![]() |
Uluslararası bilim adamları ekibi, kepeğe neden olan mantarın genetik şifresini çözmeyi başardı.
"Malassezia globosa" adı verilen bu mantarın gen yapısının ayrıntılı biçimde bilinmesinin, bu sorunun ortaya çıkmasını engelleyecek daha etkili tedaviler geliştirilmesinde yardımcı olması bekleniyor.
İnsan cildinde yaşayan ve beslenen bu mantarın kaşınmaya ve duruma bağlı olarak pul pul dökülmeye neden olduğunu belirten araştırmacılar, insanların yarısının kepek sorunu bulunduğunu ve erkeklerin daha fazla bu soruna maruz kaldığını kaydediyor.
Proctor and Gamble firmasının desteğiyle yürütülen ve Amerikan
Ulusal Bilimler Akademisinin bilimsel yayınlarında yayımlanan
araştırmaya katılan bilim adamları, insan kafasında ortalama 10 milyon
globosa mantarı bulunduğunu belirterek, genetik olarak mayayla
bağlantılı olan bu fungusun, ciltte bulunan "sebase" bezlerinin
salgıladığı yağ, diğer bir deyişle cilt yağıyla beslendiğinin altını
çiziyor.
Yağ ve yağ üreten ölü hücrelerin kalıntılarından oluşan
cilt yağı (sebum), saçın ve cildin korunmasına ve su geçirmez olmasına
yarıyor, kurumasını, çatlamasını önlüyor.
Şifresi çözülen globosa mantarının sadece 4 bin 285 genden oluştuğu
ve insan gen sayısının 300'de biri sayısına sahip en basit
organizmalardan biri olduğu anlaşılırken, bu mantarın, yaşam için temel
olan kendi yağ asitlerini üretme yeteneği bulunmadığı ve bu nedenle
insan cilt yağına bağımlı olduğu belirlendi.
Araştırmacılar, bu
fungusun "lipase" adlı bir enzim üreterek kepeğe neden olduğunu,
mantarın sebumu (cilt yağını) parçalamak için lipase adlı enzimi
kullandığını ve böylece oleik asit denilen bir madde ürettiğini tespit
etti. Bunun derinin en üst katmanına girdiği ve deri hücrelerinin
hassas ciltlerde daha hızlı bozulmasını tetikleyerek kepeğe neden
olduğu ortaya çıktı.
Fungusun sekiz çeşit lipase ürettiği ve bunların her birinin
proteininin yeni kepek tedavisi ilaçları geliştirilmesi için
hedeflenebileceği düşünülüyor.
Araştırmacı Dr Thomas Dawson, bu
mantarın gen haritasının çıkarılmasının, mantar ile insan etkileşimini
anlayabilmek için harika fırsatlar yarattığını söyledi.
Bilim
adamları, 5 yıl önce globosa mantarının kepeğe yol açtığını
keşfetmişti. Ancak bu ana kadar üretilen medikal şampuanlar, mantar
enfeksiyonunu kontrol altına alırken, yüzde 100 sonuç alamıyor.