Atasözü

Atasözleri, halk tarafından söylenen ve kendi içinde kapalı bir manası bulunan, eğitici ve öğretici bir muhteva taşıyan özlü sözlerdir. Atasözlerinde muhteva derinliği ve güzelliği yanında şekil güzelliği de dikkati çeker. 

Atasözleri ezberlemesi, hafızada tutulması kolay, unutulması zaman isteyen değerli ve düşündürücü sözlerdir. Her birinde bizleri doğruya iyiye ve güzele götüren, yönlendirici ışıklar vardır. Fikir yüklüdürler, geniş tecrübelerin ve denemelerin sonucu ortaya çıkmışlardır. Az kelime ile çok şey ifade ettikleri için vecizdirler. Hemen hemen hepsinin hakiki manasının altında mecazi bir mana vardır; asıl olan da bu manadır. Atasözüne eskiden darb-ı mesel denirdi.

Türk atasözleri

Divanü Lugat-it Türk’te “sav”, daha sonraki kaynaklarda ise “atalar sözü”, “atasözü”, “mesel”, “darb-ı mesel” (çokluk: “dürub-ı emsal”) kavramlarında ifadesini bulan ve atalarımızın tecrübelerini gayet açık ve güzel ifadelerle günümüze taşıyan atasözlerimizin her biri birer hazine kıymetindedir. Bunlardan bazıları il ve bölge sınırlarını aşmış, milli bir değer haline gelmiştir. Türk dilinin ilk yazılı kaynaklarıyla beraber örneklerine rastladığımız atasözleri, Türk kültürünün tarihi ve coğrafi açıdan yaygınlığına rağmen büyük ölçüde benzerlikler göstermektedir. Türk şivelerinde “takmak”, “takpak”, “nakıl”, “makal”, “comak”, “söspek”, “ülgercomak”[1] gibi değişik terimlerle karşılanan atasözlerimiz arasındaki ortaklık, küçük bir mukayese neticesinde bile hemen ortaya çıkabilir.

Özellikleri

  • Söyleneni belli değildir.
  • Kısa ve özlü sözlerdir.
  • Kalıplaşmış sözlerdir.

    Örnek: “Duvarı nem, insani gam yıkar atasözünde “gam” yerine “üzüntü” kullanılmaz.
  • Genellikle geniş zaman ve emir kipi kullanılır,
  • Mantığa dayanarak bir öğüt verir. Bugünkü işi yarına bırakma! Mart kapıdan baktırır, kazma kürek yaktırır”
  • Genellikle mecaz anlamlıdırlar, bir olayı direk anlatmazlar. Damlaya damlaya göl olur Besle kargayı, oysun gözünü”
  • Kimi atasözleri bilimselliğe haykırıdır. Akar su pislik tutmaz
  • Kimi atasözleri töre ve gelenekleri bildirir. Kızını dövmeyen dizini döver Bir fincan kahvenin kırk yıl hatırı vardır

  • Diğer anlamları

    atasözü

    Türkçe atasözü kelimesinin İngilizce karşılığı.
    n. proverb, adage, saying, byword, saw; gnome, rede

    atasözü

    uzun deneme ve gözlemlere dayanarak kısaca söylenmiş ve halka mal olmuş öğüt, darbımesel.

    http://atasozleri.turkcebilgi.com 20 binden fazla atasözü içermektedir

    atasözü

    Türkçe atasözü kelimesinin Fransızca karşılığı.
    proverbe [le]

    atasözü

    Türkçe atasözü kelimesinin Almanca karşılığı.
    Sprichwort

    atasözü

    Uzun deneme ve gözlemlere dayanılarak söylenmiş ve halka mal olmuş, öğüt verici nitelikte söz, darbımesel: Ayağını yorganına göre uzat. Atsan atılmaz, satsan satılmaz vb.


    İlgili konuları ara


    Görüşler

    Bu konuda henüz görüş yazılmamış.
    Gürüş/yorum alanı gerekli.
    Markdown kodları kullanılabilir.