Özbek Türkçesi

Özbek Türkçesi ya da Özbekçe Özbekistan`ın tek resmî dili olup Orta Asya genelinde konuşulan Türk dil ailesinin 3`ncü büyük mensubudur.

Özbek Türkçesi hakkında detaylı bilgi

{{Dil |Dilin adı=Özbek Türkçesi |Kendili dilindeki adı= O`zbek tili |ülkeler=Özbekistan, Kırgızistan, Kazakistan, Türkmenistan, Tacikistan, Afganistan |kişi sayısı= 28.000.000 |sıra=* |dil ailesi=Ural-Altay Dil Ailesi |resmi= Özbekistan |kurum=* |iso1=uz|iso2=|sil= |wikidili=uz }}

Özbek Türkçesi ya da Özbekçe Özbekistan`ın tek resmi dili olup Orta Asya genelinde konuşulan Türk dil ailesinin 3`ncü büyük mensubudur. Kuzey ve güney şiveleri olmak üzere iki şivesi vardır. Kuzey şivesi 18.000.000`a yakın bir topluluk tarafından Özbekistan`da, Güney şivesi ise yaklaşık 1.500.000 nüfuslu bir azınlık tarafından Afganistan`da konuşulur. Özbekçe Uygurca`ya yakın bir dildir. Ortaçağ`da Orta Asya`nın en önemli kültür ve bilim dili olmuştur.

Özbek Türkçe`si Türkistan coğrafyasında Özbekistan dışına yayılmış olan Özbek Türkleri arasında; Kırgızistan, Kazakistan, Tacikistan, Afganistan, Türkmenistan Cumhuriyetleri`nde de kullanılır. Söz konusu bazı bölgelerde, bölgenin resmi diliden de çok kullanılır.

Yazı Sistemi



1924`ten önce, bütün Orta Asya dilleri Arap yazısı ile yazılırdı. 1924-1940 arasında resmi Özbekçe, Stalin idaresi tarafından Kiril alfabesi dayatılıncaya kadar Latin alfabesi ile yazılmıştır. 1992 yılına kadar Özbekler Kiril alfabesini kullanmaya devam ettiler, fakat şimdi Kiril alfabesi hala yaygın olmasına rağmen Latin alfabesi resmi olarak kabul edilmiştir.

  • Kiril:
{| style="font-family:Arial Unicode MS; font-size:1.4em; border-color:#000000; border-width:1px; border-style:solid; border-collapse:collapse; background-color:#F8F8EF" | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | А а | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Б б | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | В в | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Г г | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Д д | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Е е | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ё ё | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ж ж |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | З з | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | И и | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Й й | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | К к | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Л л | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | М м | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Н н | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | О о |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | П п | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Р р | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | С с | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Т т | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | У у | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ф ф | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Х х | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ц ц |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ч ч | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ш ш | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ъ ъ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ь ь | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Э э | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ю ю | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Я я | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ў ў |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Қ қ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ғ ғ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ҳ ҳ |}



  • Latin:
{| style="font-family:Arial Unicode MS; font-size:1.4em; border-color:#000000; border-width:1px; border-style:solid; border-collapse:collapse; background-color:#F8F8EF" | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | А а | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | B b | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | V v | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | G g | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | D d | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Е е | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Yo yo | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | J j |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Z z | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | I i | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Y y | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | K k | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | L l | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | М m | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Н n | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | О о |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | P p | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | R r | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | S s | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Т t | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | U u | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | F f | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | X x | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ts ts |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ch ch | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Sh sh | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ` | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | - | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | E e | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Yu yu | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ya ya | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | O` o` |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Q q | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | G` g` | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | H h |}

Metin Örneği



--- --- ----
Latin!!Kiril!!Türkçe
| Barcha odamlar erkin, qadr-qimmat va huquqlarda teng bo`lib tug`iladilar. Ular aql va vijdon sohibidirlar va bir-birlari ila birodarlarcha muomala qilishlari zarur. | Барча одамлар эркин, қадр-қиммат ва ҳуқуқларда тенг бўлиб туғиладилар. Улар ақл ва виждон соҳибидирлар ва бир-бирлари ила биродарларча муомала қилишлари зарур. | Bütün insanlar hür, haysiyet ve haklar bakımından eşit doğarlar. Akıl ve vicdana sahipler ve birbirlerine karşı kardeşlik zihniyeti ile hareket etmelidirler.


Dilbilgisi

Ana Madde: Özbekçe Dilbilgisi



İlgili Konular

Özbekçe Dilbilgisi

Özbekçe İfadeler

Linkler

Özbek Türkçesi - Türkiye Türkçesi Sözlüğü (turkbirlik.gen.tr)

Özbek Türkçesi - Türkiye Türkçesi Sözlüğü (turantillari)

Özbek Edebiyatı

Languages Online Indiana University

Learn Uzbek: English-Uzbek Phrasebook Uzbekcha Gapiramiz

Teachionary: Uzbek Word Sets (Complete List)

Ochiq Dunyo - Glossary

Zangari Kema Uzbek-English Dictionary

Uzbek - English Dictionary Inglizcha - O`zbekcha lug`at

Isman Online Uzbek Dictionary

VikiSözlük Özbekçe Kelimeler Kategorisi

}

}

<!--kategoriler-->

Altay dil ailesi

Bu sayfa, online kullanıcı topluluğu tarafından oluşturulan ve düzenlenen özgür ansiklopedi projesi Wikipedia'nın Türkçe versiyonu Vikipedi'deki Özbek Türkçesi maddesinden faydalanılarak veya ilgili madde birebir kopyalanarak hazırlanmıştır. Bu makale, GNU Özgür Belgeleme Lisansı ilkeleri kapsamında, Vikipedi sitesi kaynak gösterilerek özgürce kullanılabilir.
İlgili Konu Başlıkları Tümü

Çağatay Türkçesi Edebiyatı

Müşterek Orta-Asya Türkçesini takib eden Kuzey-Doğu Türkçesinin meydana getirdiği edebiyat, geniş manada Çağatay Türk Edebiyatını meydana getirmektedir. Divan ü Lügati't-Türk ve Kutadgu Bilig gibi büyük eserlerin ortaya çıkışından sonra Kaşgar Türkçesi edebi kudretini ...

Türkiye Türkçesi

Türkçe, Türk dili ya da Türkiye Türkçesi, batıda Balkanlar’dan başlayıp doğuda Hazar Denizi sahasına kadar konuşulan Altay dillerinden biridir.

Özbek Dili

Özbekçe veya Özbek Türkçesi (O‘zbekcha veya O‘zbek Turkchasi) tarihî Çağatay Türkçesinin çağdaş devamı olan Türk yazı dillerinden biridir. Türk lehçelerinin Karluk grubuna bağlı bir Türk lehçesidir ve Özbekistan'ın resmî dili konumundadır.

Kırım Tatar Türkçesi

Kırım Tatar Türkçesi veya ``Kırım Tatarca`` (Qırımtatarca, Qırımca), Türk dilleri`nin Kuzeybatı Türkçesi lehçelerindendir.

İli Türkçesi

İli Türkçesi

Türkçe

Türkçe, diğer Türk dilleriyle birlikte Altay dil ailesinin bir kolunu oluşturur. Bu ailenin diğer üyeleri Moğolca, Mançu-Tunguzca ve Korecedir. Japoncanın Altay dil ailesinin bir üyesi olup olmadığı konusu tartışılmaktadır.

Türk Dili

Türk dili, Ural-Altay dil grubuna dahil olup, Moğol, Tunguz, Kore ve Japon dillerinin de yer aldığı Altay dilleri ailesi veya Altay dilleri topluluğuna mensuptur. Yapı bakımından Altay dilleri ailesine giren bütün dillerde olduğu gibi, Türkçe de eklemeli (mülâsık = yapışkan) ...

Ñ

Ñ (küçük harf ñ) modern Latin alfabesinin, diyakritik tilde işaretiyle birleşmiş N harfinden oluşan harfidir. En sık olarak İspanyolcada kullanılır.(IPA: [ɲ]) karakterinin nazal biçimi olarak da kullanıldığı gibi, İspanyolcada ise ny harf bileşiğidir.

Türkçe'nin Anadil Olarak Dünyadaki Yeri

TÜRKÇENİN LEHÇELERİ VE YAYILDIKLARI COĞRAFYA Burada, (biri dışında) tüm Türk topluluklarının kendi dillerini yani Türkçenin lehçelerini ve şivelerini anadil olarak konuştukları kabulu kesinlikle yanlış olmayacaktır. İkinci dil olarak ise, geçmişte veya günümüzde de ...

Geçmişten Günümüze Türkçe

Türk dilinin en eski izleri Sümer kaynaklarindaki Türkçe sözlerdir. M.Ö. 3100-M.Ö. 1800 yillari arasina ait Sümerce metinlerde 300'den fazla Türkçe söz yer almaktadir. Sümerceyle Türkçedeki ortak sözler ya ortak kökenden gelmektedir ya da alış veriş sonucu...

Özbekce

Özbekçe veya Özbek Türkçesi (O‘zbekcha veya O‘zbek Turkchasi) tarihî Çağatay Türkçesinin çağdaş devamı olan Türk yazı dillerinden biridir. Türk lehçelerinin Karluk grubuna bağlı bir Türk lehçesidir ve Özbekistan'ın resmî dili konumundadır.

Özbekçe İfadeler

==Selamlaşma==<Font Size=4>Salomlashuv</FONT><p>-<b>Salom</b>(S&#228;l&#229;m)Selam/Merhaba/G&#252;nayd&#305;n<p>-<b>Xayrli erta</b>(Xayrli ert&#228;)<b>Xayrli tong</b>(Xayrli t&#229;&#241;)&#304;yi ...

Çağatay Devleti

Tarihteki Türk Devletleri