Başta aşk olmak üzere hemen her konuda yazılabilen bir halk edebiyatı nazım türüdür. Çoğunlukla 7 heceli dört dizelik bir bend'den meydana gelir. Dört mısradan ibaret bağımsız şiirlerdir. Ancak beş, altı ve yedi mısralı mani'lere de rastlamak mümkündür. Ama dizeleri 4-5-8-10-14 heceli kalıplarla söylenmiş

Mani (Edebiyat) hakkında bilgiler

Başta aşk olmak üzere hemen her konuda yazılabilen bir halk edebiyatı nazım türüdür. Çoğunlukla 7 heceli dört dizelik bir bend'den meydana gelir. Dört mısradan ibaret bağımsız şiirlerdir. Ancak beş, altı ve yedi mısralı mani'lere de rastlamak mümkündür. Ama dizeleri 4-5-8-10-14 heceli kalıplarla söylenmiş maniler de vardır. Birinci, ikinci dördüncü dizeler birbirleriyle kafiyeli, üçüncü dize serbesttir. Yani kafiye dizilişi aaxa`dır. Aaaxa düzeninde maniler de var. İlk iki dize hazırlık dizeleridir. Son iki dize ile anlam bağlantısı yoktur. Asıl anlatılmak istenen son iki dizede verilir. Bir çok mani çeşidi vardır. En çok kullanılanlar düz ya da tam mani, kesik mani, cinaslı mani, yedekli mani, artık mani`dir.

Maniler, daha ziyade terrennüm edilmek üzere düzenlenirler. Genellikle birinci ve ikinci mısralar, üçüncü ve dördüncü mısralarda ifade edilen duygu ve düşünceyi hazırlayan, şiirin kafiye ve musiki yönünü tamamlayan doldurma mısralardır. Bazı manilerde ilk mısra, sadece kafiyeyi belirten tek kelimeden ibarettir. Böyle manilere ayaklı mani adı verilir. Bu manilerde cinaslı kafiye çok kullanılır. Kafiyeleri cinaslı kelimelerden meydana gelen manilere cinaslı maniler denir. Söyleyeni belli olmadığı için maniler Halk Edebiyatı'nın anonim eserleri arasında yer alır. Genellikle aşk ve nefret konularım işlerler.

Kafiye örgüleri, birinci ikinci ve dördüncü mısralar birbiri ile kafiyeli, üçüncü mısra ise serbesttir. Şematik olarak göstermek icap ederse aaba şeklinde belirtmek gerekir. Milletimizde yaygın bir mani söyleme geleneği vardır. Bu gelenek hala canlılığını korumaktadır.

  • Düz Mani: Yedişer heceli dört dizeden oluşur. Kafiyeleri çokluk cinassızdır.
  • Kesik mani: Birinci dizesi 7 heceden az, anlamlı ya da anlamsız bir sözcük grubu olan maniler. Bu kesik dize sadece kafiyeyi hazırlar. Eğer meydan ve kahvehanelerde söylenen ve ilk dizeleri "aman aman" ünlemi ile doldurulan manilerse bunlara İstanbul manileri denir.
  • Cinaslı mani: Kesik manilerde eğer kafiye cinaslı ise bunlara cinaslı mani denir.
  • Yedekli mani: Düz maninin sonuna aynı kafiyede iki dize daha eklenerek söylenen maniler. Cinaslı kafiye kullanılmaz, birinci dizeleri anlamlıdır. Yedekli maniye artık mani de denir.
  • Deyiş: İki kişinin karşılıklı söylediği manilerdir. Soru yanıt şeklinde düzenlenir. Bir başka kişinin ağzındanmış gibi aktarıldığı şekilleri de vardır.


  • Mani:
* Karanfil oymak oymak
  • Olur mu yare doymak
  • Yare doydum diyenin
  • Caizdir boynun vurmak


  • Ayaklı Mani:
*Bağ bana
  • Bahçe sana bağ bana
  • Değme zincir kar etmez
  • Zülfün teli bağ bana


Yukarıdaki mani'de ilk mısra sadece kafiyeyi meydana getiren "bağ bana" kelimesinden ibarettir. Kafiyesi önceden belirtildiği için bu maniye ayaklı mani denir.

  • Cinaslı mani:
*Hey oynayan yavrular
  • Ağaçta kuş yavrular
  • Ellerin derdi biter
  • Benim derdim yavrular.


Açıkça görüldüğü gibi yukarıdaki manide kafiyeyi meydana getiren "yavrular" kelimesi her mısrada değişik manalarda kullanılmıştır. Birinci mısrada "çocuklar" manasına kullanılan "yavrular" kelimesi, ikinci mısrada "yavrulamak" dördüncü mısrada ise "çoğalmak" karşılığı olarak kullanılmıştır. Kafiyelerinin bu özelliği dolayısıyla bu mani'ye cinaslı mani denir.





mani örnekleri:

  • toprağında tasında
  • benleri var arkasında
  • sen bahar içindesin
  • bense ömrün kışında


  • yurek kepce ben kazan
  • sen olma boyle sazan
  • kendini iyi pisir
  • odundan olmaz lazan


  • bobrek tasi kan aglar
  • bagirsak keman aglar
  • ben kendimi kasarim
  • kabiz olmus ben aglar


  • al entarim asılsın
  • karagözlüm nasılsın
  • ikimizin sevdası
  • gazeteye basılsın


  • bunu yazan bir böcek
  • elbet bir gün ölecek
  • ama bu sayfadakiler
  • hiç silinmeyecek
İlgili Konu Başlıkları Tümü

Mani

Bir din-inanç olan "Mani", Halk edebiyatı türü olan "Mani", ALLAH C.C.'ün doksandokuz güzel ismin birisidir "Mani", Psikolojik rahatsızlıklar sınıfına girmektedir "Mani"

Edebiyat Terimleri

Edebiyat terimleri, edebiyatla ilgili tartışmalarda, sınıflandırmalarda, eleştirilerde, şiir ya da roman gibi yazın yapıtlarının çözümlemelerinde kullanılan terimlerdir.

Artık Mani

Düz manilerin sonuna uyakları aynı olan iki dize daha getirilerek yapılan manilerdir. Yedekli mani de denir.

Mâni (edebiyat)

Mâni, başta aşk olmak üzere hemen her konuda yazılabilen bir halk edebiyatı nazım türüdür. Arapça kökenli bir kelimedir.

Mani Dini

"Mani dini" ya da "maniheizm" 3`ncü yy.`da Pers İmparatorluğu`nda Mani tarafından kurulan ve kısa sürede hızla büyük bir coğrafyaya yayılan bir din.

Türk Edebiyat Tarihi

Türk edebiyatı tarihi, Türklerin kültür değişimlerine göre üç ana grupta incelenir:• İslamiyetten Önceki Türk Edebiyatı• İslam Etkisindeki Türk Edebiyatı• Batı Etkisindeki Türk EdebiyatıElbette bu üç grubu kesin hatlarla birbirinden ayırmak mümkün değildir. Çünkü ...

Roman

Roman olmuş veya olması muhtemel olayların anlatıldığı uzun yazılardır. İlk örneklerini 15.y.y. da Fransız yazar Rabelais vermiştir. Ancak asıl niteliklerini Romantizm ve Realizm akımları döneminde kazanmıştır. Roman belli bir olay etrafında gelişir ve olaylar ...

Basın

BASIN Alm. Presse, Fr. Presse, İng. Press. Günlük, haftalık, aylık, yıllık gibi belirli veya belirsiz aralıklarla yayınlanan her türlü ceride (gazete), mecmua (dergi), salname (yıllık), broşür ve benzeri yayınların hepsi, matbuat. Bu tür yayınların muhtevasını, haber ve fikir ...

Dağıstan

Dağıstan Cumhuriyeti Rusya Federasyonu'na bağlı bulunmaktadır. 3 renkli olan Dağıstan Cumhuriyeti bayrağının üst kısmındaki yeşil şerit İslamiyeti, ortadaki mavi şerit Hazar Denizi ile gökyüzünü, alttaki şerit ise dostluğu sembolize etmektedir. Dağıstan Cumhuriyeti marşı ...

Nazım

Dizmek sıralamaktır. Edebiyatta, sözün ölçülü ve ahenkli olarak söylenmesine denir. Nazım ölçülü ve ahenkli olarak söylenmiş veya yazılmış sözlerin genel adıdır. Bu bakımdan nazım ile şiir arasında fark vardır. Her şiir bir nazımdır, ama her nazım şiir olmayabilir. ...

Yavuz Sultan Selim

Yavuz Sultan Selim Osmanlı sultanlarının dokuzuncusu, İslam halifelerinin yetmiş dördüncüsü. Sultan İkinci Bayezid'in oğlu olup, annesi Dulkadirli ailesinden Aişe Hatundur. 1470 yılında Amasya'da doğdu. Şehzadeliğinde, devrin alimlerinden mükemmel bir tahsil ve terbiye gördü. ...

Folklor

Genel olarak halk bilgisi manasına gelir. Halk geleneklerini adetlerini, inançlarını, efsanelerini, türkülerini edebiyatlarını inceleyen, herhangi bir toplulukta yaşayanların örf ve adetlerini araştırıp, o topluluğun yaşayışını, duyuş ve düşünüşünü anlatmaya çalışan ...

Batılılaşma

Batılılaşma Batı'nın bilimde, fende, uygulamada, sanatta, imar ve refah vasıtalarında bulduklarını öğrenmek, yapmak ve bunlardan faydalanmaya çalışmak. Yaklaşık 200 yıldır Türkiye'nin kalkınma macerası ve devrimlerin itici gücü Batılılaşma olmuştur. Olumsuz bir anlamı da ...