiz tarzı.

Frankfurt Okulu

Almanya’da 1920’li ve 1930’lu yıllarda ortaya çıkan Frankfurt Okulu’nun menşei, Marksizmin ya da her türlü tahakkümü eleştirmek ve ortadan kaldırmak gibi pratik bir niyetle tasarlanmış bir kuramın kapsamını neyin oluşturduğu tartışmasından bağımsız değildir.

Felix Guattari

Çağdaş ünlü Fransız psika­nalist, Freudçu Marksist düşünür. La Revolution molecu1aire [Moleküler Devrim] L’Incanscient Machinique [Makine Bilinçdı­şı] gibi eserlerin yazarı olan Quattari, esas Deleuze‘le birlikte yaptığı ortak araştırma­larla ve onunla beraber kaleme ...

Postmodernite

Postmodernite (diğer söyleniş biçimleriyle post-modernite ya da postmodern durum) postmodernizmin toplumsal ve kültürel yansımalarını ifade etmek için kullanılan bir terimdir. Bu terim, 20. yüzyıl sonu ve 21. yüzyıl başlarında yaşanan hayatın eşsiz niteliklerinin bir sonucu olan ...

Aşık Veysel

Aşık Veysel Şatıroğlu (1894 - 1973), 1894'te Sivas'ın Şarkışla ilçesine bağlı Sivrialan köyünde dünyaya geldi. Babası 'Karaca' lakaplı, Ahmet adında bir çiftçidir. Veysel'in doğduğu sıralar, çiçek hastalığı Sivas yöresinde etkisini çok şiddetli gösteriyordu. Çiçek ...

Theodor Wiesengrund Adorno

Kakmacılık tarihin çok eski devirlerinde de vardı. Kullanılan mobilyalara basit süslemeler yapılmış ve tekâmül ederek zamanımıza kadar gelmiştir. Ağaçtan hazırlanan işleri süslemek için çeşitli madenlerle, sedef, fildişi, bağa (kaplumbağa kabuğu), renkli ağaçlar ve kemik ...