asit yağmuru

Asidik yağmur, asidik kimyasalların yağmur, kar, sis, çiğ veya kuru parçacıklar halinde yeryüzüne düşmesine verilen isimdir. Atmosfere yayılan kükürtdioksit ve azotdioksit gazlarının kimyasal dönüşümlerden geçtikten sonra bulutlardaki su damlacıkları tarafından emilmesi ile oluşur.

Asit yağmuru

thumb|right|350px| Cumhuriyeti Jizera dağlarında asit yağmurunun etkisi]

Asit yağmuru asidik kimyasalların yağmur, kar, sis, çiğ veya kuru parçacıklar halinde düşmesine verilen isimdir. Atmosfere yayılan kükürt dioksit ve azot dioksit gazlarının kimyasal dönüşümlerden geçtikten sonra bulutlarıdaki su damlacıkları tarafından emilmesi ile oluşur. Daha sonra bu damlacıklar yeryüzüne yağmur, kar gibi yollarla düşerler. Bu toprağın asitlik miktarını arttırır ve tatlı su kaynaklarının kimyasal dengesini bozar. Havadaki tipik karbondioksit konsantrasyonunda oluşan yağmurun pH`ı 5.6 civarındadır. Bu yüzden pH`ı 5.6`nın altındaki yağmur asit yağmuru olarak nitelendirilir.

Ama doğal asit kaynakları yüzünden yağmurun pH`ı zaten 4.5 ile 5.6 arasında değiştiği için 5.0`ın altı daha doğru bir ölçü olarak nitelendirilebilir.

Asit yağmuru akarsuların zehirlenmesi ve yüksek irtifalardaki ormanların zarar görmesinin başlıca sebeplerindendir.

Tarihçe



Kutup buzlarının katmanlarını incelenmesi asit yağmurlarının seviyesinin arttığını kanıtlıyor. Endüstri devrimi`nin başlangıcında 6 olark ortalama pH 4.5 ila 4 seviyesine kadar düşmüştür. Bu konuda daha fazla bilgi göllerde bulunan diatom isimli organizmaları inceleyerek elde edilmiştir. Bu canlılar öldükten sonra göllerin dibine çökerek bir çökelti tabakası oluştururlar. Diatomların belirli cinsleri belirli pHlarda yaşadıkları için farklı tabakalarda bulunan diatom sayısı da yıllar boyunca oluşan pH değişikliklerini gösterir.

Endüstri devriminden beri atmosferdeki kükürt ve azot oksitlerinin seviyesi arttı. Yoğun endüstrinin olduğu yerlerde arasıra 2.4 gibi pH oranları (sirkeninkine eşit) okunmaya başlandı. Çin Halk Cumhuriyeti, Doğu Avrupa, Rusya gibi yerlerde ve rüzgarın bulutları bu ülkelerden taşıyıp yağmur bıraktıkları yerlerde asit yağmurları ciddi bir problem olmaya başladı. Bu bölgelerin ortak özelliği kükürt açısından zengin olan kömürü elektrik ve ısı üretiminde kullanmalarıdır. Yerel kirliliği düşürmek için yapılan yüksek bacalar dumanı atmosferin hareketli olan bandına taşıdığı için asit yağmurlarının yayılmasına katkıda bulundu. Asit yağmurlarından en çok nasibini alan yerler kirliliğin kaynağından uzaktaki yüksek rakımlı dağlar oldu.

Asit yağmurları ilk olarak Endüstri Devriminin önemli şehirlerinden İngiltere Manchester`da farkedildi. 1852`de Robert Angus Smith hava kirliliği ile asit yağmurları arasındaki ilişkiyi farketti. 1852`de keşfedilmiş olmasına rağmen 1960lara kadar bu olay bilim camiasının ilgisini çekmedi. Ölü göllerden birini inceleyen lk bilim adamı Kanadalı Harold Harvey oldu.

Adirondack Konsülü santral emisyonlarının azaltılmasını savunan en önemli organizasyonların başında gelir. Yayınladıkları "Acid Rain: A Continuing National Tragedy" (Asit yağmurları: Süregiden bir ulusal trajedi) isimli raporda bu olguyla ilgili önemli bilgileri açıklamışlardır.'

Asit yağmurlarına yol açan emisyonlar



Asit yağmurlarına yol açan gazların en önemlisi kükürt dioksit`tir. Kükürtlü bileşiklerin kullanımı üzerindeki kontrol arttıkça nitrojen oksit de önem kazanmaktadır. Senede 70 Tg(S) SO<sub>2</sub> fosil yakıt tüketimi ve endstriyel tüketim sonucunda, 2.8 Tg(S) orman yangınlarından, 7-8 Tg(S) de yanardağlardan atmosfere karışmaktadır.

Doğal kaynaklar

Asit yağmurlarına sebep olan gazların doğada bulunan en önemli kaynağı yanardağlardır. Karada, bataklıklarda ve okyanusta yaşayan bazı canlılarda bu biyolojik süreçleri sonucu bu gazları yayarlar. Orman yangınları da atmosfere SO<sub>2</sub> yayarlar.

İnsan faaliyetleri

Asit yağmuruna yol açan en önemli faktör insan faaliyetidir. Elektrik üretimi, fabrikalar ve motorlu araçlar gibi pek çok insan yapımı nesne zararlı gazları atmosfere bırakır. Bu gazlar asite dönüşüp yere geri düşmeden önce yüzlerce kilometre taşınabilirler.Ayrıca asit yağmuruna neden olan sebeblerden en önemlisi parfüm ve deodarantlardır...

Kaynaklar

Vikipedi
Asit Yağmurlarının İnsanlara Etkisi

Asit yağmurları özellikle çoçuklarda olmak üzere insanlarda solunum yolu enfeksiyonu olmak üzere çesitli iltihaplanmalar ve bağışıklık sisteminin zayıflaması gibi sağlık sorunlarına sebep olmaktadır.


Asit Yağmuru (Ege Çubukçu) sözleri

Ege Çubukçu tarafından albümünde söylenen Asit Yağmuru adlı şarkının sözleri.

Ege Çubukçu
İzmir cost
Adımı söylediğim her saniye biri ölüyorsa
Bi diğerinde de yeni bıiri doğuyor
Gözünü kırptığın her saniye gülüyorsan
Açtığında orda neler oluyor

Doğanın kanunu asit yağmuru
Tenine deysede yüreğin kupkuru
Gücüne gitsede nefesin tutkunu
İçine çekmeye derdini yok sonu

Zaman işliyo tiktak
Hayatta dur kalk
Her seferinde arkanı kolla dikkat
Dertlere bir bak
Gerekirse yak tüm geçmişi
Bir tek ileriye bak

Gerideki sendin
Şimdiki sensin
Yine bir tek sen geldin
Tüm sorunlarınla yüzleşmeye
Tüm oyunlarıyla güçleşmeye

Başlarken bildiğin her yemi yut
Kalbinde büyüttüğün her soyu, duyguyu uyut
Kurguyu unut
Geride kalan her sorguyu bulup bir tek sonuç alacaksın

Eğer tek bir dost varsa
O da bir tek yek karşımdaysa
Aklımdaysa bu son çare
Yağmurla diner her bir ağrı

Doğanın kanunu asit yağmuru
Tenine deysede yüreğin kupkuru
Gücüne gitse de nefesin tutkunu
İçine çekmeye derdini yok sonu

Yok sonu yada hiç yok yolu
Farkettikçe taralır her boru
Nefesını tut
Tutkı soluk almanın bedelini gör
Çöz bi soru bi bilmece
İçinde kaldıkça daha bi düzmece
İçine daldıkça binbir gece
Ve binbir hece dizsende bu hiç bir gece bitmez
Isyanlara gebe
Acını çek, dişini sık
Gözünü idktiğin her kata çık
Ve işini bitir
Sözüne uyduğum her kişi bilir
Gözüne baktığım gerçek birdir

Eğer tek bir dost varsa
O da bir tek yek karşımdaysa
Aklımdaysa bu son çare
Yağmurla diner her bir ağrı

Doğanın kanunu asit yağmuru
Tenine deysede yüreğin kupkuru
Gücüne gitse de nefesin tutkunu
İçine çekmeye derdini yok sonu

İlgili konuları ara

Yanıtlar