Arthur Wellesley

Arthur Wellesley, Wellington 1. Dükü, lakabı Demir Dük (1 Mayıs 1769 - 14 Eylül 1852), Napolyon Savaşları sırasında İngiliz ordusu komutanlığı ve sonradan başbakanlık (1828-1830) yapan asker ve devlet adamı.İlk askeri başarılarını Hindistan`da ve İspanya`daki Yarımada Savaşı`nda (1808-1814) kazanmış ve Napolyon`un Waterloo Savaşı`nda kesin yenilgiye uğratılmasında belirleyici rol oynamıştır (1815).

Arthur Wellesley

Arthur Wellesley, Wellington 1. Dükü, lakabı Demir Dük (1 Mayıs 1769 - 14 Eylül 1852), Napolyon Savaşları sırasında İngiliz ordusu komutanlığı ve sonradan başbakanlık (1828-1830) yapan asker ve devlet adamı.İlk askeri başarılarını Hindistan`da ve İspanya`daki Yarımada Savaşı`nda (1808-1814) kazanmış ve Napolyon`un Waterloo Savaşı`nda kesin yenilgiye uğratılmasında belirleyici rol oynamıştır (1815).

Mornington 1. kontu Garret Wesley`nin başinci oğluydu.Eton`da ve Angers`deki askeri akademide öğrenim gördü.1787`de orduya katıldı ve hızla yükselerek İrlanda kral vekilinin yaverliğine atandı.Daha sonra İrlanda Avam Kamarası`na girdi.1796`da, Hindistan`a gönderildi.IV. Mysore Savaşı`nda (1799) tümen komutanı olarak deneyim kazandı.II. Maratha Savaşı (1803-1805) arasında Assaye ve Argaon`da önemli zaferler elde etti.Sindhia ailesini ve Berar racasını barışa zorladı.Bu başarılarından dolayo ``sir`` unvanı aldı (1804).Hindistan`dan döndükten sonra Kopenhag`a karşı düzenlenen bir seferde (1807) görev aldı ve Kioge`de Danimarka birliklerini yenilgiye uğrattı.1808`de başlayan Yarımada Savaşı`na katılmak üzere küçük bir kuvvetle gittiği Portekiz`de Lizbon yakınlarında General A. Junot`yu yenilgiye uğrattı.Ertesi yıl bir kez daha Portekiz`e geçerek Fransızları bu ülkeden çıkardı.Başarısından dolayı Wellington vikontu unvanıyla ödüllendirildi.Madrid`e doğru ilerlediği Şubat 1812`de, kont unvanı aldı.Salamanca`da Mareşal Marmont`u yenerek Madrid`i ele geçirdi.Ekim 1812`de marki unvanını aldıktan sonra Vitoria`da Fransızları bozguna uğrattı.Harekat sona ermeden, sınırı aşarak Fransa`yı girdi.Yarımada Savaşı`nın son çarpışması Napolyon`un çekilme haberinin henüz ulaşmadığı Güney Fransa`da Nisan 1814`te yapıldı.

1813`te mareşalliğe yükseltilmiş olan Wellington, ülkesine döndüğünde dük unvanıyla ödüllendirildi.Paris Antlaşması`nın (1814) imzalanmasının ardından Fransa`ya İngiliz büyükelçisi olarak atandı.Bir süre bu görevi yürüttükten sonra İngiltere adına Viyana Kongresi`ne (1814-1815) katılmak üzere Paris`ten ayrıldı.Viyana`da bulunduğu sırada, Napolyon`un Elba`dan kaçtığı haberini aldı.Müttefiklerin Napolyon`a karşı düzenledikleri yeni harekat çerçevesinde Mareşal von Blücher ile birlikte Belçika üzerinden Fransa`ya karşı harekete geçti.Kısa sürede zaferle sonuçlanan harekatın getiridği saygınlıkla Avrupa`nın önde gelen kişilikleri arasına girdi.Müttefikler tarafından oybirliğiyle Fransa`nın kuzeyindeki işgal ordusunun komutanlığına seçildi ve üç yıl bu görevde kaldı.İngiltere dışişleri bakanı Lord Castlereagh`ın da yardımıyla Fransa`nın Yüz Gün`den sonra parçalanmasını önledi.

Wellington İngiltere`nin siyasi karışıklıklar içinde olduğu 1828`de başbakan oldu.Ama Katoliklere özgürlük tanınmasını öngören yasa tasarısını benimsemesi ve seçim reformuna karşı çıkması yüzünden 1830`da hükümeti düştü.Öldükten sonra Saint Paul Katedrali`nde Lord Nelson`un yanına gömüldü.

Şablon:İngiliz Başbakanları

Kaynaklar

Vikipedi

İlgili konuları ara

Yanıtlar