Adem Dede

Kısaca: Adem dede Osmanlı Devleti Türk Mevlevi şair'i.Doğum tarihi bilinmiyor.Antalya'da doğmuştur. Din eğitimini yörenin ünlü dervişlerinden alan Adem dede daha sonra bilgisini arttırmak ve mevlevi olmak için İstanbul'a gitti.Galata mevlevihanesinde, İsmail Ankaravi'nin yanına yerleşti ondan eğitim aldı.İsmail Ankaravinin vefatıyla aynı mevlevihaneye şeyh oldu. İstanbulda saygı duyulan sözüne değer verilen halk tarafından çok sevilen biriydi.Dostlarıyla birlikte so ...devamı ☟

Adem dede Osmanlı Devleti Türk Mevlevi şair'i.Doğum tarihi bilinmiyor.Antalya'da doğmuştur. Din eğitimini yörenin ünlü dervişlerinden alan Adem dede daha sonra bilgisini arttırmak ve mevlevi olmak için İstanbul'a gitti.Galata mevlevihanesinde, İsmail Ankaravi'nin yanına yerleşti ondan eğitim aldı.İsmail Ankaravinin vefatıyla aynı mevlevihaneye şeyh oldu. İstanbulda saygı duyulan sözüne değer verilen halk tarafından çok sevilen biriydi.Dostlarıyla birlikte sohbet toplantıları düzenler, bu toplantılarda dini konuşmalar yapılır, müzik dinlenir , sema yapılır ve zikredilirdi.Galata mevlevihanesinde Kur'an ve Mesnevi okunuyor, sema yapılıyordu.

Mevleviler arasında da Türk-i Basit (yalın Türkçe) akımına öncülük eden Adem dede olmuştur.Hece vezniyle ilk şiir söyleyen öztürkçe sözcükleri kullanan ilk odur.Divan Edebiyatı'nda Arapça ve Farsça sözcüklerin daha çok yer bulmaya başlaması ile şiir dili anlaşılması zor bir hale gelmişti.Halk bu şekilde yazılan şiirleri anlamıyordu.Divan Edebiyatı sadece Osmanlı Sarayının anladığı bir edebiyat olmuştu.Halkında bu edebiyatı anlaması için dilde yalınlaşma gerekliydi.Divan edebiyatında bunu başlatan Tatavlalı Mahremidir.

Tatavlalı Mahremi aruz veznini ve divan edebiyatının nazım şekillerini kullanmakla beraber öztürkçe şiirler yazarak Türki-i Basit (Yalın Türkçe) akımının öncüsü olmuştur. Türkçe sözcüklerle halk dilindeki atasözleri'ni deyimler'i mecaz'ları kullanmaya çalıştı.Diğer Türki-i Basit şairleri Edirneli Nazmi ve Aydınlı Visali' dir.Ancak diğer divan edebiyatı şairleri bu akıma katılmadığı için sonradan bu akımı izleyenler olmamıştır.Adem dedenin bir Divan'ı olduğu biliniyorsa da henüz bulunamamıştır.Bazı tezkire ve yazma mecmualarda şiirlerine rastlanır.İstanbulda çok sevilen Adem dede Mısır halkının kendisini davet etmesi üzerine Mısıra gitmiş orada halka mevleviliği anlatmış, öğretmiş ve bir mevlevihane açmıştır.Mısırda 1652 yılında vefat etmiştir.

Adem Dede hakkında Dede'nin dokuzuncu kuşaktan torunu ve Adem Dede'nin 1649 yılında kurduğu Galata Mevlevihanesi Şeyhi Adem Dede ibni Mehmet Çavuş Vakfının mütevellisi olan Mehmet Celalettin Perdahlı'nın yazdığı "CENNETTE RAKS" adlı eserinde geniş bilgi bulunmaktadır.Halen soyundan gelen ve Perdahlı soy adını alan ailenin pek çok bireyi Antalya'da oturmaktadır.Adem Dede hayır severliği ile tanınır ve hece vezni ile şiir yazan ilk mevlevi şairi olarak edebiyat tarihinde yerini almıştır.Doğum tarihi muhtemelen 1588'dir.Babası 10 gün sadarette kaldıktan sonra ölen Türk kökenli Lala Mehmet Paşa'dır.Hac için kutsal topraklara giderken,Kahire mevlevihanesinde konaklamış,kendisine Mısır Hankahlığının şeyhliği arz edilmiş,bunun üzerine ;(Artık bizim tekkemiz bundan sonra darı ahirettir) diyerek farsça bir beyitle özür dilemiştir.Hastalanmış ve Kahire'de vefat etmiştir.

İlahilerinden Bir Örnek ;

Derd ehli libasını aşkile giyen gelsün- Zehrini şeker gibi zevk ile yiyen gelsün- Ol günlerini saim hem gicelerin kaim- Fakr ateşine daim sabr ile yanan gelsün- Hakika iremez kimse atlas u libas ile - Öz kendi eli ile canına kıyan gelsün- Kal ü kil ile hergiz menzile irişilmez- Kendilik ile olmaz mürşide uyan gelsün- Aldanma sakın í‚dem her aline dünyanın- Öz varlığını bunun yokluğa sayan gelsün.

Bakınız



Kaynaklar

Vikipedi

Bu konuda henüz görüş yok.
Görüş/mesaj gerekli.
Markdown kullanılabilir.

Dede
6 ay önce

Şenlikleri Kefçe Dede, Üsküdar Dedê - Brezilyalı futbolcu. Mercan Dede - Türk neyzen, yapımcı ve DJ. Adem Dede - Türk mevlevi şair. Deprem Dede - Ahmet Mete...

Tatavlalı Mahremi
6 ay önce

mecaz'ları kullanmaya çalıştı.Diğer Türki-i Basit şairleri Edirneli Nazmi, Adem Dede ve Aydınlı Visali'dir. Ancak diğer divan şairleri bu akıma katılmadığı...

Aydınlı Visali
6 ay önce

mecaz'ları kullanmaya çalışmıştır. Diğer Basitname şairleri Edirneli Nazmi, Adem Dede ve Tatavlalı Mahremi dir. Ancak diğer divan şairleri bu akıma katılmadığı...

Umman denizi
6 ay önce

Denizi Hint Okyanusu'nun bir bölümüne verilen addır. Doğusunda Hindistan, kuzeyinde Pakistan ve batısında da Umman Körfezi, Arap Yarımadası ve Aden Körfezi...

Arife Hanım
3 yıl önce

Uzantısı 2007 Abdi Abdullah Bosnevi Abdürrahman Eşref Abdullah Vassaf Efendi Adem Dede Aydınlı Visali Edirneli Nazmi Hızır reis Kami Kafzade Abdülhay Çelebi...

Hızır Reis
6 ay önce

İstanbulda Hacıkadın camisini yaptırdı. 1459 yılında İstanbul'da öldü. Abdi Adem Dede Abdullah Bosnevi Abdürrahman Eşref Abdullah Bosnevi Abdullah Vassaf Efendi...

Hızır Reis, Hızır Reis
Deniz
6 ay önce

Spencer Körfezi Weddell Denizi Hint Okyanusu Aden Körfezi Andaman Denizi Basra Körfezi Bengal Körfezi Kızıldeniz Timor Denizi Umman Denizi Umman Körfezi Kayalık...

Deniz, Aden Körfezi, Adriyatik Denizi, Akdeniz, Amundsen Denizi, Antalya, Aral Gölü, Arktik Okyanusu, Atlas Okyanusu, Baffin Körfezi, Baltık Denizi
Hıfzı Mehmed Efendi
3 yıl önce

Osmanlı İmparatorluğu'nda din Abdi Abdürrahman Eşref Abdullah Bosnevi Abdullah Vassaf Efendi Adem Dede Edirneli Nazmi Kami Saruca Kemal Tatavlalı Mahremi...