Amerika Antilobu

Kısaca: Amerika antilobu (Antilocapra americana), Kuzey Amerika'da yaşayan bir gevişgetiren çift toynaklı türü. Çatalboynuzlu antilop ya da Çatalboynuzlu hayvan olarak da bilinir. ...devamı ☟

Amerika antilobu
Amerika Antilobu

Taksokutu | renk = Lightgreen | ad = Amerika antilobu | resim = Pronghorn_antelope.jpg | statü = LR/cd | alem = Animalia (Hayvanlar) | şube = Chordata (Kordalılar) | sınıf = Mammalia (Memeliler) | takım = Artiodactyla
(Çift toynaklılar) | alttakım = Ruminantia
(Geviş getirenler) | familya = Antilocapridae (Amerika antilobugiller) | familya_yazar = Gray, 1866 | cins = Antilocapra | cins_yazar = Ord, 1818 | tür = A. americana | ikili_ad = Antilocapra americana | ikili_ad_yazar = (Ord, 1815)

Amerika antilobu (``Antilocapra americana``), Kuzey Amerika`da yaşayan bir gevişgetiren çift toynaklı türü. Çatalboynuzlu antilop ya da Çatalboynuzlu hayvan`da denilir.

Dış görünüşü ile bir antilopu andırmasına rağmen Asya`da ve Afrika`da yaşayan antiloplar ile akrabalığı yoktur. Bu yüzden yalnız başına Antilocapridae adlı ayrı bir familyaya konulur. Amerika antilobu bu eski familyanın günümüzde yaşayan son temsilcisi olarak kalmıştır.

Özellikleri

Amerika antilobu bir ceylan büyüklüğündedir. 150 cm uzunluğa (artı 8-15 cm kuyruk), 90 cm boya ve 50-70 kg ağırlığa ulaşır. Üst kısımları sarı ile kızıl kahverengi arası değişir, karın kısımları beyaz olur. Beyaz tüylerini dikerek, bu şekilde birbirlerini tehlikeye karşı uyarmak için işaret verebilirler. Erkeklerin boynuzları kulaklarının iki katına, 25 cm uzunluğa varır. Dişilerin neredeyse hiç boynuzları olmaz. Eğer boynuzları olursa da asla kulakların uzunluğunu aşmaz. Her boynuzun ucu çatallanır, bir ucu köküne yakın bir yerden dışarıya doğru ve diğeri daha yukarıda içeriye yönelir. Boynuzlar her sene yenilenir.

Amerika antilopları çok uzun atlayabilmeleri ile de dikkati çekerler. Tek bir sıçrama ile 6 metre ilerliyebilirler.

Yayılım

Amerika antilobu bir zamanlar bütün Kuzey Amerikada, hatta çöl ve yarı çöllerinde ve Meksiko`nun kuzeybatısına kadar uzanan geniş bir coğrafyaya yaygındı. Kayalık Dağlarında bazen hatta 3500 m yüksekliğe kadar çıkarlar, ama genelde düz bölgelerde yaşarlar.

Sınıflandırma

Amerika antilobunun sınıflandırılması uzun süre tam olarak aydınlatılamamıştır. Daha en başlardan ayrı bir familyaya konulmuş olsa da, 1960`lara kadar hala sırf boynuzlugillerin bir alt familyası olduğunu savunan zoologlar olmuştur. Sonunda DNA-analizleri sayesinde geyikgillerin bir kardeş grubu oldukları kanıtlanmıştır.

Evrim tarihi

Geçmişte amerika antilobugiller familyasının Kuzey Amerikada birçok türleri olmuştur. Familyanın tanılan en eski üyesi erken miozen çağında ortaya çıkan, uzun çatallı boynuzlu ``Paracosoryx`` cinsi olmuştur. Sonradan ortaya çıkan ``Ramoceros`` cinsinde boynuzlar çengel olmuş ve çatallıdır. Daha geç zamanlarda ortaya çıkan ``Meryceros`` ve ``Cosoryx`` cinsleri bugünkü amerika antilobuna daha çok benzemişlerdir. Pliozen çağında birçok ``Plioceros`` cinsine ait kısa boyunlu, kısa ve kalın boynuzlu türler ortaya çıkmıştır. Pleistozí¤n çağında daha çevik yapılı, buzul çağına ayak uydurmuş ``Tetrameryx`` ve ``Capromeryx`` cinsleri ortaya çıkmıştır. Bu iki cins familyanın (``Stockoceratini``) adlı ayrı bir kolunu oluşturur. Buzul çağının sonunda bütün bu türlerin soyu tükenmiş, ve pleistozen çağında da çoktan var olmuş olan amerika antilobu familyanın tek temsilci olarak hayatta kalmıştır.

Alt türleri

Bilimcilerin farklı görüşlerine göre 4 ya da 6 alt türü kabul edilir. Bu 4 türün statüleri hala tartışılmaktadır:

  • ``Antilocapra americana americana`` ABD ve Kanadanın prerilerinde yaygındır.
  • ``Antilocapra americana mexicana`` ABD`nin güneybatısında bulunan yarı çöllerde ve Meksikonun sınıra yakın bölgelerinde yaygındır.
  • ``Antilocapra americana peninsularis`` Baya California da yaşar
  • ``Antilocapra americana sonoriensis`` Arizonanın güneyinde ve Kuzey Meksikoda yaşar.


Bazı kaynaklarda ``Antilocapra americana anteflexa`` ve ``Antilocapra americana oregona`` alt türleri isimlerine rastlanılır. Ancak bu isimler sırf ``Antilocapra americana americana`` alt türü için kullanılan diğer isimlerdir.

Kitaplar

  • Heinrich Weidinger: ``Pronghorn, die nordamerikanische Antilope``. Weidinger, Fürth, 1995, ISBN 3-00-005546-0
  • John A. Byers: ``Built for Speed. A Year in the Life of Pronghorn``. Harvard University Press, Cambridge Mass, 2003, ISBN 0-674-01142-2
  • Gary Turbak: ``Pronghorn. Portrait of the American Antelope``. Northland Publishing, Flagstaff (Arizona), 1995, ISBN 0-87358-595-X


Dış bağlantılar



Commons-ufak|Antilocapra americana Species-ufak|Antilocapra americana
  • IUCN2006
|değer biçenler=Antelope Specialist Group |yıl=1996 |ID=1677 |başlık=Antilocapra americana |alınma=12. Mai 2006

Kaynaklar

Vikipedi

Bu konuda henüz görüş yok.
Görüş/mesaj gerekli.
Markdown kullanılabilir.

Amerika antilobu Resimleri

Antilop
4 ay önce

Amerika'ya özgü olan Amerika antilobu (Antilocapra americana) ise adına rağmen antiloplarla aynı familyadan bile değildir. Antiloplar, çatallanmadan uzayan...

Antilop, Aepyceros, Animal, Artiodactyla, Bilimsel sınıflandırma, Bovidae, Boynuzlugiller, Chordata, Cins, Familya, Hindistan
Meksika kurdu
4 ay önce

geyiktir, ancak aynı zamanda Cervus canadensis, çiftlik hayvanları, Amerika antilobu, tavşanlar, pekari ve diğer küçük memelileri de yiyebilirler. The Living...

Antilop Kanyonu
4 ay önce

Antilop Kanyonu, ABD'nin güneybatısındaki en çok ziyaret edilen ve en çok resmi çekilen kanyonudur. Antilop Kanyonu, erozyon sonucu oluşmuş olup Arizona'da...

Boynuzlugiller
4 ay önce

Hippotragus Mavi antilop (Hippotragus leucophaeus) Demir kırı antilop (Hippotragus equinus) Samur antilobu (Hippotragus niger) Dev samur antilobu (Hippotragus...

Boynuzlugiller, Amerika bizonu, Animalia, Artiodactyla, Bilimsel sınıflandırma, Bovinae, Chordata, Keçi, Koyun, Mammalia, Memeli
Sığırlar
4 ay önce

Tragelaphus imberbis Tragelaphus buxtoni Tragelaphus angasii Tragelaphus spekeii Taurotragus Taurotragus oryx Taurotragus derbianus – Dev boğa antilobu...

Misk sığırı, İnek, boynuzlugiller
Neredeyse tehdit altındaki türler
4 ay önce

lunatus) Sığır antilobu (Alcelaphus buselaphus) Licntenstein sığır antilobu (Alcelaphus lichtensteinii) Afrika mandası (Synceferus caffer) Amerika bizonu (Bison...

Amerika bizonu
4 ay önce

Amerika bizonu (Bison bison), boynuzlugiller (Bovidae) familyasının sığırlar (Bovinae) alt familyasında yer alan bir türdür. Kuzey Amerika'nın en büyük...

Amerika bizonu, Taksonomi, 1758, ABD, Alt cins, Alt familya, Alt oymak, Alt sınıf, Alt takım, Alt tür, Alt âlem
Çift toynaklılar
4 ay önce

Zürafagiller (Giraffidae) Familya: Misk geyiğigiller (Moschidae) Familya: Amerikan antilobu (Antilocapridae) Familya: Geyikgiller (Cervidae) Familya: Boynuzlugiller...

Çift toynaklılar, Taksokutu, Alt takım, Amerikan antilobu, Animalia, Balinalar, Bilimsel sınıflandırma, Boynuzlugiller, Chordata, Cüce geyikgiller, Devegiller