Chieti

Chieti, (Abruzzo lehcesi:''Chijtë'') Orta İtalya'daki Abruzzo bölgesinin ve Chieti ili'nin merkezi olan şehir. Sehrin antik Grekce ismi ''Theate'' (Yunanca: Θεατη) olup sehirde oturanlar "Theatine" olarak anilirlar.

Chieti

Chieti, (Abruzzo lehcesi:Chijtë) Orta İtalya'daki Abruzzo bölgesinin ve Chieti ili'nin merkezi olan şehir. Sehrin antik Grekce ismi Theate (Yunanca: Θεατη) olup sehirde oturanlar "Theatine" olarak anilirlar. ==Coğrafi konum== Chieti şehri Roma'nın 200km kuzeybatısında, merkezi-doğu Abruzzo'da, 330m rakımlı olan, kuzeyinde "Pescara Nehri" vadisi ve güneyde "Alento Nehri" vadisi bulunan bir tepe üzerinde kurulmuştur. Hem Adriyatik Denizi sahillerine yakınlığı; hem "Majella Masifi" ve "Gran Sasso Masifi"'ne yakınlığı ile çok zengin ve değişik dağlık manzaraları olduğu; hem de İtalya'nın ana ulaşım ağı üzerinde olması dolayısıyla sehrin coğrafi konumu çok uygun bir mevkidedir. Şehir Adriyatik Denizi ve Apeninler'deki kuzey-güney yönlü önemli tren hatları ve merkezi İtalya'da Adryiyatik tarafında bulunan A14 ve A25 otoyolları üzerindedir. Şehir iki bölümden oluşmaktadır: "Yukarı Chieti (Alta Chieti)" ve Chieti Scalo. "Yukarı Chieti" şehrin en eski mahallelerinden oluşup şehrin orijinal olarak kurulduğu tepenin üzerinde bulunup birçok yüzlerce yıllık tarihsel kalıntıları ve tarihsel yapıları ihtiva etmektedir. "Chieti Scalo" şehrin yeni mahallelerini kapsamakta ve şehrin ticari merkezi ve universitesi bu bölümde bulunmaktadır. ==İklim== Chieti şehrinin iklimi ılıman Akdeniz iklimidir. Sehir iklimi bir taraftan 20km uzaklikta olan Adriyatik Denizi, diger taraftan 25-30 km uzaklikta olan "Majella Masifi" daglari tarafindan etkilenmektedir. Bu ozellik dolayisyla sehir maksimum ve minimum isilari arasinda cok buyuk fark bulunmamakta ve yine gunduz ve gece isilari cok degisik olmamaktadir. En soğuk ay olan Ocak ayı sıcaklık ortalaması 6-7°C; en yuksek 10,9 C ve en dusuk 4-5 C olur. En sicak ay olan Temmuzda ortalama isi 20-21°C olur. Kuzey Afrika'dan gelen ruzgar tesriyle gece isisi 20-21 C olmaktadir. Yazin 45-50 gun isi maksimum 30 C olamakta ve bu sicaklik yuksek nem ilke cok daha fazal hisedilmektedir. Fakat bazan sicak ve kuru "Fon" ruzgarlari sehrin yazlarina tesir yapmakta ve yazlari "fon" estigi zamanlar isi artmakta ve nisbi nem orani dusmektedir. Yağışlar Abruzzo'nun deniz sahillerinde buluna bolgelerine kiyasla cok daha fazladir ve Chieti'de yagislar guz ve kis (Ekim ve Kasim) aylarindadir. Bu aylarda sehirdeki yagislar 80-100 gun gibi kisa bir zaman araliginda oldugu icin bu yagislarla birlikte buyuk simsekli ve gokgurultulu firtinalar da cok gorulmektedir. Yazin ise sehir genellikle kuru ve yagissiz gecmektedir. Fakat zaman zaman, ozellikle Agustos sonlarinda, Kuzey Atlantikten Alpleri asan siklonik basinc dusuklukleri dolayisiyla ogleden sonralari hava birden degisip simsekli ve gokgurultulu firtinalar ve yagmur gorulmektedir.
==Demografi== Chieti'nun nüfusu (31.12.2009 tahminleri itibariyle) 51.010 kişi olup nüfus yoğunluğu 945 kişi/km² olur. 19. ve 20. yy/da sehir nüfusunun gelişimi şu gösterimde incelenebilir: Kişi Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.7) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8) ImageSize = width:455 height:373 PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:60000 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:5000 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:1000 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1861 text:1861 bar:1871 text:1871 bar:1881 text:1881 bar:1901 text:1901 bar:1911 text:1911 bar:1921 text:1921 bar:1931 text:1931 bar:1936 text:1936 bar:1951 text:1951 bar:1961 text:1961 bar:1971 text:1971 bar:1981 text:1981 bar:1991 text:1991 bar:2001 text:2001 PlotData= color:barra width:20 align:left bar:1861 from:0 till:19586 bar:1871 from:0 till:24762 bar:1881 from:0 till:22248 bar:1901 from:0 till:26343 bar:1911 from:0 till:26897 bar:1921 from:0 till:31381 bar:1931 from:0 till:33905 bar:1936 from:0 till:30266 bar:1951 from:0 till:40534 bar:1961 from:0 till:47792 bar:1971 from:0 till:51436 bar:1981 from:0 till:54927 bar:1991 from:0 till:55876 bar:2001 from:0 till:52486 PlotData= bar:1861 at: 19586 fontsize:S text:19.586 shift:(-8,5) bar:1871 at: 24762 fontsize:S text:24.762 shift:(-10,5) bar:1881 at: 22248 fontsize:S text:22.248 shift:(-10,5) bar:1901 at: 26343 fontsize:S text:26.343 shift:(-10,5) bar:1911 at: 26897 fontsize:S text:26.897 shift:(-10,5) bar:1921 at: 31381 fontsize:S text:31.381 shift:(-10,5) bar:1931 at: 33905 fontsize:S text:33.905 shift:(-10,5) bar:1936 at: 30266 fontsize:S text:30.266 shift:(-10,5) bar:1951 at: 40534 fontsize:S text:40.534 shift:(-10,5) bar:1961 at: 47792 fontsize:S text:47.792 shift:(-10,5) bar:1971 at: 51436 fontsize:S text:51.436 shift:(-10,5) bar:1981 at: 54927 fontsize:S text:54.927 shift:(-10,5) bar:1991 at: 55876 fontsize:S text:55.876 shift:(-10,5) bar:2001 at: 52486 fontsize:S text:52.486 shift:(-10,5) TextData= fontsize:S pos:(20,20) text:Kaynak - ISTAT ==Komşu komünler== Chieti komunünün şu komünlerle ortak sınırları bulunur: Bucchianico, Casalincontrada, Cepagatti (PE), Francavilla al Mare, Manoppello (PE), Pescara (PE), Ripa Teatina, Rosciano (PE), San Giovanni Teatino, Torrevecchia Teatina ==Gorulecek yerler == *Katedral: Ilk yapimi 1069 Gotik mimiri stilinde ama bu yapimdan ancak mahzende bir kism kalmistir. 14. yuzyilda katedral yeniden yapilmis ve can kulesi buyultulmustur. Fakat depremelerden dolayi bu binadanda kucuk kismlara kalmis ve 17.-18. yy/ sonlarainada yeniden Barok mimari stilinde yapilmistir. *Sacro Monte dei Morti *San Francesco al Corso Kilisesi: Yapimi 1239. Fakat on cephesinde tamamlanmamis barok-stili ekler bulunmaktadir. *Santa Chiara. * Antik kalinitilar: SS Pietro e Paolo kilisesi ve etrafinda bulunan evlerin bodrum ve alt katlari M.O. 1. yuzyilda yapilmis M. Vectius Marcellus tarafindan yapilmis olan (ve unlu Yasli Pliny eserinde adi gecen) buyuk bir binadan kalan kalin antik tugla duvarlar uzerindedir. Sehirde eski anfitiyatro kalintisi da bulunur. Antik sehrin buyuk su sarniclarinin bulundugu eski sehirde acikca gorulebilir. Antik Romali "Campo Sportivo (Spor alani)"'nda gunumuzde arkeolojik kazilar yapilmaktadir. *Abruzzi Milli Arkeoloji Muzesi: "Villa Frigerii" * "Costantino Barbella" Guzel Sanatlar Muzesi: *"La Civitella" Arkeoloji Muzesi: *Piskoposluk Theatine Muzesi

Yuksek egitim

Chieti ve Pescara G.d'Annunzio Universitesi: Chieti ve Pescara'da 1965de kurulmustur ve yaklasik 35.000 ogrenicisi vardir. Universitenin Chieti Kampusu "Chieti Scala" bölgesinde kuruludur. Rektorluk ve universite merkezi idare bolumleri binalari ile universitenin 12 fakultesinden 8 tanesi (Eczacilik; Tip ve Cerrahi; Psikoloji; Beden Egitimi; Fen Egitimi; Matematik, Fizik ve Biyoloji ve Sosyal Bilimler) Chieti kampusunda konumludur.

Resimler

Chieti

İtalyanca Chieti kelimesinin İngilizce karşılığı.
n. city in central Italy, capital of the Province of Chieti in the Abruzzo region

Yanıtlar