dilin göndergesel işlevi ne anlama geliyor

Soru: (Soru Henüz Onaylanmamış)

Bu soru için toplam 12 cevap yazılmış. Tüm cevaplar aşağıda yer almaktadır.

12 Cevap

Soru: dilin göndergesel işlevi ne anlama geliyor

Göndergesel işlevi yada Göndericilik işlevi: Bir ileti dilin göndergeyi olduğu gibi ifade etmesi için düzenlenerek oluşturulmuşsa dil göndergesel işlevde kullanılmıştır. Bu başka bir ifadeyle dilin bilgi verme işlevidir. Burada amaç, gönderge konusunda doğru, nesnel, gözlilenebilir bilgi vermektir. Bu işlev daha çok kullanma kılavuzlarında, nesnel anlatılarda, bilimsel bildirilerde, kısa not ve özetlerde karşımıza çıkar.

ÖRNEK: "Hegel’in felsefesinin çıkış noktası bilim değil, tarihtir".

Soru: dilin göndergesel işlevi ne anlama geliyor

Dilin İşlevleri • İleti, dilin göndergeyi olduğu gibi ifade etmesi amacıyla düzenlenerek oluşturulmuşsa dilin “göndergesel işlev”de kullanılır. (ÖRNEK: Hegel’in felsefesinin çıkış noktası bilim değil,tarihtir.) • İleti, göndericinin iletinin konusu karşısındaki duygu ve heyecanlarını dile getirme amacıyla oluşturulmuşsa dil “heyecana bağlı işlev”de kullanılır. (ÖRNEK:Böyle olacağını tahmin ediyordum;gerçekten çok üzüldüm.) • İleti, alıcıyı harekete geçirmek üzere düzenlenmişse dil “alıcıyı harekete geçirme işlevi”nde kullanılır. (ÖRNEK: Hemen buradan gidelim.) • İleti, kanalın iletiyi iletmeye uygun olup olmadığını öğrenmek amacıyla düzenlenmişse “kanalı kontrol işlevi”nde kullanılmıştır. (ÖRNEK: Beni anladınız değil mi?) • İleti, dille ilgili bilgiler vermek üzere düzenlenmişse “dil ötesi işlev”de (ÖRNEK: Fiil cümledeki işi,oluşu,hareketi bildirir.) • Ve iletinin iletisi kendinde ise dil “şiirsel işlevi”nde (Poetik) kullanılır.(ÖRNEK: Bir garip ölmüş diyeler/Üç günden sonra duyalar/Soğuk suyla yuğalar/Şöyle garip bencileyin.) • Edebî metinlerde, şiirsel işlevinin hakimiyetinde dilin diğer işlevleri de kullanılır. • Bazı metinlerde, birkaç işlev birlikte kullanılabilir. • Dil “şiirsel işlevi”nde kullanıldığında iletinin iletmek istediği husus, iletinin kendisinde aranmalıdır. Bu durumda ileti kendi dışında herhangi bir şeyi, herhangi bir olguyu ifade etmez, yansıtmaz. • Obje iletinin kendisidir. Ancak bu, iletinin insandan, hayattan ve yaşanılan dünyadan soyutlanması değildir. Burada sanata özgü gerçeklik vardır. • Kelimeler farklı ortamlarda değişik anlamlar ifade edecek şekilde kullanılabilir. Bu kullanımlara BAĞLAM adı verilir. • Kendi dışında başka bir şeyi gösteren,düşündüren onun yerini alabilen nesne,görünüş ve olgular GÖSTERGEdir. Örn.: Ülkelerin bayrakları,onların bağımsızlıklarının göstergesidir. • Örneğin ‘’sonbahar’’ kelimesinin yaşlılar için ve gençler için iki ayrı göstergesi vardır:  sonbahar Yaşlılar anılar yaz tatilinin bitişi sonbaharGençler • Nesneler ve kavramlar, ses simgeleri ile gösterilir.

Soru: dilin göndergesel işlevi ne anlama geliyor

Göndergesel anlam: Bir sözcüğün ya da tümcenin temel anlamı, diğer bir deyişle onun gönderimde bulunduğu bir insan, nesne, soyut bir kavram, durum ya da olaydır (Sözlüksel anlam). Ör:Ateş, göndergesel anlamıyla yanıcı cisimlerin tanışmasıyla beliren ısı ve ışık,

Soru: dilin göndergesel işlevi ne anlama geliyor

dilin göndergesel işlevi:bir ileti ya da mesaj; nesnenin ,durumun ,olayın kendisini olduğu gibi ifade etmesi için oluşturulmuşsa dil göndergesel işlevdevde kullanılmıştır bu başka bir ifadeyle dilin bilgi verme işlevidir bu işlev daha çok kullanma kılavuzlarında nesnel anlatılarda bilimsel bilgilerde kısa not ve özetleri karşılar( ders notum inş. işinize yarar )ayşegül:)

Soru: dilin göndergesel işlevi ne anlama geliyor

Dilin İşlevleri

1.GÖNDERGESEL İŞLEV:

Bir ileti dilin göndergeyi olduğu gibi ifade etmesi için düzenlenerek oluşturulmuşsa dil göndergesel işlevde kullanılmıştır. Bu başka bir ifadeyle dilin bilgi verme işlevidir. Burada amaç, gönderge konusunda doğru, nesnel, gözlemlenebilir bilgi vermektir. Bu işlev daha çok kullanma kılavuzlarında, nesnel anlatılarda, bilimsel bildirilerde, kısa not ve özetlerde karşımıza çıkar.

ÖRNEK: “ Hegel’in felsefesinin çıkış noktası bilim değil, tarihtir.”

2.HEYECANA BAĞLI İŞLEV:

Bir ileti, göndericinin iletinin konusu karşısındaki duygu ve heyecanlarını dile getirme amacıyla oluşturulmuşsa dil heyecana bağlı işlevde kullanılmıştır. Bu işlev, göndericinin kendi iletisine karşı tutum ve davranışını belirtir. Bu işlevde çoğunlukla duygular, heyecanlar, korkular, sevinç ve üzüntüler dile getirilir. Dilin göndergesel işlevinde nesnellik, heyecana bağlı işlevinde öznellik hâkimdir. Özel mektuplarda, öznel betimlemeler ve anlatılarda, lirik şiirlerde, eleştiri yazılarında dilin heyecana bağlı işlevinden sıkça yararlanılır.

ÖRNEK: “Ben bu davranışınızı etik bulmuyorum, siz yanlış davranıyorsunuz.”

3.ALICIYI HAREKETE GEÇİRME İŞLEVİ:

Bu işlevde ileti alıcıyı harekete geçirmek üzere düzenlenmiştir. İletinin bir çeşit çağrı işlevi gördüğü bu işlevde amaç, alıcıda bir tepki ve davranış değişikliği yaratmaktır. Propaganda amaçlı siyasi söylevler, reklâm metinleri, genelgeler, el ilanları genellikle dilin bu işleviyle oluşturulur. Dilin alıcıyı harekete geçirme işleviyle hazırlanan metinlerde gönderici, iletiyi alanı işin içine sokmayı, onu sorgulamayı ister.

ÖRNEK: “Sınıfı hemen terk et.”

4.KANALI KONTROL İŞLEVİ:

Bir ileti, kanalın iletiyi iletmeye uygun olup olmadığını öğrenmek amacıyla düzenlenmişse dil, kanalı kontrol işlevinde kullanılmıştır. Gönderici ile alıcı arasında iletişimin kurulmasını, sürdürülmesini ya da kesilmesini sağlayan bu işlevde iletinin içeriğinden çok iletişimin devam ettirilmesi olgusu ağır basar. Törenlerde, uzun söylevlerde, aile yakınları ya da sevgililer arasındaki konuşmalarda; dilin kanalı kontrol işlevini yansıtan iletiler sıkça kullanılır.

ÖRNEK: “Beni anladınız değil mi?”

5.DİL ÖTESİ(ÜST DİL)İŞLEVİ:

Bir ileti dille ilgili bilgi vermek üzere düzenlenmişse o iletide dil, dil ötesi işlevde kullanılmıştır. Dilin dil ötesi işlevinde iletiler, dili açıklamak, dille ilgili bilgi vermek için düzenlenir. Daha çok bilimsel metinlerde ve öğretme amaçlı konuşmalarda karşımıza çıkan ve “yani, demek istiyorum ki, bir başka deyişle” gibi sözcüklerde kendini gösteren dil ötesi işleve, günlük yaşamda da sıkça başvurulur. Örneğin “Beni yanlış anlamayın, ben bu sözcüğü mecaz anlamda kullandım.”cümlesinde ileti, dille ilgili bilgi vermek, başka bir iletiyi açıklamak üzere düzenlenmiştir.

6.ŞİİRSEL(SANATSAL)İŞLEV:

Bir iletinin iletisi kendisinde ise dil şiirsel işlevde kullanılmıştır. Dil bu işlevde kullanıldığında iletinin iletmek istediği husus, iletinin kendisindedir. Bu durumda ileti, kendi dışında herhangi bir şeyi ifade etmez, yansıtmaz. Obje iletinin kendisidir. Örneğin dilin şiirsel işlevde kullanıldığı metinler olan lirik anlatılarda ve şiirlerde şiirin amacı o şiirin kendisidir. Şiirsel metinler, kendinden başka bir şeyi ifade etmeye ihtiyaç duymaz, bir şiir sadece şiir olduğu için önemli ve anlamlıdır, yani şiirin gerçeği, şiirin kendisidir. Dilin şiirsel işleviyle kullanıldığı metinlerde gönderici alıcıda hissettirmek istediği etkileri uyandırmak için, dili istediği gibi kullanır, yani kendi özgün üslubunu oluşturmak için bir anlamda dili yeniden yaratır. Edebi sanatlardan, karşılaştırmalardan, çağrışım gücü yüksek sözcüklerden yararlanarak imgeler oluşturur, sözcükleri daha çok yan ve mecaz anlamlarda kullanır. Edebi metinlerde dil şiirsel işlevde kullanılır.



Dilin İşlevleri

Dil ve Anlatım dersi kitaplarının metin sorularında metindeki dilin hangi işlevde kullanıldığı hep sorulmaktadır.Maalesef ,kendim de dahil ,hiçkimsenin bu konuyla ilgili bilgi sahibi olduğunu görmedim.Kitaplarda konuyla ilgili hiçbir açıklama yok.Öğretmen ne yapsın,öğrenci ne yapsın?

Bunun için internette konumuzla ilgili bir araştırma yaptım.Fakat kendi çevremde yaşanılan sıkıntıyı internet dünyasında da gördüm.Birçok sitede öğretmen arkadaşlar:" Dilin İşlevleri nelerdir?" sorusunu yöneltmiş.Cevaplar hep başlıklardan ibaret.Açıklayabilen yok.

Ben Milli Eğitim Bakanlığı'nın kitaplarda yaptığı yenilikleri sonuna kadar destekliyorum.Harika kitaplar.Fakat böyle açıklanması gereken hususlarda yardımcı olunması gerekirdi.Derslerin bir kısmı öylesine geçiştiriliyor.Öğrenci de bunun farkına varamıyor.Dilin işlevleri bunlardan bir tanesi.

Geçen sene kitaplarla ilgili toplantı yapılmış,edebiyat öğretmenlerinin görüşleri ve istekleri dile getirilmişti.Bu görüşler ve istekler değerlendirilecek denmişti.En çok bu kitaplarla ilgili cd desteğinden söz edilmişti,fakat öyle bir şey göremedik...

Dilin işlevleri ile ilgili birkaç sitede ufak tefek bilgiler buldum.Ancak cümleleri anlayabilmek için birkaç sözlük gerekmektedir.Bazı kelimelerin www.tdk.gov.tr sitesinde karşılığını bulamadım.

Ne yapacağımı şaşırdım.Öğretmenler de şaşkınlık içinde...

Dilin Altı İşlevi

1-Göndergesel(Gönderici) İşlevi:Daha çok bilgi vermek maksadıyla yazılan metinlerde kullanılır.

Dilin, bilgiyi olduğu gibi aktarma işlevine göndergesel(gönderici) işlev denir.

Örnek:

"Aruz ,şiirde ahengi sağlamak için kullanılan bilr ölçüdür."

"Fatih Sultan Mehmet,29 Mayıs 1453 Salı günü İstanbul'a girdi."

2-Heyecan İşlevi:Gönderici mesajı heyecan ve duygularını dile getirmek maksadıyla meydana getirmişse dil "Heyecan" işlevinde kullanılmıştır.

Örnek:

"Aman Allah'ım!Bir insan bunu nasıl yapar?"

"Çabuk olun,bir an evvel yetişmeliyiz.!"

3-Alıcıyı Harekete Geçirme İşlevi:Harekete geçirme işlevi de diyebiliriz.Bu daha çok emir kipindeki cümlelerde meydana gelmektedir.

"Kitabını aç,oku."

"Öğrenciler bahçede toplansın."

4-Kanalı Kontrol İşlevi:Mesaj,kanalın, mesajı iletmeye uygun olup olmadığını öğrenmek maksadıyla meydana getirilmişse kanalı kontrol işlevinde kullanılmıştır.Kısacası soru cümlelerine kanalı kontrol işlevi diyebiliriz.

"Kitaptaki soruları cevapladınız mı?"

"Bahçedeki dişbudak ağacını gösterebilir miniz?"

5-Şiirsel(Şairane) İşlev:Mesajın sınırlarını belirleyen işlevdir.Mesajın iletisi kendinde ise dil şiirsel(şairane) işlevinde kullanılır.

Örnek:

Akşam ,yine akşam,yine akşam;

Bir sırma kemerdir suya baksam.

Akşam,yine akşam,yine akşam;

Göllerde bu dem bir kamış olsam. Ahmet Haşim

6-Dil Ötesi İşlevi:Mesaj, dille ilgili bilgiler vermek için oluşturulmuşsa “dil ötesi işlev”denir.

"Dilek ve zaman ekleri fillere getirilir."

Soru: dilin göndergesel işlevi ne anlama geliyor

göndergesel işlev:herhangi bir bilgiyiolduğu gibi ileten işlevdir alıcıyı harekete geçirme:dinleyicilerin söylenenlerden etkilenerek soru sorması(sanırım) şiirsel işlev:estetik ve edebi yönü kuvvetli olan işlevdir heyecan bildirme:konusan kişinin jest ve mimiklerine dikkat ederek duygu ve düşüncelerinietkili bir sekilde iletme (kendinize iii bakın arkadaslar inş işinize yarar bye)

Soru: dilin göndergesel işlevi ne anlama geliyor

dılın ıslevlerı altıya ayrılı bunlar;gondergesel ıslev;bılgı vermek amactır.dıl otesı ıslev;dıl bılgısı ıcerıklı konulardır.alıcıyı harekete gecırme ıslevı;emır cumlelerı alı eyleme gecen cumlelerdır.heyecan bıldırme;duygu cosku bıldırır genellıkle unlem cumlelerıdır.kanalı kontrol ıslevınde;soru cumlelerıdır metınlerın sınıflandırması;sozlu anlatım;sempozyum,forum mulakat,munazara,acık oturum,konferans,roportajdır.Yazılı anlatım ıkıye ayrılır ogretıcı metın;gunluk,mektup,anı,bıyografı,fıkra,deneme,haber yazıları,gezı yazıları,makale,elestırı,sohbettır.sanatsal metın;gostermeye baglı;tıyatro anlatmaya baglı;oyku,roman,fabl,masal,hıkayedır

Soru: dilin göndergesel işlevi ne anlama geliyor

göndergesel işlev:göndergeyi tanıtmak üzere ortaya konulan metinlerde kullanılan dildir. duygusal ve anlatımsal işlev:göndericinin varlık-eşya-kavram karşısındakinin tavrını dile getirilmesine denir.

Soru: dilin göndergesel işlevi ne anlama geliyor

Bir varlığı veyagörünüşü olduğu gibi belirtmek,açıklamak ve ifade etmektir.örnek;turizm,milletler arası kültürel tanışmayı sağlar

Soru: dilin göndergesel işlevi ne anlama geliyor

göstermeye bağlı metin;tiyatro meddah orta oyunu anlatmaya bağlımetin;günlük deneme fabl roman hikaye masal.sözlü anlatım;sohbet münazara sempozyum forum açık oturum konferans öğretici metin ;röportaj mektup anı biyografi gezi yazısı haber yazıları makele deneme fıkra umarım işe yarar byee

Soru: dilin göndergesel işlevi ne anlama geliyor

Bir ileti dilin göndergeyi olduğu gibi ifade etmesi için düzenlenerek oluşturulmuşsa dil göndergesel işlevde kullanılmıştır. Bu başka bir ifadeyle dilin bilgi verme işlevidir. Burada amaç, gönderge konusunda doğru, nesnel, gözlemlenebilir bilgi vermektir. Bu işlev daha çok kullanma kılavuzlarında, nesnel anlatılarda, bilimsel bildirilerde, kısa not ve özetlerde karşımıza çıkar.

Soru: dilin göndergesel işlevi ne anlama geliyor

1. Duygusal İşlev: Mejajın gönderici ile bağlantısını sağlayan işlevdir. 2.Konatatif İşlev: Dilin alıcı ile gönderici arasındaki ilişkisine dayalı işlevidir. 3. Üst Dil İşlevi: Dilin kodlara doğru yönelen işlevidir. 4. Fatik İşlev: Dilin temas vasıtasına yönelen işlevidir. 5. Göndergesel İşlev: Dilin iletişim bağlamını belirleyen işlevidir. 6. Şiirsellik İşlevi: Dilde mesajın sınırlarını belirleyen işlevdir.

Cevap yazabilmek için oturum açmalısınız