Ani

Ani

Ani Kars` ın Arpaçay ilçesinde, Arpaçay Nehri boyunda bulunan ören yeri. 961-1045 yılları arasında Bagratlı hanedanından Ermeni hükümdarlarının başkenti olmuştur. 11. ila 12. yüzyıla ait önemli Selçuklu mimari eserlerini barındırır.

Ani

Ani Kars` ın Arpaçay ilçesinde, Arpaçay Nehri boyunda bulunan ören yeri. 961-1045 yılları arasında Bagratlı hanedanından Ermeni hükümdarlarının başkenti olmuştur. 11. ila 12. yüzyıla ait önemli Selçuklu mimari eserlerini barındırır.

360px|right|Ani - Amenaprgiç Kilisesi



Tarih

Kentin adı en erken 6. yüzyılda Gamsaragan sülalesinden Ermeni beylerine ait bir müstahkem yer olarak geçer. Gamsaragan ailesi ile Bagratuni (Bagratlı) ailesi arasındaki uzun mücadele ikincilerin zaferi ile sonuçlanmış ve 780 yılında Gamsaragan`lar mülklerini Bagratlılara satarak Bizans ülkesine göçmüşlerdir.

Bagratlı I. Aşot 885 yılında Abbasi Halifesi ve Bizans İmparatoru tarafından "Ermenistan Kralı/Şehinşah-ı Armen" olarak tanınmıştır. Aşot ve oğulları önce (bugünkü Tuzluca ilçesinin 8 km kuzeyinde Halimcan köyü yakınında bulunan) ``Bagaran`` kentinde, daha sonra (Akyaka ilçesinde Koyucak mevkiinde bulunan) ``Şirakavanda ve Kars merkezde hüküm sürmüştür. 961 yılında 3. Aşot (953-977) başkentini Ani`ye taşıyarak burada büyük bir kentin inşaına başlamıştır.

Kent en parlak devrini 2. Smpat (977-989) ve oğlu Gagik (989-1020) döneminde yaşamıştır. Bu devirde kent nüfusunun 100.000`i aştığı rivayet edilmektedir. 1045`te Bizanslılar Ani`yi zaptedip Bagratlı devletine son verince savunmasız ve huzursuz kalan bölge, 1064`te Selçuklu sultanı Alparslan`a teslim olmuştur.

Türk Fethinden Sonra

Selçukluların Ani`de kalıp bir yönetim düzeni kurduğuna dair bir belirti bulunmamaktadır. Fetihten birkaç yıl sonra, Aras`ın karşı yakasında Dvin kentinde hüküm süren Kürt asıllı Şeddadi emirleri Ani`ye hakim olmuştur. Ani`deki en önemli İslam eseri olan ``Minuçihr Camii``, Şeddadi emiri Minuçihr`in eseridir.

1190 yılı dolayında Zakare Mkhrgrdzeli adlı Gürcü beyi Ani hisarını üs alarak Kars ve Ahıska bölgesini kapsayan bir egemenlik kurmuştur. Bunun soyundan gelenler önce Tiflis`teki Gürcü krallarına, sonra Moğol İlhanlılar`a bağlı "atabey" sıfatıyla hüküm sürmüşlerdir. Ani`deki Hıristiyan eserlerinin bir çoğu bu devirde yapılmış veya onarılmıştır. Daha sonra kent Celayirli ve Karakoyunlu devletlerinin egemenliğine girmiş ise de, nüfusu ağırlıkla Ermenilerden oluşmuştur.

Ani 1319`daki depremde ağır hasar görmüş, daha sonra Timur tarafından ele geçirilerek tahrip edilmiştir. Buna rağmen 1535 Osmanlı-İran savaşında tamamen terkedilinceye dek kentte bir nüfusun barındığı anlaşılmaktadır.

Eserler

Şehir suru, 8 kadar kilise ve bir cami, Ani`de halen ayakta duran eserlerin en önemlileridir.

İki yanı Arpaçay Kanyonu ile çevrili olan kentin plato tarafındaki üçüncü cephesi, 10. yüzyıla ait güçlü surlarla korunmuştur. Aslanlı Kapı kentin ana girişini oluşturur.

Katedral adı verilen Meryemana Kilisesi, 989 yılında, İstanbul Ayasofya`nın kubbesini ikinci kez inşa eden mimar Drtad tarafından inşa edilmiştir. Düşey hatları kuvvetli bir şekilde vurgulayan yapı, etkileyici bir yükseklik duygusu elde eder.

Vadi içinde bulunan Dikran Honentz Kilisesi 1215 yılında onarılmış ve Gürcü Ortodoks geleneğine yakınlık gösteren zengin fresklerle bezenmiştir. Fresklerde Ermenilere Hıristiyan dinini getiren Aziz Grigor/Krikor Lusavoriç`in hayatınddan sahneler görülür.

1020 yılına tarihlenen Abugamir Pahlavuni Kilisesi, İran mimarisinden kaynaklanan ve daha sonraki dönemde Selçuklu mimarisinde sık sık kullanılan özellikler sergiler.

1035 tarihli Halaskar (Amenaprgiç) Kilisesi dairesel kesitli bir kümbet yapısındadır.

Minuçihr Camii, Türk fethinden sonra Türkiye topraklarında inşa edilen en eski cami olmasıyla dikkati çeker. Muhtemelen daha eski bir sivil yapıdan dönüştürülmüş ve 14. yüzyılda ikinci kez tadilata uğramıştır.

Arkeolojik alanın dışında kalan bir müstahkem tepe üzerinde, Zakare Mkhrgrdzeli`nin Kızlar Kilisesi adıyla bilinen kilisesi görülür.

Arkeoloji ve Koruma Çalışmaları

1878-1918 döneminde Çarlık Rusyası`nın yönetiminde kalan Ani`de ünlü Şarkiyatçı Nikolai Marr yönetiminde arkeolojik çalışmalar yapılmış ve bir müze kurulmuştur. Daha sonraki yıllarda askeri yasak bölge kapsamında kalan ören yeri uzun süre bakımsızlığa terkedilmiştir.

Ani`de yakın dönemde Hacettepe Üniversitesi`nden Prof. Beyhan Karamağaralı önderliğinde yapılan kazı ve restorasyon çalışmaları Aslanlı Kapı ve Minuçihr Camii üzerinde yoğunlaşmıştır. Karamağaralı`nın çalışmalaraı uluslararası arkeolojik çevrelerde çeşitli eleştirilerle karşılaşmıştır.

Dış Kaynaklar

Virtual Ani - Ani kentinin mimarisine ilişkin çok başarılı bir internet projesi (kısmen Türkçe çevirili)

Galeri



<gallery> Image:Ani 1.jpg Image:Ani 2.jpg Image:Ani 2a.jpg Image:Ani 2b.jpg Image:Ani 3.jpg Image:Ani Katedral 1.jpg Image:Ani Katedral 2.jpg Image:Ani Katedral 3.jpg Image:Ani- Bakireler Manastiri.jpg Image:Ani- Bakireler Manastiri 2.jpg </gallery>

Kaynaklar

Vikipedi

Ani

bir anda oluveren, apansız.
ansızın, birdenbire.

Ani

Türkçe Ani kelimesinin İngilizce karşılığı.
n. long-tailed black tropical American cuckoo bird
n. anus, opening at the lower end of the alimentary canal
n. anus, opening at the lower end of the alimentary canal

Ani

n. long-tailed black tropical American cuckoo bird
n. anus, opening at the lower end of the alimentary canal
n. anus, opening at the lower end of the alimentary canal

Ani

İngilizce Ani kelimesinin Almanca karşılığı.
n. Ani, langschwänziger schwarzer tropischer Kuckucksvogel

Ani

Türkçe Ani kelimesinin Fransızca karşılığı.
soudain/e, brusque, immédiat/e, subit/e, momentané/e

Ani

Türkçe Ani kelimesinin Almanca karşılığı.
adj. jäh, plötzlich, unverhofft

Anı (Işığın Yansıması) sözleri

Işığın Yansıması tarafından albümünde söylenen Anı adlı şarkının sözleri.

Bir çift güvercin havalansa
Yanık yanık koksa karanfil
Değil bu anılacak bir şey değil
Apansız geliyor aklıma

Nerdeyse gün doğacaktı
Herkes gibi kalkacaktınız
Belki daha uykunuz da vardı
Geceniz geliyor aklıma

Sevdiğim çiçek adları gibi
Sevdiğim sokak adları gibi
Bütün sevdiklerimin adları gibi
Adınız geliyor aklıma

Rahat döşeklerin utanması bundan
Öpüşürken o dalgınlık da bundan
Telörgünün deliğinde buluşan
Parmaklarınız geliyor aklıma

Nice aşklar, arkadaşlıklar gördüm
Kahramanlıklar okudum tarihte
Çağımıza yakışan vakur sade
Davranışınız geliyor aklıma

Bir çift güvercin havalansa
Yanık yanık koksa karanfil
Değil bu anılacak bir şey değil
Çaresiz geliyor aklıma

Anı (Madrigal) sözleri

Madrigal tarafından albümünde söylenen Anı adlı şarkının sözleri.

Yalan nedir bilmem hiç beceremedim
Söylemek istediklerimi her zaman söyledim
Tutku hissedince hiç değişmedim
Bittiği zamansa isyan etmedim.

Sen yine de bak bana söyle
İstediklerin doğrular mı sence?

Kibir nedir bilmem hiç haz etmedim
Her bir gün yeniden ölsem de hep sana geldim.

Sen yine de bak bana söyle
Tüm bunlar yeter mi ikimize?

Anılar kapı dışarı
Görürsen yut anahtarı
Yeni aşk unutturur sanki, gözlerini.

Gel ne söylersen söyle yerini tutmaz dedin
Biraz huysuz biraz uykusuz ama itiraz etmedim
Yaslanmış dibe çökerken senin kollarında
Ne acı ne huzur ne de mutluluk hiçbir şey hissetmedim.

Anı (Fatih Erkoç) sözleri

Fatih Erkoç tarafından _ albümünde söylenen Anı adlı şarkının sözleri.

Senden kalan tek anı bu
Solgun sayfadaki güller
Alır beni götürürler
Sevgi dolu yıllara

Ne kadar güzeldi o günler
Acının kucağındaki düşler
O sıcak heyecanlı geceler
Şimdi arkadaş oldu bana

Senden kalan tek anı bu ahh

Anı (Esin Afşar) sözleri

Esin Afşar tarafından albümünde söylenen Anı adlı şarkının sözleri.

Bir çift güvercin havalansa
Yanık yanık koksa karanfil
Değil bu anılacak şey değil
Apansız geliyor aklıma

Nerdeyse gün doğacaktı
Herkes gibi kalkacaktınız
Belki daha uykunuz vardı
Geceniz geliyor aklıma

Sevdiğim çiçek adları gibi
Sevdiğim sokak adları gibi
Tüm sevdiklerinin adları gibi
Adınız geliyor aklıma

Rahat döşeklerin utanması bundan
Öpüşürken o dalgınlık bundan
Tel örgünün deliğinde buluşan
Parmaklarınız geliyor aklıma

Nice ışıklar arkadaşlıklar gördüm
Kahramanlıklar okudum tarihte
Çağımıza yakışan vakur, sade
Tavrınız geliyor aklıma

Bir çift güvercin havalansa
Yanık yanık koksa karanfil
Değil bu unutulur şey değil
Çaresiz geliyor aklıma

Anı (Sinan Özen) sözleri

Sinan Özen tarafından albümünde söylenen Anı adlı şarkının sözleri.

Senden kalan tek anı bu
Solgun sayfadaki güller
Alır beni götürürler
Sevgi dolu yıllar

Ne kadar güzeldi o günler
Acının kucağındaki düşler
O sıcak heyacanlı geceler
Şimdi arkadaş oldu bana
Senden kalan tek anı bu aaaah

Senden kalan tek anı bu
Solgun sayfadaki güller
Alır beni götürürler
Sevgi dolu yıllara

Ne kadar güzeldi o günler
Acının kucağındaki düşler
O sıcak heyacanlı geceler
Şimdi arkadaş oldu bana
Senden kalan tek anı bu aaaah

Ani (Alaturka Mavzer) sözleri

Alaturka Mavzer tarafından albümünde söylenen Ani adlı şarkının sözleri.

Kabul biraz fevriyim her hareketim biraz ani, kuzeyi gösterir yönüm ufka yürürken, mani olcaksanız gidin gelmeyin daha iyi şipşak görüntülendiniz tüm pozlarınız dahi, sözünün arkasında durdu burada her er, saygı göstermeye değer varsa gel göster, doğru bul dur, sözüm yoldur, hemsta kuldur, ortamına göre lafına kılıf uydur, can çıkmadıkça değişmez oğlum huydur, kendini bilmeyenin sonu kitapta kuyudur, kimsenin haberi olmaz cesedin kuytuda bulunur iki üç gün konuşulur sonra unutulur.

yarındır bir umudum hasmım bayram etsin bizde s... ve unut rüzgarim kadıköyden essin rapimiz bayram cek köye sancak farkımız fark yapta kırılsın o parmak...

daha aklın küçük senin cocuk sımarma otur adam akıllı yersin dayagi bulaşma tımar ettigim essek tımarhanelik vaka bir bölü öle ömür toprakta bir saka seytanlari masala gömdüm bunuda hakkı toprakta dayak yetmez vur parçala uzun yol yakın gemi koştukca yorar caba kavgada yumruk salladikca kıran en iyi yasayanlar en iyi yazan ozan belli zamanlarda kavga dövüs tadı bozan sen sen ol dost benim adım selo candan akan kan ölümüne sebeb her o hep oyla sözler defterimde ezber savas zamanı elde top tüfek bekler burdayım adresim yanıs 2 kursun ister biri can evimden biri sırtımdan girer...

basla oynar kasla girer kabine gec mesli mah zihri sec beni hisset hec degil krallar oynar kuralına göre ben koşarım en süratli kullarına göre havalarım ayri bi tat eski bi hat yerleşilir saflara en mükemmel nakarat ben olursa kem gözlerine şiş yine bizim iş şişene işedim pisiş pisiş benimki daha yeni oturdu raylarına seninki işmi kadıköyde cekmeceye kaldırdım p..leri dalgama bakarim kafama göre takılırım hep gecmedi gec saatlerin en iyisi benim rüya görmekten vazgec es gecitigin gibi merdivende basamaklari tek tek ciktim kıbras dur orda hızlandın oyna istanbul burda k..tk oynamaaa...

İlgili konuları ara

Yanıtlar