Darphane-i Amire

Darphane (Darphâne-i Âmire) Darphânenin tarihi eskilere dayanmaktadır. İlk darphânenin, basit usulde, M.Ö.

Darphane-i Amire

Darphane (Darphane-i Âmire) Darphanenin tarihi eskilere dayanmaktadır. İlk darphanenin, basit usulde, M.Ö. 640-630’larda Lidyalılar tarafından kullanıldığı sanılmaktadır. Abbasiler devrinde, tacir ve sarraflar, değerli madenleri halktan rayice göre satın alarak, darphanede para olarak bastırabiliyorlardı.

Osmanlı Devleti'nde ilk para baskısı, Osman Gazi zamanında yapıldı. Selçuklular döneminde olduğu gibi, Osmanlı Türklerinin de birçok yerlerde, özellikle altın, gümüş ve bakır madenlerinin bulunduğu civarlarda darphaneleri bulunmaktaydı. 1453 yılında, İstanbul’un fethiyle birlikte Fatih Sultan Mehmed Han, para ve pul için ayrı ayrı darphaneler kurdurmuştu. Pul basılan yere “Pul Darphanesi” denirdi.

Osmanlı Devletinde, 1843 yılına kadar birçok şehirlerde para bastırılırken, darbedilen (basılan) paraların ve meskukatın (sikkelerin) darp ve imali, bu tarihten sonra İstanbul Darphanesi'nde yapılmaya başlanmıştır. İlk darphanenin yeri, Beyazıt civarında, bugün de mevcut olan Simkeşhane Han'da bulunmaktaydı. Darphaneyi sevk ve idarede işin başında bulunanlara, “Darphane Emini” denilmiştir. Daha sonraları darphane ismi, “Darphane-i Âmire” olarak değiştirilmiş, müdürlerine de, “Meskukat-ı Şahane Müdürü” denmeye başlanmıştır. Birinci Mahmud zamanında Darphane Emininin ismi “Darphane Nazırı” olarak değiştirilmiş; Tanzimat'a kadar bu adla devam etmiştir. 1922’den sonra, “amire” unvanı “Darphane-i Milli” olarak değiştirilmiş, müdürleri de Darphane-i Milli Müdürü olmuştur.

1789’da, Darphane tamir edilerek makineleri yenilendi. Tanzimat'tan sonra Darphane, müdürlük olarak Maliye Nazırlığına bağlandı. 1842 tarihine kadar, çekiçle dövme suretiyle yapılan para basım işlemi, çıkartılan bir kararnameyle sarkaç usulüne, 1853’te pres, 1911’den sonra ise makine presi usulüne geçildi. Sultan Abdülaziz Han devrinde yapılan Darphane binası, Cumhuriyet döneminde de kullanılmaya devam edildi.



Yanıtlar