Şah, Eski Farsça Hşayathiya, İran ya da Pers hükümdarlarının ünvanı. Zamanla İslam aleminde hükümdar anlamında yaygın olarak kullanılagelmiştir.

Şah

Şah, Eski Farsça Hşayathiya, İran ya da Pers hükümdarlarının ünvanı. Zamanla İslam aleminde hükümdar anlamında yaygın olarak kullanılagelmiştir.

Hükümdarlar hükümdarı anlamına gelen şehinşah unvanı, Perslerin krallar kralı saydığı II. Kyros'un (Büyük) anısına 20. yüzyılda Pehlevi hanedanı tarafından kullanılmıştır. Gene Şahtan türetilen Farsça padişah unvanı da koruyucu, ulu hükümdar anlamını taşır. Şah ünvanı, 1973'te monarşinin yıkılmasına değin Afganistan'da, ayrıca Orta ve Güney Asya'daki başka ülkelerde birçok hükümdar ya da prens tarafından kullanılmıştır. Soyla gelen valiler de bazen kendi adlarına şah sıfatını eklemişlerdir.

İslam'da şah kavramı

Öte yandan bazı İslam tarikatları Ali'yi şah sanıyla anarlar. Ali'nin mezarı Necef'te olduğu için Necef sultanı anlamında Şah-ı Necef, yiğitler sultanı anlamında Şah-ı Merdan ve daha yaygın olarak da velilik sultanı anlamında Şah-ı Velayet sanları kullanılır.

Alevilik ve Bektaşilikte Ali, Muhammed ile birlikte Allah nurunun tecellisi sayıldığı için, çoğu Alevi-Bektaşi gülbanki Bismillah yerine, Ali'nin adıyla anlamında Bismişah ile başlar.}

şah kelimesi yunus emre nin demelerinde de vardır. iran şahıyla bağdaştırmak yanlış bir düşüncedir. şah kelimesi yaradan manasında kullanılmaktadır. gerçek anlamı budur. sünni islam düşüncesinde iranla bağdaştırmak için kullanılmıştır.

Alevi-Bektaşi edebiyatında şah sözcüğü zaman zaman hem Ali'yi, hem de İran şahını çağrıştıracak biçimde kullanılmıştır.

Hindularda Şah

Raj, Raja gibi bilinen Hint hükümdarlarından sonra belirli bazı yöneticilerde ismen hoş ve komşu ülkelerinin sıklıkla kullanması sebebiyle; "şah" ünvanınıda benimsemiştir.

Örneğin; Shah Devdan

Satrançta şah

} Satrançtaki en önemli taş şah olarak anılır. Batılı dillerde bunun yerine kral kullanılır. Satranç oyunu Hindistan'da ortaya çıkmış olmasına rağmen satranca dair bilinen en eski belgeler 5. yy. Pers belgeleridir.

Ayrıca bakınız

Kaynaklar

Vikipedi

şah

satranç oyununda en önemli taş; iran ya da afgan hükümdarı, şeh.
benzerlerine oranla en üstün, en güzel, en iyi.
atın ön ayaklarını yerden keserek arka ayakları üstünde ayakta durması.
İran veya Afgan hükümdarı.
Alevilik, Bektaşilikte pir.

şah

1 . İran veya Afgan hükümdarı.
2 . Satranç oyununda her yönde tek hane gidebilen en önemli taş:
"Sonra şahını bir hane geri aldı."- S. F. Abasıyanık.
3 . Alevilik, Bektaşilikte pir.
4 . sıfatBenzerlerine oranla en üstün, en güzel, en iyi.
Atasözü, deyim ve birleşik fiiller
(ben) şahımı bu kadar severim , şahken şahbaz olmak

şah

(Farsça) Erkek ismi 1. Hükümdar. - Birleşik isimlerde 1. ve 2. isim olarak da kullanılır Şahbanu - Selimşah gibi.

şah

Türkçe şah kelimesinin İngilizce karşılığı.
[SAH] n. shah, king, check

şah

Türkçe şah kelimesinin Fransızca karşılığı.
schah [le], (satranç) roi [le]

şah

Türkçe şah kelimesinin Almanca karşılığı.
n. Schah

Şah (Ayna) sözleri

Ayna tarafından albümünde söylenen Şah adlı şarkının sözleri.

Aylardır işim yok
Anlatsam derdim çok
Enflasyon deflasyon
Cepte metelik yok
Aylardır işim yok
Boş laflardan karnım tok
İsyandan vazgeçtim
Kızacak bir merci yok
Bunca derdin içinde
Bir çare buldum sende
Aşkından sarhoş oldum
Şah oldum alemlerde
Bunca derdin içinde
Bir çare buldum sende
Sevdim sevildim derken
Şah oldum alemlerde
Ay tanem nur tanemsin
Şu dünyada tek çarem
Sen var ya herşeyimsin
Birtanemsin birtanem
Ay tanem nur tanemsin
Şu dünyada tek çarem
Sen var ya herşeyimsin
Şahanemsin şahanem

Yanıtlar