Cebeci Ocağı

Kısaca: Cebeci Ocağı Osmanlı askerî teşkilâtında, silâhların tedariki, muhafazası ve sefer zamanında cepheye götürülmesiyle vazifeli kapıkulu ocağı. Ocağın mensuplarına, "Cebeciler" denilmektedir. ...devamı ☟

Cebeci Ocağı
Cebeci Ocağı

Cebeci Ocağı Osmanlı askeri teşkilatında, silahların tedariki, muhafazası ve sefer zamanında cepheye götürülmesiyle vazifeli kapıkulu ocağı. Ocağın mensuplarına, "Cebeciler" denilmektedir.

Cebeci Ocağı, Fatih Sultan Mehmed zamanında kuruldu. İlk zamanlarda bu ocağın mensupları, yeniçeriler gibi, acemi oğlanları arasından seçilmekteydi. Bunlar, ocağa "şakird" (öğrenci) sıfatıyla alınırlar, sonra asıl Cebeciler arasına geçerlerdi. Maaş defterlerinden anlaşıldığına göre Cebeciler, 59 bölük ve 37 orta bölük olmak üzere 96 odaya ayrılmıştı. Cebeci ortaları, silah yapan, tamir eden, barutları ıslah eyleyen ve harp levazımatını hazırlayan sınıflardan teşekkül ediyordu. Bunların arasında ayrı bir sınıf olarak, humbara dökücüleri, barutçular ve lağımcılar da vardı.

Cebecilerin en büyük subayına, "Cebecibaşı" adı verilirdi. Cebecibaşılık makamı boşaldığı zaman, başkethüda bu makama tayin edilirdi. Ancak bazen, Cebehane başçavuşunun, hatta sonraları ocak dışından da, Cebecibaşı tayin edildiği olmuştur. Cebecilerin, rütbe bakımından, Cebecibaşı ve dört kethüdadan sonra sırasıyla, cebeci başçavuşu, büyük ve orta kumandanları, odabaşıları ve küçük subaylar gelirdi. Ocağın hesap işlerine "Cebeci Katibi" bakardı.

Cebeciler, başlarında iki ucu omuzlarına doğru sarkan ve dört tarafı yeşil çuha olan şebkülah denilen serpuşu giyerler ve merasim esnasında bunun üzerine tüy takarlardı. Cebecilerin malul ve ihtiyarları, ocaklarının kanunu üzere belli miktarda aylığa bağlanarak emekliye ayrılırlardı.

Cebehane, Ayasofya Camii karşısında, son devirde yanmış olan adliye binasının yerinde idi. Burada zabit ve neferlerin odaları, silah ve sair harp malzemesi tamirhanesi ve depo bulunuyordu. Cebehane için lazım olan mamul ve gayri mamul bütün eşya, bu depoda bulunurdu. Yeniçerilere ait cebe (zırh) üzerlerinin kumaşları, tolga kılıfları, zırh keseleri, meşin, bakır, pamuk ipliği, keten, çelik, kayık, tüfenk maşası, Cebehane ambarında bulunan eşyalardan bir kısmıdır. Bunlardan başka kürek, kazma ve bunların sapları, tüfenk kundağı ve diğer imal edilmiş malzemeler, hep burada bulunur ve yapılırdı. Bu eşyadan icab edenlerin, lüzumu halinde donanmaya ve kalelere sevkleri Cebecibaşıya aitti. Cebehane'de levazım azaldığı zaman, bu noksanı Cebecibaşı divana arz eder ve noksanlar tamamlanırdı. Yeniçeriler, devlet merkezinde bulunurlarken tüfenk taşımaları yasak olduğundan, bunların talim zamanlarında kullanacakları tüfenkleri, Cebecibaşı verir ve işleri bitince yine geri alırdı.

Kalelere silah ve cephane gönderilmesi, oradaki cephanenin muhafazası, Cebeci Ocağı tarafından gönderilmiş olan Cebecilere aitti. Bu kalelerdeki silah, cephane ve barut gibi harp levazımının muayeneleri ve işe yarayıp yaramayacağının tetkiki, Cebecibaşı tarafından yapılırdı. Kalelerde hizmet eden Cebeciler de, Yeniçeriler gibi üç sene müddetle kale hizmetinde bulunurlar ve sonra merkeze getirilip, yerlerine başkaları gönderilirdi. Bu cebecilerin başlarında, zabitleri bulunurdu.

Savaş zamanında, yeniçerilere ait harp levazımatı, Cebeciler vasıtasıyla katır ve develerle nakledilir ve harp mıntıkasına girildikten sonra, kendilerine dağıtılırdı. Ordu, savaş meydanında yerini aldığı zaman, Cebeciler, kanun üzere, ordunun merkez cephesinin gerisinde bulunurlardı.

Cebecilerin sayıları, devirlere göre artıp, eksilme göstermiştir. Kanuni devrinde sayıları 700 iken, 1570 yılında 4000, Eğri seferinde 3000, Dördüncü Murad devrinde 7000-8000 olmuş, 1702 yılında ise 2500’e kadar indirilmiştir.

1826 yılında, İkinci Mahmud Han, yeniçerilerle birlikte artan itaatsizlikleri dolayısıyla, Cebeci Ocağını da kaldırdı.

Daha sonra, modern bir anlayışla Asakir-i Mansure-i Muhammediyye ordusunun tesisiyle birlikte, 1054 neferden meydana gelen yeni bir Cebehane sınıfı kuruldu. Sağ ve sol kol olarak tertip edilen ve birer Bölükbaşının kumandanlığı altında idare olunan bu yeni teşkilat, 1860’a kadar, varlığını korumuştur.

Bu konuda henüz görüş yok.
Görüş/mesaj gerekli.
Markdown kullanılabilir.

Cebeci Ocağı Resimleri

Cebeci, Çankaya
5 yıl önce

götürülmesiyle görevli Kapıkulu ocağı idi. Ocağın mensuplarına, Cebeciler denilmekteydi. Cebeci semtinde de Dikimevi askerlerin giyeceklerini üretmek için...

Cebeci, Sultangazi
5 yıl önce

İsmetpaşa ve Malkoçoğlu Mahalleleri, doğusunda ise Cebeci Köyü bulunmaktadır. Birçok ormanlık arazi ve taş ocakları vardır. Eskiden Rumların yaşadığı bir köydür...

Kapıkulu
1 yıl önce

Ocağı, on yedinci asır ortalarından sonra ehemmiyetini kaybetti. Yeniçeri Ocağı, 1826 yılında Sultan İkinci Mahmud tarafından kaldırılınca, bu ocak da...

Kapıkulu Ocağı, 1362, Acemi Ocağı, Askeriye, Barut, Bomba, Devşirme, Fatih Sultan Mehmed, Humbaracı Ocağı, I. Murat, II. Mahmud
Yeniçeri
1 yıl önce

değişik sorunları birlikte getirdi. Yeniçeri Ocağı II. Mahmud tarafından 1826’da kaldırıldı. Yeniçeri Ocağı, dünyadaki modern anlamdaki ilk daimi ordudur...

Yeniçeri, Sipahi, Sakalar, Lağımcılar, Humbaracı Ocağı, Osmanlı Askeri Teşkilatı, II. Mahmut, Kapıkulu Ocağı, Acemi Ocağı, Cebeci Ocağı, Eyalet Askerleri
Acemi Ocağı
1 yıl önce

Acemi Ocağı ya da Acemi Oğlanlar Ocağı, Osmanlı İmparatorluğu'nda Enderûn için öğrencileri ve başta piyade kısmı olmak üzere Kapıkulu ordusunun ihtiyaç...

Acemi Ocağı, 1362, 1826, Akıncılar, Azab, Cebeci Ocağı, Deliler, Enderun, Eyalet Askerleri, Forsa (kürekçi), Gelibolu
Yener Rakıcıoğlu
5 yıl önce

emekli olmuştur. Evlidir. 13 Ocak 2015 tarihinde Ankara'da tedavi gördüğü hastahanede 79 yaşında öldü. Cenazesi Cebeci Asri mezarlığında defnedilmiştir...

Yener Rakıcıoğlu, Abdulkadir Sarı, Abdullah Asım İğneciler, Adnan Darendeliler, Adıyaman (il), Ahmet Durmuş Evrendilek, Ahmet Kayhan, Ahmet Topaloğlu, Ahmet í–zyurt, Ali Serindağ, Altıntaş, Kütahya
Orhan Alp
5 yıl önce

bakanlık karşılığı hükûmet kuran 11 milletvekilinden biridir. 21 Ocak 2010 vefat etmiş, Cebeci Asri Mezarlığında toprağa verilmiştir. ^ Bakınız Güneş Motel...

Orhan Alp, 12 Kasım, 1919, 1965, 1978, 1979, 20 Şubat, 27 Ekim, 5 Ocak, Adalet Partisi, Ahmet Bahir Ersoy
Niyazi Akı
5 yıl önce

Bursa Erkek Lisesi'nden, 1934 yılında Mekteb-i Mülkiye’den mezun oldu. Cebeci Nahiye Müdürlüğü, 1939-1940 yılları arasında Alanya, 1943 yılında Safranbolu...

Niyazi Akı, 18 Ocak, 1913, 1931, 1934, 1962, 1966, 6 Mart, Ali Haydar Yuluğ, Amasya, Balıkesir