Aşar(Öşür) Vergisinin Kaldırılması

düzenle|Haziran 2007

Cumhuriyet Türkiye`sinin 1923-1929 dönemi ekonomi politikasına damgasını vuran İzmir İktisat Kongresinin oybirliği ile alınmış kararlarından biride 1925`te Aşarın kaldırılmasıdır. Aşarın alınış nedeni kısaca değinmek gerekirse aşar, şeri bir vergi olmasının yanında Osmanlı Devleti`nde mülkiyet düzenin, miri arazi rejiminin bir sonucudur. Aşar Osmanlı mülkiyet rejimini temsil eden zamanın en önemli vergilerindendir. Aşar mülkiyeti devlete ait olan toprakların kullanımı karşılığında alınan bir tür kira gibi düşünebilir. Aşar bütçenin gelir kaleminde önemli bir yer tutmaktaydı. Fakat İktisat Kongresiyle liberal bir ekonomi tasarlandığı ve liberalizm`in temeli özel mülkiyete dayandığından Aşar`ın varlığını koruması bir çelişki haline gelmiştir. Yani Cumhuriyet İdaresi Sultan`ın mülkünün sahiplik sıfatını halka intikal ettirince aşarın alınmasının mantığıda sona ermiştir. (Koç,1981:35)

Öte yandan aşarın kaldırılmasında güdülen ekonomik amaç kanun gerekçesinde şöyle açıklanmaktadır:

“ Bu yasa tasarısında izlenen amaç, tarım ürünlerinin safi hasılatının vergiye tabi tutulması ilkesine ve aşarın serbest tarımı kısıtlayan ilkelerinin ortadan kaldırılması ile halkın gereksinmelerini baskı altına almayacak bir şekilde tahsiline yönelik olmasıdır

Koç, Mustafa (1981), “ Türk Kamu Maliyesinde Kemalist Devrimler”, Maliye Tarihi, Atatürk Özel Sayısı, Ekim, 25-40

Kaynaklar

Vikipedi

İlgili konuları ara

Yanıtlar