Andıç'ı bir de ben yazayım

İsmet Berkan
İsmet Berkan tüm makaleleri
Radikal Gazetesi'ndeki tüm makaleleri
Sanıyorum tartışmayı bir kez daha Nazlı Ilıcak başlattı, haftalık televizyon programında konuk ettiği Sabah gazetesi (ve Etibank) eski sahibi Dinç Bilgin'e tarihe 'andıç vakası' diye geçen olayı da sordu.

Dinç Bilgin'in samimi açıklamalarının ardından her şey çorap söküğü gibi geldi, 'andıç'a maruz kalan gazeteciler haklı olarak konuyu ele aldılar, bu arada dönemin Sabah gazetesi yöneticisi Ergun Babahan'ın yazıları konuya yeni boyutlar getirdi.

Önce isterseniz hatırlamayanlar için olayı yazmaya çalışayım...

PKK'nın üst düzey yönetici ve 'Parmaksız Zeki' kod adlı komutanlarından Şemdin Sakık'ın Kuzey Irak'ta önce Barzani güçlerine sığınması ve ardından Özel Kuvvetler'in düzenlediği bir operasyonla Türkiye'ye getirilmesi, PKK'yla savaşta çok önemli bir aşamayı oluşturdu.

Şemdin Sakık hemen sorguya alındı ve Sakık'ın itirafları konusu basında haklı bir gazetecilik yarışına neden oldu. Neredeyse bütün gazeteciler, Sakık'ın komutasında gerçekleşen ve 33 erin soğukkanlı biçimde öldürüldüğü Bingöl katliamı konusunda söylenenlerin peşindeydi.

Ancak o ortamda iki büyük gazeteye, Hürriyet ve Sabah'a bir ifade parçası Ankara'dan sızdırıldı. Bu ifadeye göre Şemdin Sakık o sıralar ikisi de Sabah'ta yazan Cengiz Çandar ve Mehmet Ali Birand ile İnsan Hakları Derneği yöneticisi Akın Birdal'ın PKK'dan para aldıklarını söylemişti.

Sabah'ın bu haberi nasıl değerlendirip birinci sayfasına nasıl koyduğunu Ergun Babahan yazdı. Birand da Çandar da bu haber yüzünden işlerinden oldular, kalemleri ellerinden alındı. Akın Birdal ise bir suikast teşebbüsünde ağır yaralandı, hâlâ bu saldırının izlerini üzerinde taşıyor.

Şemdin Sakık'ın bu 'itiraf'larının yayımlanmasının üzerinden fazla uzun bir süre geçmemişti ki bombayı Radikal patlattı. Bugün Hürriyet gazetesinin hafta sonu eklerinde gazeteciliğini sürdürmekte olan Ersin Kalkan, o zaman Radikal adına Şemdin Sakık'ın savcılık ifadesinin tam metnini ele geçirdi ve biz de Radikal'de bu ifadeyi tereddütsüz tam metin yayımladık. İfadede ne Çandar'ın, ne Birand'ın ne de Birdal'ın adı geçiyordu.

Yani, meslektaşlarımızın işlerini kaybetmesine neden olan, Akın Birdal'ın neredeyse hayatını kaybetmesine yol açan provokasyon, tamamen uydurmaydı!

Daha sonraki dönemde, o zamanlar milletvekili olan Nazlı Ilıcak ısrarlı fikri takibiyle bütün bu olayın Genelkurmay Başkanlığı Psikolojik Harekât Dairesi'nce planlanan ve dönemin Genelkurmay İkinci Başkanı Orgeneral Çevik Bir'in yazılı onayıyla yapılan bir kandırmaca operasyonu olduğunu belgeleriyle ortaya çıkarttı.

O zaman bu çeşit operasyonların adını da öğrendik: 'Andıç.' Çünkü bu kelime, altında Çevik Bir'in imzası bulunan belgenin başlığında yer alıyordu.

Bu olay, sadece Türk basın tarihine değil, modern Türkiye tarihine de kara harflerle geçti bile.

Olayda bilerek isteyerek rol alanlar olduğu gibi bilmeden ve farkında olmadan rol üstlenenler de oldu. Bunların bir kısmı pişmanlıklarını belirttiler, özürler dilediler, bazı başrol oyuncuları ise hiç sahneye çıkmadılar.

Ben kendi adıma bu komplonun ortaya çıkmasında Radikal'in çok ama çok önemli bir rol oynadığını düşünüyorum. Bu tartışmalar sürerken hatırlatmak istedim.

İsmet Berkan tarafından yazılan bu makale, 16 Mayıs 2006 Salı günü yayınlanan Radikal Gazetesindeki köşe yazısıdır.