Şahkulu

Anadolu’daki Safevi fedailerinden. Şahkulu’na, Osmanlı tarihlerinde Şahkulu Baba Tekeli, Şeytan Kulu ve Karabıyıklıoğlu da denilmektedir. Safevili Şeyh Haydar’ın halifelerinden HasanHalife’nin oğludur. Teke’de doğduğu tahmin edilmekte olmasına rağmen tarihi bilinmemektedir.

Şahkulu Anadolu’daki Safevi fedailerinden. Şahkulu’na, Osmanlı tarihlerinde Şahkulu Baba Tekeli, Şeytan Kulu ve Karabıyıklıoğlu da denilmektedir. Safevili Şeyh Haydar’ın halifelerinden HasanHalife’nin oğludur. Teke’de doğduğu tahmin edilmekte olmasına rağmen tarihi bilinmemektedir.

Babasıyla beraber Antalya taraflarında Korkuteli kazasına bağlı Yalım köyü civarında bir mağaraya çekilip, riyakarca ibadete başladı. Mağaradaki bu münzevi hayatı, dünyayı terk ve haramlardan sakınma olarak değerlendirildi. Etrafına çok cahil taraftar topladı. Şah İsmail Safevi’ye bağlılığını arz etti. Şah İsmail, Şahkulu ve halifeleri vasıtasıyla BatıAnadolu ve Rumeli’de Serez, Selanik, Yenice-i Zağra, Filibe, Sofya ve diğer iskan sahalarındaki halkın kendisine bağlanılması istikametinde propaganda yaptırdı. Şahkulu on bin kadar taraftar toplayınca Sultan İkinci Bayezid Han (1481-1512) devrinin son zamanındaki şehzadeler meselesinden faydalanarak isyan etti.

Antalya’dan Manisa’ya dönmekte olan Şehzade Korkud’a saldırdılarsa da hazinesini ele geçiremediler. Kendisini Safevili Şah İsmail’in halifesi ilan eden Şahkulu, devlet ve saltanatın kendisine ait olduğunu söylemeye, helalla haram arasında fark gözetmemeye, nikahın da lüzumsuzluğunu propagandaya başladı. Ayrıca kendisine bağlı şuursuz kitleyi harekete geçirerek, soygun, talan ve tahrip hareketine girişti. Antalya’yı basıp, şehrin kadısını şehit etti. Şahkulu’nun katliam, tahrip ve soygundan daha da zenginleşip, cüreti arttı. Kızılcakaya, İstanos, Elmalı, Burdur, Keçiborlu’yu basıp, kadılarını ve halkın bir kısmını katlettirdi. Kütahya önlerine geldi. Hedefi Karaman’ı işgal etmekti.

Şahkulu’nun isyanı üzerine bölgeye Anadolu Beylerbeyi Karagöz AhmedPaşa gönderildi. Karagöz Ahmed Paşa, Şahkulu ve kuvvetlerine pek önem vermediğinden çok az sayıda askerlerle hareket etti. Karagöz Paşanın kuvvetleri asileri önce yendilerse de askerlerin yağmaya dalmaları üzerine Şahkulu kuvvetleri toparlanmaya muvaffak oldu. Çok kanlı geçen bir çarpışma sonundaKaragöz Ahmed Paşa şehit düştü. Kütahya şehri yakıldı. Manisa valisi Şehzade Korkud, Şahkulu’nun asiliğini, katliam ve tahribatını merkeze yazdı. Bunun üzerine Vezir-i azam Hadım Ali Paşa ileAmasya Valisi Şehzade Ahmed asileri yola getirmekle vazifelendirildi. Şahkulu’nun adamları, Osmanlı kuvvetlerince Kızılkaya denilen sarp bir dağda sarıldı. 38 günlük bir muhasaradan sonra Döşeme Derbendinde kayalar arasından kendisine yol açan Şahkulu önüne geçen Karaman Beylerbeyi Haydar Paşayı şehit ederek Beyşehir istikametinde kaçmaya muvaffak oldu. Bunun üzerine yanına 500 tüfekli yeniçeri ile kapı halkını alan Vezir-i azam süratle Şahkulu’nun peşine düştü ve on dört gün sonra Sivas’a yakınGedik Hanı mevkiinde asileri yakaladı. Gerek Ali Paşanın ve gerekse ŞehzadeAhmed’in oğlu Şehzade Alaaddin cansiperane olarak vuruştukları harp çok şiddetli geçti. Şahkulu BabaTekeli öldürüldü ise de Vezir-i azam Hadım Ali Paşa da bir okla vurularak şehit düştü. Bunun üzerine iki taraf kuvvetleri de başsız kalıp dağıldılar. Şahkulu kuvvetleri İran’a doğru süratle kaçtılar.

Şahkulu Baba Tekeli, Şah İsmail’in halifesi olduğunu iddia etmesine rağmen, Babaİshak Horasani, Şeyh Bedreddin ve Şah İsmail’in büyük babası Şeyh Cüneyd gibi saltanatı ele geçirmek teşebbüsünde bulunan tipik bir batınidir. Sultan Bayezid Hanın yaşlılığı ve şehzadeleri arasında başgösteren saltanat mücadelelerinden faydalanarak İran’da olduğu gibi Anadolu’da da temelleri Şiiliğe dayalı bir devlet kurmak istemişti.

Diğer taraftan Şahkulu’nun, Anadolu’da çok büyük bir tahribat yapması, Şehzade Korkut ve Ahmed kuvvetlerini bozunca Osmanlılarda, Şii tehlikesini önleyebilecek yegane şehzadenin Selim (Yavuz) olduğu kanaatini kuvvetlendirmiştir.

Görüşler

Bu konuda henüz görüş yazılmamış.
Gürüş/yorum alanı gerekli.
Markdown kodları kullanılabilir.

Şahkulu ilgili konular

  • Yavuz Sultan Selim

    Yavuz Sultan Selim Osmanlı sultanlarının dokuzuncusu, İslam halifelerinin yetmiş dördüncüsü. Sultan İkinci Bayezid'in oğlu olup, annesi Dul
  • Kütahya

    Kütahya rengârenk çinileriyle, Türkiye’nin çini atölyesi olarak bilinen, şifalı kaplıcaları ile meşhur, millî târihimizde müstesnâ bi
  • Minyatür

    Minyatür Kağıt, parşömen, fildişi vs. gibi çeşitli malzeme üzerine küçük resim yapma sanatı. Yaygın mana itibariyle, matbaanın kullanı
  • Şah İsmail

    İran Safevi Devleti'nin kurucusu olan Şah İsmail, 1487 yılında doğdu. Babası Şeyh Haydar, Şirvan hükümdarı Ferruh Yesar ve ona yardım ede
  • Şah Kulu

    Şah Kulu ( .... - 1511) Şahkulu'nun doğum tarihi bilinmemektedir. Teke ilinin, (bugün Antalya) Korkuteli kazasının, Yalımlı köyünde doğd
  • İsa Mesihi

    Türk şairi (Priştine 1410 '-İstanbul 1513). İstanbul bir süre medresede öğrenim gördü. Bir ara sipahi oldu. Hadım Ali Paşanın divan kâti
  • Osmanlı-İran Savaşları

    Osmanlı-İran Savaşları 16. yüzyıl - 19. yüzyıl arasında Osmanlı Devleti ile İran arasında savaşılmış savaşlardır. Osmanlı Devleti i
  • İstanbul'daki camilerin listesi

    Aşağıda, İstanbul'da yer alan camilerin listesi yer almaktadır. Bazı camilerin iki, hatta üç ismi vardır.
  • İstanbul Özel Alman Lisesi

    ==Genel Bilgiler==Alman Lisesi olarak da bilinir. (Almanca: Deutsche Schule Istanbul) Türkiye`nin en seçkin özel yabancı okullarından biridir. Ö