mitoloji

Mitoloji, belirli bir uygarlığa ya da dinsel geleneğe özgü inançları, uygulamaları, kurumları ya da doğa olaylarını açıklamak amacıyla görünüşte gerçekten yaşanmış olayları aktaran, ama özellikle ayin ve törenlerle bağlantılı, çoğunlukla kökeni bilinmeyen ve en azından kısmen geleneğe dayanan söylenceler toplamına verilen genel isimdir.

MITOLOJI (türkçe) anlamı
1. mitleri
2. doğuşlarını
3. anlamlarını yorumlayan
4. inceleyen bilim.
5. bir ulusa
6. bir dine
7. özellikle yunan
latin uygarlığına ilişkin mitlerin,efsanelerin tümü.
MITOLOJI (türkçe) anlamı
8. 1 . Mitleri
9. doğuşlarını
10. anlamlarını yorumlayan
11. inceleyen bilim:
12. Tezini mitolojiden hazırlayan gözlüklü bir delikanlı.- H. Taner.
13. 2 . Bir ulusa
14. bir dine
15. özellikle Yunan
16. Latin uygarlığına ait mitlerin
17. efsanelerin bütünü:
18. Yunan mitolojisi.-
MITOLOJI (türkçe) ingilizcesi
1. n. mythology,
MITOLOJI (türkçe) fransızcası
1. mythologie [la]
MITOLOJI (türkçe) almancası
1. n. Mythologie

Mitoloji hakkında bilgiler

Mitoloji, belirli bir uygarlığa ya da dinsel geleneğe özgü inançları, uygulamaları, kurumları ya da doğa olaylarını açıklamak amacıyla görünüşte gerçekten yaşanmış olayları aktaran, ama özellikle ayin ve törenlerle bağlantılı, çoğunlukla kökeni bilinmeyen ve en azından kısmen geleneğe dayanan söylenceler toplamına verilen genel isimdir.

Söylenceler, olağan insan yaşamının dışında kalan, ama onun temelini oluşturan örnek olay ve durumlar ile tanrıların ya da insanüstü yaratıkların eylemlerini anlatır. Bu olağandışı olaylar, tarihsel zamanın bütünüyle dışında, genellikle yaratılışın başında ya da Tarih öncesinin ilk dönemlerinde geçer. Söylenceler ayrıca insan davranışı, kurumları ve evrensel durumlar için geçerli modeller sunar.

Söylence özelliklerine başka edebiyat türlerinde de rastlanır. Doğanın ya da insan toplumu ve yaşamının çeşitli yönlerinin kökenini ya da nedenlerini açıklayan öyküler buna örnektir. Peri masalları da olağanüstü yaratıkları ve olayları konu alır, ama bunlar söylencelerin bağlayıcılığından yoksundur. Söylenceler gibi bağlayıcılık ve gerçeklik savı taşıyan destanlar ise belirli tarihsel ortamları yansıtırlar. Çağdaş mitoloji araştırmaları, 19. yüzyıl başlarında romantik akımla birlikte başladı. Ama söylence yorumlarının tarihi çok daha eskilere gidiyordu. Eski Yunan'da felsefenin etkisi, söylencelerin alegorik biçimde yorumlanmasına ya da örneğin söylence tanrılarının gerçekte yalnızca büyük kişiler olduğunu vurgulayan Euhemerus'un (ü. İÖ 300) tarihsel indirgemeciliğine yol açtı. 19. yüzyılda karşılaştırmalı filolojinin gelişmesi ve 20. yüzyıldaki etnolojik buluşlar, söylenceler bilimi olacak mitolojinin ana ilkelerini belirledi. Romantiklerden bu yana bütün mitoloji araştırmalarında karşılaştırmalı yaklaşım ağırlığını korudu. Wilhelm Mannhardt, Sir James Frazer ve Stith Thompson folklor ve mitoloji temalarım derleyip sınıflandırmak amacıyla bu yöntemi uyguladı. Bronislaw Malinowski, söylencenin ortak toplumsal işlevleri yerine getirme biçimleri üzerinde durdu. Claude Levi-Strauss ve öteki yapısalcılar ise dünyadaki bütün söylenceler arasındaki biçimsel bağ ve örüntüleri araştırdılar.

Sigmund Freud, simgesel iletişimin yalnızca kültürel tarihe değil, insan ruhunun işleyişine de bağlı olduğunu ileri sürdü. Freud böylece tarihselliği aşan, biyolojik bir insan kavramı ortaya attı ve söylenceleri bastırılmış düşüncelerin anlatımr olarak yorumladı. Carl Jung "kolektif bilinçdışı" ile ondan türeyen ve genellikle söylencelerle kodlanan arketipler kuramıyla tarihselliği aşan ruhbilimsel yaklaşımı geliştirdi. Alman ilahiyatçı Rudolf Otto ve din tarihçisi Mircea Eliade gibi bazı araştırmacılar, söylencelerin dindışı kategorilere indirgenemeyen, bütünüyle dinsel olgular olarak anlaşılması gerektiğini ileri sürdüler. Söylence ve ayin okulu olarak anılan çevreye bağlı araştırmacılar ise her söylencenin kendisine karşılık düşen bir ayinin "açıklaması" olarak işlev gördüğünü savundular.

Söylenceler ile ayinler arasında bir bağlantı olduğu gerçekten yadsınamaz; ama hangisinin önce geldiği de belirlenemez. Belirli bir söylenceyle bağlantılı olmayan hiçbir ayin yoktur, ama tamamlayıcı ayinleri bulunmayan söylenceler vardır. Gerçeğin ve bilginin taşıyıcısı sayılan söylencelerin, evreni denetlemeye ya da insan eylemlerini etkin kılmaya yardımcı olduklan düşünülür. Özellikle evrenin kökenini açıklamaya yönelik kozmogonik söylenceler birçok kültürde kralların tahta çıkısı va da dünvanın esenliğiyle ilgili öteki olaylarla bağlantılıdır. Evrenin kökeniyle ilgili anlatılar, insanın ya da toplumsal kurumların kökenini açıklayan söylencelerle yakından ilişkilidir. Bazı söylenceler, yeryüzünü insanların yaşayabileceği bir yer durumuna getiren kültür kahramanları ya da dünyevi varoluştan kurtuluşu olanaklı kılan varlıklar çevresinde döner. Bazı söylenceler de kötülük ve ölümün nasıl ortaya çıktığını ya da temel bilginin nasıl "unutulduğunu" ve "anımsandığını" açıklar.
İlgili Konu Başlıkları Tümü

Mitoloji Sözlüğü - A Dizini

A harfi ile başlayan Mitoloji terimleri

Mitoloji Sözlüğü - B Dizini

Mitoloji Sözlüğü - B harfi ile başlayan kavramlar

Aken (mitoloji)

Aken, Mısır mitolojisinde ölüler tanrısı Osiris'in yardımcısıdır. Koç kafalı olarak tasvir edilir. Letopolis şehri onun için kurulmuştur. İyi insanların gittiğine inanılan dünyanın (Aaru) dışında kalan bölgeyi Osiris yerine yönettiği için yardımcı olarak ...

Andromeda (mitoloji)

Bir akşam üzeri, Medusa'nın başını kesmiş olan Perseus, şark ülkelerine yaklaştığı sırada yeni bir macera ile karşılaşır. Yolculuğu sırasında Aithopia kralı Kepheus ile Kassiopeia'nın kızı olan Andromeda ile yolları kesişir.

Antu (mitoloji)

Antu Sümer yaratıcılık tanrıçasıdır. Gökyüzü tanrısı Anu`nun eşidir. Daha sonraki dönemlerde tanrıça İştar, birçok antik mezopotamya tanrıçası gibi, Antu`nun da yerini almıştır.

Atla (mitoloji)

Atla, İskandinav mitolojisinde bir su tanrıçası. Heimdallr`ın dokuz annesinden biri. Atla, Ran`ın kızıdır.

Atlas (mitoloji)

Atlas, Yunan mitolojisinde Iapetos ile Klymene'nin 13 çocuğundan en güçlü olanıdır. Olympos’a saldırdığı için Zeus tarafından gök kubbeyi omuzlarında taşımakla cezalandırılmıştır.

Bala (Mitoloji)

Bala, Hint mitolojisinde bir ana tanrıçadır.

Ceres (mitoloji)

Ceres, Roma mitolojisinde anne sevgisinin ve büyüyen bitkilerin (özellikle tahılların) tanrıçasıydı. Satürn ve Rhea'nın kızı, Jüpiter'in eşi ve kız kardeşiydi.

Cura (mitoloji)

Cura, Roma mitolojisinde insanları kilden yaratan tanrıçadır.

Damara (mitoloji)

Damara, Kelt mitolojisinde bereket tanrıçasıdır. Mayıs ayı ile özdeşleşmiştir.

Dardanos (mitoloji)

Dardanos, Yunan mitolojisinde Zeus ve Elektra`nın oğludur. Arkadia Kıralı, Truvalıların, dolayısıyla da Romalıların atasıdır.

Diana (mitoloji)

Diana, Roma mitolojisinde ayın ve avcılığın bakire tanrıçasıydı. Yunan mitolojisinde Artemis'e denktir.

Eridan (mitoloji)

Eridan, Mezopotamya mitolojisindeki yer altı dünyası - cehennemde akan nehirlerden biri.