1996 Lizbon Zirvesi, AGİT'in her iki yılda bir yapılmakta olan Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi olarak, 2-3 Aralık 1996 tarihlerinde Lizbon'da gerçekleştirilmiştir.

1996 Lizbon Zirvesi

1996 Lizbon Zirvesi, AGİT'in her iki yılda bir yapılmakta olan Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi olarak, 2-3 Aralık 1996 tarihlerinde Lizbon'da gerçekleştirilmiştir.

Zirve sonunda kabul edilen "Lizbon Zirve Belgesi", "Lizbon Zirve Bildirisi" ile "21 nci Yüzyılda Avrupa İçin Ortak ve Geniş Kapsamlı Güvenlik Modeli Bildirisinden oluşmakta, Belge'de ayrıca "Silahların Kontrolünün Çerçevesi" ve "AGİF'in Gündeminin Genişletilmesi" başlıklı iki belge daha yer almaktadır.

Lizbon Zirve Bildirisinde AGİT ilke ve yükümlülüklerine riayet edilmesi gereği vurgulanmakta, AGİT bölgesinde son dönemde güvenlik alanında kaydedilen gelişmeler özetlenmekte, ve bu çerçevede Avrupa'da Konvansiyonel Kuvvetler Antlaşmasının (AKKA) ve bunun yeni siyasi koşullara uyarlanması amacıyla 1997 başında müzakerelere başlanması kararının önemi teyid edilmektedir. Özellikle ırkçılık, yabancı düşmanlığı, saldırgan milliyetçilikle mücadele edileceği hususları bildiriye dahil edilmiştir. Bildiride ayrıca, AGİT'in Orta Asya Cumhuriyetlerine verdiği önem belirtilmektedir. Lizbon Zirve Bildirisinde, Bosna-Hersek başta olmak üzere bazı bölgesel sorunlara ilişkin ifadeler de yer almaktadır.

Zirve Bildirisine konulmak istenen Yukarı Karabağ sorununa ilişkin bir paragraf Ermenistan'ın karşı çıkması nedeniyle Bildiri içinde yer almamış, buna karşılık Başkanlık açıklaması halinde Bildireye eklenmiştir. Ermenistan'ın görüşleri de ayrı bir ek halinde Belgede yer almıştır.

Zirvede kabul edilen, "21 nci Yüzyılda Avrupa İçin Ortak ve Kapsamlı Güvenlik Modeli" başlıklı Bildiri ise AGİT bölgesinin yeni güvenlik mimarisi için yapılacak çalışmaların bir ilk adımını oluşturmaktadır. Sözkonusu bildiride, güvenliği tehdit eden risk ve tehditler arasına, Türkiye'nin ısrarlı girişimleri üzerine, terörizm, örgütlü suç, uyuşturucu ve silah kaçakçılığı konuları da dahil ettirilerek, bunlarla birlikte mücadele edilmesi hususu vurgulanmıştır.

Güvenlik Modeli Bildirisinde; AGİT ilke ve taahhütlerinin uygulanması için dayanışma içinde hareket edilmesi, kuvvete başvurulmaması, güvenliği tehdit edilen ülkelerle danışmalar yapılması, tüm AGİT devletlerinin güvenlik endişelerine önem verilmesi her ülkenin kendi güvenlik bağlantılarını seçme hakkına sahip bulunması, ilişkilerde açıklık gibi yükümlülükler tekrar edilmekte; ileriye yönelik uygulamalar bölümün de ise, uygulamaların gözden geçirilmesine devam edilmesi, uygulamaya riayet edilmediği takdirde işbirliğine dayalı yeni araçlar geliştirilmesi, AGİT ve diğer uluslararası kuruluşlar arasında işbirliği modalitelerinin belirlenmesi ve bir "Avrupa Güvenlik Şartı" hazırlanmasının değerlendirilmesi hususları öngörülmektedir.

"Silahların Kontrolünün Çerçevesi" başlıklı belgede barış ve istikrarı tehdit eden tehlikeler sayılırken terörizm konusuna ela yer verilmekte, terörizmle mücadelede tam bir işbirliği yapılması öngörülmektedir. "AGIF"in Gündeminin Genişletilmesi" başlıklı belgede ise uluslararası camianın terörizmle mücadelesi için ilave önlemler alınacağı belirtilmektedir.

Kaynaklar

Vikipedi

İlgili konuları ara

Yanıtlar