Sözlük manası çarpma, çarpıp geri dönme. Terim olarak edebiyatımızda oldukça fazla baş vurulan bir sanattır. Herhangi bir cümlenin, bir mısranın veya beyitin kelimelerinin yerlerini tersine çevirerek, ayrı anlamlı cümle veya mısra yapmaktır. Verilen yeni anlam ilk anlamın tersini ifade etmelidir. Akis cümlelerin veya mısraların, beyitlerin altını üstüne getirme, yeni ve birinciye ters bir ifade oluşturma işidir.

Akis sanatının iki şekli vardır: Tam akis, eksik akis.

Tam akis: Cümleler, mıs

Akis

Sözlük manası çarpma, çarpıp geri dönme. Terim olarak edebiyatımızda oldukça fazla baş vurulan bir sanattır. Herhangi bir cümlenin, bir mısranın veya beyitin kelimelerinin yerlerini tersine çevirerek, ayrı anlamlı cümle veya mısra yapmaktır. Verilen yeni anlam ilk anlamın tersini ifade etmelidir. Akis cümlelerin veya mısraların, beyitlerin altını üstüne getirme, yeni ve birinciye ters bir ifade oluşturma işidir.

Akis sanatının iki şekli vardır: Tam akis, eksik akis.

Tam akis: Cümleler, mısralar veya beyitler hiçbir eksiltme veya ilave yapılmadan tamamiyle alt üst edilir, kelimelerin sıraları düzenli bir şekilde tersine çevrilirse tam akis yapılmış olur.

Eksik akis: Cümleler, mısralar veya beyitler tam olarak değil de değiştirilerek, alt üst edilir, kelimelerin sıraları düzensiz bir şekilde tersine çevrilir, ilaveler veya eksiltmeler yapılırsa, eksik akis yapılmış olur.

Tam akis:

Vuslat bileli hecrin, hecrin bileli vuslat Matem görünür şadi, şadi görünür matem (Nazım)

Burada birinci mısradaki «Vuslat bileli hecrin» ifadesi tam tersine çevrilerek «hecrin bileli vuslat» şeklinde söylenmiş, ikinci mısrada ise «Matem görünür şadi» ifadesi devamında tam tersine çevrilerek «şadi görünür matem» şeklinde söylenmiştir. Dolayısıyla tam akis yapılmıştır.

Eksik akis:

Gelse dergahına ikram görürler kürema Kürema dergehine gelse görürler ikram (Ziya Paşa)

akis


1 .
Işık veya ses dalgalarının yansıtıcı bir yüzeye çarparak geri dönmesi, yansıma, yankı:
"İkide birde barutla infilak akisleri geliyordu."- Y. K. Beyatlı.
2 .
Bir cismin parlak bir yüzeyde görünmesi:
"Mehtap, iri güller ve senin en güzel aksin / Velhasıl o rüya duruyor yerli yerinde."- Y. K. Beyatlı.
3 .
mecaz Bir şeyin başka bir şey üzerinde yarattığı etki.
4 .
fizik, kimya Evirtim.
5 .
mantık Evirme.

akis

(Arapça) Kadın ismi 1. Yankı. 2. Işığın veya bir şeklin bir satha çarpıp orada görünmesi, yansı. 3. Zıt, ters, muhalif.

akis

işık ya da ses dalgalarının yansıtıcı bir yüzeye çarparak geri dönmesi, yankı, yansıma; evirme, evirtim. bir cismin, parlak bir yüzeyde görünmesi. bir şeyin başka bir şey üzerinde yarattığı etki.

akis

Türkçe akis kelimesinin İngilizce karşılığı.
[Mons Vinogradov] n. echo, reflection, mirror image, converse, reverberation, inversion, reflex, reflexion n. course, flow, run, pour, afflux, efflux, flight, flux, gliding, inflow, influx, passage, river, tenor, tide

akis

Türkçe akis kelimesinin Fransızca karşılığı.
écho [le], réflection [la]

akis

Türkçe akis kelimesinin Almanca karşılığı.
n. Echo

Yanıtlar