Üretim biçimleri

Üretim biçimleri, ya da başka bir değişle ``Üretim tarzı``, Marksist teoride genel olarak belirli bir tarihsel dönemdeki üretimin niteliğini ya da üretim tarzının karakteristik formunu ifade etmek anlamında kullanılır. Bu kategori, Marks`ın şekillendirdiği tarih anlayışının temel önermelerindendir.

Bu makalenin ilgili olduğu konu başlıkları: üretim biçimleri, antonio gramsci, artı-değer, artı-emek, asya tipi üretim tarzı, burjuva, değişim değeri ve kullanım değeri, diyalektik materyalizm, dünya devrimi, emek gücü, emperyalizm
} Üretim biçimleri, ya da başka bir değişle ``Üretim tarzı``, Marksist teoride genel olarak belirli bir tarihsel dönemdeki üretimin niteliğini ya da üretim tarzının karakteristik formunu ifade etmek anlamında kullanılır. Bu kategori, Marks`ın şekillendirdiği tarih anlayışının temel önermelerindendir.Kavramın içerimleri farklı şekillerde ele alnıp farklı vurgularla değerlendirilmekle birlikte, genel anlamda, tarihsel gelişmenin Marks`ın formüle ettigi anlamda ``materyalist`` bir şekilde açıklanmasında bu kavram temel bir rol oynar. Ekonomi-politiğe ait bir kavram olmakla birlikte, marks`ın kuramında bu teerim çok daha genel bir kuramsal yapının ögesi durumundadır. Üretim ilişkileri ve üretici güçler kavramları, belirli bir tarihsel andaki ilişkileriyle ``üretim biçiminin`` niteliğini belirlerler.

Marks, "Ekonomi Politiğin Eleştirisi`ne Katkı" çalışmasında, tüm bu kavramları ve bunların içinde yer aldıkları kendi perspektifini açıklamak üzere şöyle belirtir:

"Ulaşmış olduğum ve bir kez ulaşıldıktan sonra incelemelerime kılavuzluk etmiş olan genel sonuç, kısaca şöyle formüle edilebilir: Varlıklarının toplumsal üretiminde, insanlar, aralarında, zorunlu, kendi iradelerine bağlı olmayan belirli ilişkiler kurarlar; bu üretim ilişkileri, onların maddi üretici güçlerinin belirli bir gelişme derecesine tekabül eder. Bu üretim ilişkilerinin tümü, toplumun iktisadi yapısını, belirli toplumsal bilinç şekillerine tekabül eden bir hukuki ve siyasal üstyapının üzerinde yükseldiği somut temeli oluşturur. Maddi hayatın üretim tarzı, genel olarak toplumsal, siyasal ve entelektüel hayat sürecini koşullandırır. İnsanların varlığını belirleyen şey, bilinçleri değildir; tam tersine, onların bilincini belirleyen, toplumsal varlıklarıdır. Gelişmelerinin belli bir aşamasında, toplumun maddi üretici güçleri, o zamana kadar içinde hareket ettikleri mevcut üretim ilişkilerine ya da, bunların hukuki ifadesinden başka bir şey olmayan, mülkiyet ilişkilerine ters düşerler. Üretici güçlerin gelişmesinin biçimleri olan bu ilişkiler, onların engelleri haline gelirler. O zaman bir toplumsal devrim çağı başlar. İktisadi temeldeki değişme, kocaman üstyapıyı, büyük ya da az bir hızla altüst eder. Bu gibi altüst oluşların incelenmesinde, daima, iktisadi üretim koşullarının maddi altüst oluşu ile -ki, bu, bilimsel bakımdan kesin olarak saptanabilir-, hukuki, siyasal, dinsel, artistik ya da felsefi biçimleri, kısaca, insanların bu çatışmanın bilincine vardıkları ve onu sonuna kadar götürdükleri ideolojik şekilleri ayırdetmek gerekir. Nasıl ki, bir kimse hakkında, kendisi için taşıdığı fikre dayanılarak bir hüküm verilmezse, böyle bir altüst oluş dönemi hakkında da, bu dönemin kendi kendini değerlendirmesi gözönünde tutularak, bir hükme varılamaz; tam tersine, bu değerlendirmeleri maddi hayatın çelişkileriyle, toplumsal üretici güçler ile üretim ilişkileri arasındaki çatışmayla açıklamak gerekir.

İçerebildiği bütün üretici güçler gelişmeden önce, bir toplumsal oluşum asla yok olmaz; yeni ve daha yüksek üretim ilişkileri, bu ilişkilerin maddi varlık koşulları, eski toplumun bağrında çiçek açmadan, asla gelip yerlerini almazlar. Onun içindir ki, insanlık kendi önüne, ancak çözüme bağlayabileceği sorunları koyar. Çünkü yakından bakıldığında, her zaman görülecektir ki, sorunun kendisi, ancak onu çözüme bağlayacak olan maddi koşulların mevcut olduğu ya da gelişmekte bulunduğu yerde ortaya çıkar. Geniş çizgileriyle, asya üretim tarzı, antikçağ, feodal ve modern burjuva üretim tarzları, toplumsal-ekonomik şekillenmenin ileriye doğru gelişen çağları olarak nitelendirilebilirler.

Burjuva üretim ilişkileri, toplumsal üretim sürecinin en son uzlaşmaz karşıtlıktaki biçimidir - bireysel bir karşıtlık anlamında değil, bireylerin toplumsal varlık koşullarından doğan bir karşıtlık anlamında; bununla birlikte burjuva toplumunun bağrında gelişen üretici güçler, aynı zamanda, bu karşıtlığı çözüme bağlayacak olan maddi koşulları yaratırlar. Demek ki, bu toplumsal oluşum ile, insan toplumunun tarih-öncesi sona ermiş olur."//www.kurtuluscephesi.com/marks/katkib1.html

Dış bağlantılar

  • http://www.kurtuluscephesi.com/marks/katkib1.html


Kaynaklar

Vikipedi

İlgili konuları ara

antonio gramsci artı-değer artı-emek asya tipi üretim tarzı burjuva değişim değeri ve kullanım değeri diyalektik materyalizm dünya devrimi emek gücü emperyalizm
...

Okuma Önerileri

Heilongjiang
3 yıl önce

Heilongjiang (ya da Heilongciang), (Çince: 黑龙江省, ''Hēilóngjiāng Shěng''), Çin'in Kuzeydoğu Bölgesi'nin (eskiden Mançurya) en kuzeyin

Seramik
1 yıl önce

Toprak, endogen granit kayaların doğanın aşındırmasıyla ufalanması sonucu meydana gelmektedir. Toprağın her türü seramik için uygun deği

Seramik, Alkali metal, Alkalin, Amorf katı, Beton, Bileşik, Cam, Element, Kil, Kristal, Metal
Kavramsal sanat
1 yıl önce

Kavramsal sanat terimi, 1960'larda artık kendilerini alışılageldik sanat eseri biçiminde göstermeyen sanat eserleri için kullanılmaya başlanm

Kavramsal sanat, Arazi sanatı, Film, Fluxus, Fotoğraf, Kavram, Performans sanatı, Sanat, Video sanatı, Sol LeWitt, Arte Povera
SATA
3 yıl önce

SATA yani Seri ATA, bilgisayar donanımı içeririsinde bir veri taşıma teknolojisidir. Özellikle sabit diskten ya da sabit diske veri aktarımı i

SATA, SATA, Bilgisayar donanımı, Chipset, FireWire, Metre, Native command queueing, Sabit disk, Universal Serial Bus, SCSI, Megabit per second
Devlet
1 yıl önce

Devlet, çağdaş anlamıyla, belirli bir ülkede yaşayan insan topluluğunun, egemenlik ve bağımsızlık temelinde oluşturduğu siyasal örgütle

Devlet, Halk, Kültür, Tarım, Taslak şablonları, Amerikan iç savaşı, Taslak madde
Kültür
2 yıl önce

Toplumun ve insanların, biyolojik olarak değil de, sosyal olarak kuşaktan kuşağa ak­tardığı maddi ve maddi olmayan ürünler bü­tünü, sem

Kültür, Kültür (biyoloji), Latince, Toplum, Türk Dil Kurumu, Türkçe
Kapitalizm
1 yıl önce

Kapitalizm Anamalcılık, Sermayecilik, Serbest Piyasa Ekonomisi, Serbest Girişinin Ekonomisi adlarıyla da anılır. Avrupada feodalizmin çöküş

Kapitalizm, Ekonomi, Finans, Francis Fukuyama, Politika, SSCB, Serbest piyasa ekonomisi, Siyaset, Taslak, Özel mülkiyet, Serbest piyasa
Genetik
1 yıl önce

Genetik canlıların özelliklerini ve kalıtsal karekterlerini inceleyen, bu karekterlerin nesillere geçişini belli kalıtım kanunlarına bağlaya

Aristo, Tıp, Avusturya, Babil, Bezelye, Bilim, Genetik, Adaptasyon, Adenin, Alel, Amino asit, Arabidopsis thaliana, Bakteri, Baz eşleşmesi, Baz çifti, Beslenme
Komünizm
2 yıl önce

Sırasıyla, ütopik akılcı ve pasifist bir öğreti olarak doğa hali öğretisine, sınıf savaşını uygarlığın itici gücü olarak gören M

Komünizm, 1917, 1919, Anarşist komünizm, Antonio Gramsci, Arnavutluk, Aydınlanma, Bulgaristan, Burjuvazi, Che Guevara, Devlet
Mühendislik
1 yıl önce

Mühendislik, bilimsel ilkelerin, doğadaki kaynakların en verimli biçimde yapılara, makinelere, ürünlere, sistemlere ve süreçlere dönüştür

Mühendislik, Bilgi, Bilgisayar Mühendisliği, Biyomedikal Mühendisliği, Biyomühendislik, Bomba, Deniz Teknolojisi Mühendisliği, Elektrik-Elektronik Mühendisliği, Elektrik Mühendisliği, Elektronik, Elektronik Mühendisliği
...

Görüşler

Bu konuda henüz görüş yok.
Görüş/mesaj gerekli.
Markdown kullanılabilir.