Toplum Bilimi

Sosyoloji (latince socio+logos) ; Toplum Bilimi veya “sosyal olayların bilimi” ya da “sosyal örgütlenme ve sosyal değişimler bilimi” olarak da bilinmektedir.

Sosyoloji, sosyal hayatımızda var olan sosyal gerçekleri (sosyal olaylar ve olgular), insanların meydana getirdiği grupları, grupların davranışlarını ve sosyal kurumları olduğu gibi inceleyen pozitif bir sosyal bilim dalıdır. Bir başka ifadeyle, sosyoloji, bir takım varsayımlardan çok; var olan gerçekleri ortaya koymaya çalışan, sosyal gerçeğe eğilen bir bilimdir.

Geniş anlamıyla sosyoloji, insanların birbirleriyle kurdukları sosyal ilişkileri, sosyal gruplar, kurumlar ve örgütler arasındaki ilişkileri, toplu eylem, toplu direniş gibi topluluk ve fert davranışlarını, değişik düzeylerde bütün sosyal etkileşim biçimlerini, sosyal yapı özelliklerini ve bu yapıda ortaya çıkabilecek değişme eğilimlerini belirli bir yöntem dahilinde inceleyen, sosyal gerçekleri ve süreçleri sistematik ve bilimsel olarak mercek altına alan bir bilim dalıdır.

Sosyoloji, fertten ziyâde toplumun aynasıdır. İnsanın, sosyal diye vasıflandırabileceğimiz bütün davranışları, sosyolojinin ilgi alanına girmektedir. Her ne kadar insan ruhuna pek yakın olan ilgi alanlarını, değerleri ve duyguları ihtiva eden sorunları ele alıyorsa da, sosyoloji, bir şeyin iyiliği veya kötülüğü, uygunluğu veya uygunsuzluğu gibi hususlarda yargıda bulunmaktan uzak durmaya, yani tarafsız kalmaya gayret etmektedir.

Tarihçesi

Toplumsal olaylar, her ne kadar insanlık tarihi ile başlatılmakta ise de hadiselere toplumsal yaklaşım tarzı daha çok 18. ve 19. yüzyıllarda ortaya çıkmıştır.

Toplumbilimi terimi, ilk kez bir toplumbilimci olmaktan ziyâde bir bilim felsefecisi olan Fransız August Comte (1798-1857) tarafından kullanılmış ve İngiliz Herbert Spencer (1820-1903) tarafından da geniş kitlelere tanıtılmıştır.

Ancak, toplumbiliminin ilk temel esaslarını, ilmî yöntemlerle ortaya seren ilk bilim adamı belki de İbni Haldun'dur (1332-1406). Prof. Dr. W. Barthold’a göre İbni Haldun, tarih felsefesinin en mümtaz simalarından birisi olduğu kadar, toplumbiliminin ilk büyük kurucusudur. Toplumsal kanunları, tarihî hadiselerden çıkaran İbni Haldun, cihan tarihinde, büyük devlet ve medeniyetlerin kuruluşunda göçebe unsura yer verdiği, bunların medeni halk içerisinde yaşayıp milliyetlerini kaybettikleri hakkındaki fikirleri bugün bile geçerlidir. Ayrıca, toplumsal psikoloji, toplumsal ekonomi, tarih felsefesi, etnografya, toplumsal coğrafya, toplumsal felsefe, kentleşme, toplumsal insanbilimi gibi toplumsal bilim dallarına ait toplumsal kuramları, ciddî mânâda ancak 19. asırda kavranabilmiş ve bir çok Avrupalı bilim adamının çalışmalarına temel dayanak vazifesi görmüştür.

Dallar

Ahlâk Toplumbilimi

Askeri Toplumbilimi

Beden Toplumbilimi

Bilgi Toplumbilimi

Bilim Toplumbilimi

Çalışma Toplumbilimi

Din Toplumbilimi

Eğitim Toplumbilimi

Folk Toplumbilimi

Gender Toplumbilimi

Hukuk Toplumbilimi

İktisat Toplumbilimi

İnsan Ekolojisi ve Nüfusbilimi

Kent Toplumbilimi

Köy Toplumbilimi

Kurumlar Toplumbilimi

Küçük Topluluklar Toplumbilimi

Kültür Toplumbilimi

Medikal Toplumbilimi

Natüralist Toplumbilimi

Sağlık Toplumbilimi

Sanat Toplumbilimi

Sanayi Toplumbilimi

Siyaset Toplumbilimi

Toplumsal Psikoloji

Toplumbilimsel Kuram

Tarih Toplumbilimi

Tatbikî Toplumbilimi

Vergi Toplumbilimi

Toplumbilimciler

İbn'i Haldun

Saint Simon

August Comte

Émile Durkheim

Ziya Gökalp

Jürgen Habermas

Karl Marx

Vilfredo Pareto

Talcott Parsons

Ferdinand Tönnies

Max Weber

Immanuel Wallerstein

Bağlantılar

http://www.insanbilimleri.com/kitaplar/sodumet/1dusunme_ve_sosyoloji.htm

http://www.sosyalsiyaset.com/documents/sosyoloji.htm

---

Bu sayfa, online kullanıcı topluluğu tarafından oluşturulan ve düzenlenen özgür ansiklopedi projesi Wikipedia'nın Türkçe versiyonu Vikipedi'deki Toplum Bilimi maddesinden faydalanılarak veya ilgili madde birebir kopyalanarak hazırlanmıştır. Bu makale, GNU Özgür Belgeleme Lisansı ilkeleri kapsamında, Vikipedi sitesi kaynak gösterilerek özgürce kullanılabilir.

Bu konuyu tüm sitede arat