Ekonomi AKP'yi erken seçime zorlar mı?

bu durum geçici mi, kalıcı mı?

Herkesin kafasındaki soru bu.

Diyelim ki yaşamakta olduğumuz durum, uluslararası piyasalardaki likidite çekilişinden kaynaklanan geçici bir durumdur, acaba dalgalanma durulduğunda Türkiye'ye eskisi kadar sıcak para gireceğini ve doların

fiyatının yeniden 1.35 YTL düzeyine gerileyeceğini biliyor muyuz?

Diyelim ki uluslararası piyasalardaki likidite daralması kalıcıdır, o zaman Türkiye doların bu seviyesiyle ne olur?

Evet Allah'tan kamu maliyesinde işler iyi gidiyor. Allah'tan devletin iç borçları çevirememesi gibi bir durumla karşı karşıya değiliz.

Bu anlamda, yaşadığımız ekonomik gelişmeler geçmişte yaşadığımız

krizlerden çok farklı.

Ama yine de, doların fiyatının birkaç ay içinde yüzde 26'dan fazla değerlenmesi, yani TL'nin devalüe olması basit bir dalgalanma olarak görülemez. Bu durumun ciddi ve can yakıcı sonuçları olacaktır.

O sonuçların bir bölümü bazılarımız için 2001'in geri gelmesi anlamına gelecek.

Açıklamaya çalışayım:

Türkiye, geçen yıl 20 milyar dolarlık makine ve teçhizat yatırımı yaptı. Bu yatırımların büyük bir bölümü yurtdışından bulunan kredilerle yapıldı. Türk özel sektörü, esas olarak da orta boylu işletmeleri bugün böylesine büyük bir kredi riskinin altındalar. Doların fiyatının artması bütün bu işletmeleri hiç beklemedikleri bir riskin altına sokuyor.

Elimizdeki veriler, bu risk altındaki işletmelerin ne kadarının ihracat yapan ne kadarının ise iç pazara hitap eden firmalar olduklarını söylemeye yeterli değil.

Bu riskin tamamı ihracat yapan şirketlerin üzerinde bile olsa, doların kurundaki artış yine de kredi riski taşıyan bu işletmelerin aleyhine işleyecektir.

Önümüzdeki dönemde bu çeşit işletmelerin el değiştirmeye başladığını veya 'Kayseri yaklaşımı yapalım', 'Kahramanmaraş yaklaşımı yapalım' türü borç ödeme planları yapma taleplerinin yükselmeye başladığını görebiliriz.

İstisnasız her sektörde şu anda kemer sıkma toplantıları yapılıyor, içine girilen 'dalgalanma' ortamında maliyetleri azaltmanın yolları aranıyor.

Hepimiz biliyoruz, bunun ilk yollarından biri maalesef işçi çıkartma. Yakında çeşitli sektörlerde işçi çıkarmalar başlayacak, belki başladı bile.

Sadece bu da değil. Sabit gelirli işlerde çalışıp TL maaş alanların alım güçlerinde ciddi bir erime başladı bile. Enflasyondaki artış malum, kur artışının enflasyona hiç etkisi olmayacağını kimse söyleyemez, yani gelecekte enflasyon daha da artacak, belki yılı iki haneli rakamlarda tamamlayacak.

Alım gücündeki bu azalış hemen tüketici güven endekslerine yansıdı bile. Daha az tüketim yapılması, ekonominin yavaşlaması anlamına gelecek. Yavaşlamanın bedeli yine şirketlere ve onların çalışanlarına çıkabilir.

---

Bu çizdiğim karanlık tablo, Adalet ve Kalkınma Partisi'nin önümüzdeki dönemde seçmen kaybetmesi anlamına gelebilir.

Hükümetin dün alelacele sıcak parayı Türkiye'ye çekmek için vergi sıfırlaması dahil bazı tedbirlere başvurması, bu karanlık senaryoların Ak Parti'de de konuşulmaya başlandığının bir göstergesi kabul edilmeli.

Üç yılın ekonomik kazanımlarının kaybedilmesi tehlikesi, iktidar partisini bir baskın erken seçime zorlayabilir.

Erken seçim ülkedeki siyasi gerilimi azaltıcı bir etki de yapabilir esasen ama daha önemlisi Ak Parti'nin işine gelebilir.

Sıcak bir yaz geçireceğimiz şimdiden belli oldu bence.

Biz gazetecilik yapıyoruz, siz de yapın Radikal'in dünkü Ali Dibo manşetinde adı geçen Kanal 7 televizyonunun haberle ilgili açıklamasını sayfalarımızda okuyacaksınız. Allah aşkına elinizi vicdanınıza koyup bir bakın, bu açıklama haberimizi doğruluyor mu? Yalanlıyor mu? Kanal 7 yönetimi haberle ilgili açıklamasında konuyla hiç ilgisi olmayan birtakım şeyleri gündeme getirerek kendince 'saldırı'ya geçiyor. Burada söz konusu olan ihale şartnamesinde bir şirketin ismi verilmeden ama bütün özellikleriyle tarif edilip edilmediği. Aydın Doğan'ın girdiği, kazandığı veya kazanamadığı kamu ihalelerinde buna benzer bir tek durum var mı? Biz Radikal'de gazetecilik yapıyoruz, bu haber de bir gazetecilik ürünü. Kanal 7'ye de gazetecilik yapmasını tavsiye ederim.

İsmet Berkan tarafından yazılan bu makale, 23 Haziran 2006 Cuma günü yayınlanan Radikal Gazetesindeki köşe yazısıdır.