Atabetü`l Hakayık (``Gerçeklerin Eşiği``), Edip Ahmet Yükneki`nin, Karahanlı beylerinden Muhammed Dâd Sipehsalar`a hediye ettiği, hadis ve Arapça beyitlere dayanarak yazdığı şiirlerle, ahlaklı insan olmanın yollarını, ahlak ilkelerini açıklamış, çeşitli ahlakî öğütlerde bulunmuş, İslamî düşünce ve görüşlere yol gösterici olmuştur.

Atabetü'l Hakayık

''''Atabetül Hakayık' (Gerçeklerin Eşiği'''), Edip Ahmet Yüknekinin, Karahanlı beylerinden Muhammed Dad Sipehsalara hediye ettiği, hadis ve Arapça beyitlere dayanarak yazdığı şiirlerle, ahlaklı insan olmanın yollarını, ahlak ilkelerini açıklamış, çeşitli ahlaki öğütlerde bulunmuş, İslami düşünce ve görüşlere yol gösterici olmuştur. "Hibetül-Hakayık", veya "Aybetül-Akayık" olarak da isimlendirilir. Eserde dünyayı, Allahı, insanı bilmenin sadece bilim yoluyla olabileceği anlatılır. Bilginin faydası ve bilgisizliğin zararı hakkında olan konuyu işlemiştir.

Türk nazım birimi dörtlüklerle oluşan bu eserini şair, Yusuf Has Hacibin "Kutadgu Bilig"i gibi aruz vezniyle ve Kaşgar diliyle yazmıştır. Şairin bu eserini nerede ve ne zaman yazdığı kesin olarak bilinmemektedir. Atabetül Hakayıkın Kaşgar diliyle, Uygur harfleriyle yazılmış ilk yazması İstanbulda Ayasofya Kütüphanesinde bulunmaktadır.

Özellikleri



  • Gerçeklerin eşiği anlamına gelir.
  • Konusu din ve ahlaktır.
  • Didaktik (öğretici) bir eserdir.
  • Mesnevi tarzında yazılmıştır.
  • 46 beyit ve 101 dörtlükten oluşmaktadır.
  • Aruz ölçüsüyle yazılmıştır.
  • Arapça ve Farsça kelimeler vardır.
  • Telmih (hatırlatma) sanatı kullanılmıştır.
  • Eser 14 bölümden oluşur.Baştaki 5 bölüm giriş,şairin adını verdiği 8 bölüm asıl konu, sondaki 1 bölüm de bitiriş bölümüdür.
  • Giriş bölümleri biçimiyle (aa ba ca da...), asıl konu ile ilgili bölümler ve bitiriş bölümü (dörtlüklerle) [1] yazılmıştır. Giriş bölümünde 80 beyit, asıl konu ve bitiriş bölümlerinde 101 dörtlük vardır. Eserin tamamı 484 dizeden oluşur.


Kaynaklar

Vikipedi
semerkant nüshası :arap harfli başlıkla uygur harfli metinler şeklinde düzenlenmştir.
ayasofya nüshası ise arap harfli ve uygur harfli olarak yazılmştır.

İlgili konuları ara

Yanıtlar