ud

Türkiye'nin yanı sıra, Tunus, Fas ve Cezayir de dahil olmak üzere bütün Arap ülkelerinde, İran'da ve Ermenistan'da aynı adla kullanılan iri gövdeli, kısa saplı telli bir çalgıdır. (İran'da “barbat” adıyla da bilinir ve Avrupa’nın “Lavta”sına benzer) Bugün Türkiye'de kullanılan “ud”un, diğer ülkelerdeki “ud”lardan hemen hiçbir yapısal farkı yoktur. Anacak şunu da belirtmek gerekir ki, Arap “ud”larının gövdeleri genellikle biraz ...

UD (türkçe) anlamı
1. Meşhur bir sazın adı.
2. Bir hoş kokulu buhur.
3. Ağaç parçası.
4. Budak
UD (türkçe) ingilizcesi
1. [UD] pron. you,
UD (türkçe) almancası
1. die Laute

Ud hakkında bilgiler

Türkiye'nin yanı sıra, Tunus, Fas ve Cezayir de dahil olmak üzere bütün Arap ülkelerinde, İran'da ve Ermenistan'da aynı adla kullanılan iri gövdeli, kısa saplı telli bir çalgıdır. (İran'da “barbat” adıyla da bilinir ve Avrupa’nın “Lavta”sına benzer)

Bugün Türkiye'de kullanılan “ud”un, diğer ülkelerdeki “ud”lardan hemen hiçbir yapısal farkı yoktur. Anacak şunu da belirtmek gerekir ki, Arap “ud”larının gövdeleri genellikle biraz daha iridir ve göğüslerinde de çoğunlukla, iki küçük bir büyük delik yerine tek büyük delik vardır. Gerek Türk, gerek Arap, İran, Ermeni ve Yunan (uti) “ud”larında, bu dairesel göğüs delikleri birer gül ile süslenir. “Ud”, bugünkü yapısını, bir iki küçük değişiklik dışında, yaklaşık bin yıldır korumaktadır. Çalgının insan kucağını dolduran büyük armudi gövdesini, 20 kadar hilal biçimli ahşap dilim oluşturmaktadır. Kısa, yassı sap, bir takoz aracılığıyla gövdeye takılır. Burguluğa doğru daralan sapın, gövde ile birleştiği yerdeki genişliği yaklaşık dört parmaktır. Sapla yaklaşık 45 °'lik bir açı yapan burguluk, belli belirsiz bir S çizer ve burgular, buna yandan girer. Bam teli dışındaki beş tel ise çifttir. En alttaki iki çift, eskiden bağırsaktan yapılırken günümüzde ise misinadan üretilmektedir. Diğer teller, ipek üstüne gümüş veya bakır sargılıdır. Her tel, doğrudan göğse yapışık tel takozundan ( “ud”da bu aynı zamanda ana eşiktir) çıkar, burgulukta sapın birleştiği yerdeki baş eşikten aşarak kendi burgusuna sarılır. “Ud”un göğsü, yaklaşık 1 milim kalınlığında, ladin ağacından düzgün elyaflı bir levhadır. Göğsü alttan destekleyen çıtalara “balkon” denir. Balkonların yerleştirme düzeni, çalgının sonoritesi ile yakından ilgilidir.

Geçmişte tel olarak, kiriş ve içi ipek, dışı gümüş tel sarılı “sırma tel”ler kullanılırdı. Bugün kiriş tellerin terini naylon teller almıştır. “Ud” önceleri tavuk ve kartal kanadı ile çalınırdı. Bazı ustalar, sert köseleden ya da kiraz kabuğundan yapılmış mızraplarda kullanmışlardır. Günümde ise plastik mızraplar kullanılmaktadır.

Oturularak kucağa alınan “ud”un gövdesi, üstten sağ kol ve alttan sağ sıkıştırılarak tutulur, sağ eldeki mızrap ile çalınır. Tellere sol el parmakları ile basılır.

Daha önce de çeşitli dönemlerde kullanılmış olmakla birlikte, kesin olarak XIX. yüzyılın ikinci yarısında Osmanlı müziği çalgıları arasındaki yerini almıştır.
İlgili Konu Başlıkları Tümü

Mes'ud

Mes'ud Türk-İslam tarihinde on yedi hükümdarın adı. Üçer tane Gazneli, Anadolu Selçukluları; ikişer tane Karahanlı, Zengiler; birer tane de Büyük Selçuklu, Dehli, Gurlu, Malva, Menteşeoğlu, Pervaneoğlu, Resuli İslam devletlerinin hükümdarının adı Mes'ud'dur. Gazneliler ...

Mes'ud I

Mes'ud I Anadolu Selçuklu Devletinin dördüncü sultanı. Birinci Kılıç Arslan'ın oğlu olup, 1096 yılında doğdu. İyi bir tahsil, terbiye ve talim görerek yetişti. Devlet idaresinde tecrübe sahibi olabilmesi için Kayseri emirliğine tayin edildi. Babasının 1107'de ölümünden ...

Levante UD

Levante UD, Valencia bölgesinin bir kulübüdür. 1909 yılında kurulmuş olan kulüp, uzunca bir süre alt liglerde mücadele ettikten sonra 1963 yılında La Liga'ya yükselme başarısını göstermiştir.

Udías

Udí­as, İspanya`nın onyedi özerk bölgesinden, ülkenin kuzey sahilinde Kantabria Denizi olarak da anılan Atlas Okyanusu`nun Fransa ile İspanya arasındaki bölümüne kıyısı bulunan, Kantabria otonom bölgesine bağlı belediye. Udí­as belediyesinin nüfusu 2002 yılı nüfus ...

UD Nissan Diesel

Otomobil markası tanıtım kutusu

Ud Ana

Ud Ana – Türk, Moğol ve Altay mitolojisinde İnek Tanrıça. Uy Ana veya Ut Ana da denir. Eşanlamlı olarak İnek Ana tabiri de kullanılır. Moğollar Üne (Üneğe) Ece derler. Sığırları korur. Gücü temsil eder. Bazı Türk boyları, soylarının inekten türediğine inanır. Örneğin ...

Ud Ata

Ud Ata – Türk, Moğol ve Altay mitolojisinde Boğa Tanrı. Uy Ata veya Ut Ata da denir. Eşanlamlı olarak Boğa (Buga, Buğa, Buka) Ata tabiri de kullanılır. Moğollar Buh (Buk) Ecege derler. Boğaları korur. Gücü temsil eder. Bazı Türk boyları, soylarını boğadan türediğine ...

Bistrița-Năsăud Ili

Bistriţa-Năsăud, Romanya'nın kuzeyinde il. Nüfusu 2002 yılı verilerine göre 317.254 kişidir.

UD Las Palmas

UD Las Palmas 1949 yılında İspanya'nın Kanarya Adaları'ndaki Las Palmas kentinde kurulmuş bir futbol kulübüdür. Segunda División'da mücadele etmektedir. Maçlarını 31,250 kişilik Estadio Gran Canaria'da oynamaktadır.

Abdullah B. Mes'ud

İlk müslimân olanların altıncısıdır. Resûlullahın yanından, hizmetinden ayrılmazdı. Kur'ân-ı kerîmi çok iyi öğrendi.

Ferid Ud-Din Attar

Ferîdüddin Attâr (Farsça: فرید الدین عطار‎) ya da tam adıyla Ebû Hâmid Ferîdüddin Muhammed bin Ebî Bekir İbrâhîm-i Nîsâbûrî, Horasan'nın en önemli dört şehrinden biri olan Nişabur’da 1136 yılında doğmuş 1221 yılında vefat etmiş ünlü bir İranlı şair ...