Archaeognatha

Archaeognatha, Insecta sınıfının zıplayan kılkuyruklar olarak da bilinen bir takımı olup önceleri Thysanura ya da kılkuyruklar takımı içine yerleştirilmekte idi, bu iki grubun ortak özelliği karıncık uçlarında kuyruk biçiminde üç adet uzantının yer almasıdır. Archaeognatha takımının üyeleri bu uzantılarını 30 cm.

Archaeognatha

Taksokutu | renk = pink | ad = Archaeognatha | resim = Arch-borstehale.gif | alem = Animalia | şube = Arthropoda | sınıf = Insecta | altsınıf = Apterygota | takım = Archaeognatha | takım_yazar = Börner 1904 | altbaşlık = Familyalar | açıklama =

Archaeognatha, Insecta sınıfının zıplayan kılkuyruklar olarak da bilinen bir takımı olup önceleri Thysanura ya da kılkuyruklar takımı içine yerleştirilmekte idi, bu iki grubun ortak özelliği karıncık uçlarında kuyruk biçiminde üç adet uzantının yer almasıdır. Archaeognatha takımının üyeleri bu uzantılarını 30 cm. kadar havaya zıplamak için kullanabilmektedirler. Eskiden grubu adlandırmak için kullanılan Microcoryphia adı, küçük anlamına gelen ``micro`` ile başlılar anlamına gelen ``coryphia`` köklerinden türetilmiştir.

Devoniyen dönemde, örümceklerle aynı zaman diliminde ortaya çıkmışlardır, böceklerin en az evrim geçiren grubudur. Archaeognatha Yunanca eski anlamına gelen ``archaeos`` ile çeneliler anlamına gelen ``gnatha`` sözcüklerinden türetilmiştir. Bu adlandırma tek bir kondil içeren mandibüllerin eklemlenmesi ile ilgili olup, diğer böcek gruplarında kondil sayısı ikidir. Arka (bazen de orta) bacak ile 2.inciden 9.uncuya kadar olan sternitlerinde, bazı uzmanlarca körelmiş uzuvlar olarak değerlendirilen, eklemlenmiş ``stilusların`` bulunması da sadece bunlara özgü bir özelliktir. Herbir karıncık (abdomen) sternitinin üç skleritten oluşması ve kabukdeğişimi öncesinde kendilerini zemine buradan yapıştırmaları diğer bir sıradışı özellikleridir. Tıpkı Thysanura üyelerinde olduğu gibi, gövde pullarla ve kolayca su kaybetmeye olanak veren ince bir dışiskelet ile örtülüdür.

Machilidae ve Meinertellidae olmak üzere iki familya altında toplanan 350 kadar türü tanımlanmıştır. Başta algler olmak üzere, likenler, yosunlar veya çürümekte olan organik maddelerle beslenirler. Dünyanın her tarafına yayılmıştırlar, hatta diğer böceklerden farklı olarak Arktik bölgede bile yaşayabilmektedirler.

Linkler



Kaynaklar

Vikipedi

İlgili konuları ara

Yanıtlar